I SA/WR 482/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi M. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu, które stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Prezydenta Wrocławia odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego przeciwko jej mężowi (A. M.) w sprawie opłaty z tytułu przekształcenia prawa użytkowania wieczystego. Kolegium uznało, że skarżąca, jako małżonka zobowiązanego, nie posiada legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie dotyczące umorzenia postępowania egzekucyjnego, powołując się na przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (k.p.a.) oraz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu, rozpoznając sprawę w trybie uproszczonym, oddalił skargę. Sąd podkreślił, że granice sprawy wyznaczało postanowienie Kolegium, a nie zarzuty dotyczące postępowania egzekucyjnego prowadzonego wobec męża skarżącej. Sąd odwołał się do zasad konstytucyjnych (art. 2 i 78 Konstytucji RP) dotyczących państwa prawnego i prawa do zaskarżania orzeczeń, jednak stwierdził, że skarżąca nie była stroną postępowania w rozumieniu przepisów k.p.a. i u.p.e.a. w zakresie, który dawałby jej legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Sąd przywołał przepisy u.p.e.a. (m.in. art. 59 § 4 i 5, art. 1a pkt 20, art. 26 § 1, art. 27 § 1 pkt 2) wskazujące, że żądać umorzenia postępowania może zobowiązany lub wierzyciel, a zażalenie przysługuje zobowiązanemu lub wierzycielowi niebędącemu organem egzekucyjnym. Sąd zaznaczył, że małżonek zobowiązanego, choć może mieć pewne prawa w egzekucji z majątku wspólnego (np. prawo sprzeciwu na podstawie art. 27f u.p.e.a.), nie staje się zobowiązanym w rozumieniu ustawy i nie posiada legitymacji do kwestionowania postanowień dotyczących bezpośrednio zobowiązanego. Sąd uznał, że Kolegium prawidłowo stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej, stosując art. 134 w zw. z art. 144 k.p.a. oraz art. 18 u.p.e.a. Sąd odnotował, że w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia znalazły się niezasadne odniesienia do przepisów dotyczących zarzutów w sprawie egzekucji, jednak uznał, że nie miało to istotnego wpływu na wynik sprawy, gdyż w sentencji i w dalszej części uzasadnienia Kolegium prawidłowo rozważyło brak legitymacji skarżącej.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUgruntowanie stanowiska dotyczącego legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz interpretacji przepisów o niedopuszczalności zażalenia.
Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji do zażalenia na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy zobowiązanym jest małżonek skarżącej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z samym postępowaniem egzekucyjnym czy tytułem wykonawczym.
Zagadnienia prawne (2)
Czy małżonek zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji posiada legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym zobowiązanym jest jego małżonek?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, małżonek zobowiązanego, który nie jest bezpośrednio zobowiązanym w rozumieniu ustawy, nie posiada legitymacji do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego.
Uzasadnienie
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz Kodeks postępowania administracyjnego precyzyjnie określają krąg podmiotów uprawnionych do wniesienia zażalenia. Tylko zobowiązany lub wierzyciel mogą żądać umorzenia postępowania, a zażalenie na postanowienie w tej sprawie przysługuje wyłącznie zobowiązanemu lub wierzycielowi niebędącemu organem egzekucyjnym. Małżonek zobowiązanego, mimo potencjalnej odpowiedzialności majątkiem wspólnym, nie jest stroną postępowania w tym zakresie i nie posiada legitymacji do kwestionowania postanowień dotyczących bezpośrednio zobowiązanego.
Czy stwierdzenie niedopuszczalności zażalenia przez organ odwoławczy, mimo błędnego powołania przepisów w uzasadnieniu, może wpływać na prawidłowość rozstrzygnięcia, jeśli sentencja i dalsze uzasadnienie są prawidłowe?
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli mimo błędów w uzasadnieniu, organ odwoławczy prawidłowo rozpoznał sprawę co do istoty i wydał rozstrzygnięcie zgodne z prawem, a stwierdzone naruszenie prawa procesowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że choć Kolegium w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia błędnie powołało się na przepisy dotyczące zarzutów w sprawie egzekucji, to w sentencji i dalszej części uzasadnienia prawidłowo rozważyło brak legitymacji skarżącej. Ponieważ kluczowe rozważania dotyczące braku legitymacji były poprawne, a stwierdzone naruszenie prawa procesowego nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy, sąd uznał rozstrzygnięcie za prawidłowe.
Przepisy (22)
Główne
u.p.e.a. art. 1a § pkt 20
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Definicja zobowiązanego jako osoby fizycznej, prawnej lub jednostki organizacyjnej, która nie wykonała w terminie obowiązku pieniężnego lub niepieniężnego.
u.p.e.a. art. 18
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Odesłanie do stosowania przepisów k.p.a. w postępowaniu egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 59 § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Wskazuje, że żądać umorzenia postępowania egzekucyjnego może zobowiązany lub wierzyciel.
u.p.e.a. art. 59 § § 5
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Określa, że na postanowienie w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego przysługuje zażalenie zobowiązanemu oraz wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym.
u.p.e.a. art. 26 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne wszczyna się na wniosek wierzyciela i na podstawie wystawionego przez niego tytułu wykonawczego.
u.p.e.a. art. 27 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Tytuł wykonawczy zawiera dane zobowiązanego.
k.p.a. art. 134
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odwoławczy stwierdza w drodze postanowienia niedopuszczalność odwołania.
k.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Przepis art. 134 k.p.a. ma odpowiednie zastosowanie do zażaleń.
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 78
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
u.p.e.a. art. 33 § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 33 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 2
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 34 § § 3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27e § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27e § § 4
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27f § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 27g § § 1
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
p.p.s.a. art. 119 § pkt 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 133 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca, jako małżonka zobowiązanego, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia zażalenia na postanowienie odmawiające umorzenia postępowania egzekucyjnego, w którym zobowiązanym jest jej małżonek.
Odrzucone argumenty
Naruszenie praw obywatelskich skarżącej przez organ II instancji. • Niewłaściwe działanie Prezydenta Wrocławia, w tym wadliwość tytułów egzekucyjnych. • Wygaśnięcie zobowiązań przez zapłatę i na skutek przedawnienia.
Godne uwagi sformułowania
podmiot legitymowany będzie wyłącznie zobowiązany • nie ma żadnych powodów, aby prawo zażalenia przysługiwało innym podmiotom niż ten, który posiada legitymację do wniesienia zarzutów • podmiot, który posiada przymiot zobowiązanego w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a., lecz w stosunku do którego nie wystawiono tytułu wykonawczego, nie może wnieść zarzutów • granice sprawy wyznaczone zostały bowiem przez przedmiot zaskarżonego postanowienia Kolegium • nie można więc uznać, że skarżąca miała legitymację do wniesienia zażalenia na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania • Małżonek podatnika nie staje się jednak mocą art. 29 § 1 O.p. zobowiązanym w rozumieniu art. 1a pkt 20 u.p.e.a.
Skład orzekający
Marta Semiczek
przewodniczący sprawozdawca
Tadeusz Haberka
sędzia
Iwona Solatycka
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ugruntowanie stanowiska dotyczącego legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz interpretacji przepisów o niedopuszczalności zażalenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji braku legitymacji do zażalenia na postanowienie o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego, gdy zobowiązanym jest małżonek skarżącej. Nie rozstrzyga merytorycznie kwestii związanych z samym postępowaniem egzekucyjnym czy tytułem wykonawczym.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i zajmujących się egzekucją administracyjną ze względu na precyzyjne rozgraniczenie legitymacji procesowej małżonka zobowiązanego. Dla szerszej publiczności może być mniej angażująca.
“Czy małżonek dłużnika może kwestionować postępowanie egzekucyjne? WSA wyjaśnia granice legitymacji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.