Orzeczenie · 2024-06-20

I SA/Wa 2326/23

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Miejsce
Warszawa
Data
2024-06-20
NSAnieruchomościWysokawsa
nieruchomościdekret warszawskiodszkodowaniere જprywatyzacjawładanie nieruchomościąsąd administracyjnystan faktycznydowodyzdjęcie lotniczekompleks sportowy

Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w Warszawie, która przeszła na własność Skarbu Państwa na mocy dekretu z 1945 r. Podstawą odmowy było niespełnienie przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a mianowicie pozbawienie faktycznego władania nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r. Skarżący argumentowali, że organy wadliwie oceniły materiał dowodowy, w szczególności zdjęcie lotnicze z 1955 r., i nie powołały biegłego z zakresu fotogrametrii. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę, uznając, że zgromadzony materiał dowodowy, w tym opinia geodezyjna i zdjęcie lotnicze z 1955 r. z naniesionymi granicami nieruchomości, jednoznacznie potwierdza, iż budowa kompleksu sportowego "Torwar" rozpoczęta przed 5 kwietnia 1958 r. trwale uniemożliwiła byłemu właścicielowi faktyczne władanie nieruchomością. Sąd podkreślił, że pojęcie "faktyczna możliwość władania" odnosi się do stanu faktycznego, a realizacja inwestycji publicznej obejmuje nie tylko budynki, ale także infrastrukturę towarzyszącą, co pozbawia właściciela realnej możliwości korzystania z nieruchomości. Sąd nie podzielił również zarzutów dotyczących naruszenia przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Konstytucji, wskazując na politykę państwa w zakresie reprywatyzacji i brak konstytucyjnego nakazu pełnego odszkodowania.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia "faktyczna możliwość władania" w kontekście art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz ocena dowodów w sprawach reprywatyzacyjnych dotyczących dekretu warszawskiego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i utratą władania przed konkretną datą. Ocena dowodów oparta na konkretnym materiale archiwalnym.

Zagadnienia prawne (3)

Czy utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością po 5 kwietnia 1958 r. z powodu budowy inwestycji publicznej (kompleksu sportowego) wyklucza przyznanie odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. z powodu budowy inwestycji publicznej uniemożliwia przyznanie odszkodowania.

Uzasadnienie

Budowa kompleksu sportowego "Torwar" rozpoczęta przed 5 kwietnia 1958 r. trwale uniemożliwiła byłemu właścicielowi faktyczne władanie nieruchomością, co potwierdzają dowody, w tym zdjęcie lotnicze z 1955 r. i opinia geodezyjna. Inwestycja publiczna obejmuje nie tylko budynki, ale także infrastrukturę, pozbawiając właściciela realnej możliwości korzystania z nieruchomości.

Czy organ administracji może samodzielnie ocenić zdjęcie lotnicze i inne dowody bez powoływania biegłego z zakresu fotogrametrii?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, organ może samodzielnie ocenić materiał dowodowy, w tym zdjęcie lotnicze, jeśli jest on wystarczająco czytelny i pomocny w ustaleniu stanu faktycznego, a ocena nie wykracza poza zasady logiki i doświadczenia życiowego.

Uzasadnienie

Sąd podzielił ocenę organu odwoławczego, że zebrany materiał dowodowy, w tym zdjęcie lotnicze z 1955 r. z naniesionymi granicami nieruchomości przez geodetę, jest wystarczający do poczynienia ustaleń. Ocena zdjęcia lotniczego przez organ nie wykraczała poza ramy swobodnej oceny dowodów, a pomocne były naniesione przez geodetę granice.

Czy odmowa przyznania odszkodowania za nieruchomość przejętą na podstawie dekretu warszawskiego, z powodu utraty władania przed 5 kwietnia 1958 r., narusza przepisy Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Konstytucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ograniczenie stosowania art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami do określonej grupy byłych właścicieli nie jest sprzeczne z Konstytucją, a polityka państwa w tym zakresie nie podlega ocenie sądu administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo NSA i postanowienie TK, zgodnie z którym ograniczenie stosowania przepisu do określonej grupy byłych właścicieli jest wyrazem braku woli ustawodawcy do ustanowienia przepisów reprywatyzacyjnych, a Konstytucja nie wymaga gwarantowania pełnego odszkodowania. Polityka państwa w tym zakresie nie podlega ocenie sądu administracyjnego.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Prezydenta odmawiającą przyznania odszkodowania za nieruchomość.

Przepisy (21)

Główne

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 215 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Przepis ma charakter szczególny i wymaga ścisłej wykładni. Niespełnienie którejkolwiek z przesłanek (działanie dekretu warszawskiego, możliwość przeznaczenia pod budownictwo jednorodzinne, pozbawienie faktycznego władania po 5 kwietnia 1958 r.) powoduje brak podstaw do przyznania odszkodowania.

Pomocnicze

dekret warszawski art. 1

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

dekret warszawski art. 5

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

dekret warszawski art. 7

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy

Ustawa z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej art. 32 § ust. 2

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 8

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 84 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 107 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

p.g.k. art. 43 § pkt. 7

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 7 § ust. 1 pkt 8

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

p.g.k. art. 7a § ust. 1 pkt 10

Ustawa z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne

EKPC art. 1 Protokołu

Konwencja o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 21 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 32 § ust. 1

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Utrata faktycznej możliwości władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. z powodu budowy kompleksu sportowego. • Zebrany materiał dowodowy (zdjęcie lotnicze z 1955 r., opinia geodezyjna) jest wystarczający do oceny stanu faktycznego. • Polityka państwa w zakresie reprywatyzacji i ograniczeń w przyznawaniu odszkodowań jest zgodna z Konstytucją i nie podlega ocenie sądu administracyjnego.

Odrzucone argumenty

Wadliwa ocena materiału dowodowego przez organy (zdjęcie lotnicze, protokół z 1953 r.). • Naruszenie przepisów k.p.a. poprzez niepowołanie biegłego z zakresu fotogrametrii. • Przerzucenie ciężaru dowodowego na stronę skarżącą. • Naruszenie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności oraz Konstytucji RP.

Godne uwagi sformułowania

"faktyczna możliwość władania" odnosi się do stanu faktycznego, a nie prawnego • budowa takiego kompleksu jak ośrodek sportowy musi zajmować większy teren niż ten, na którym ostatecznie posadowione są budynki • teren budowy nie jest terenem ogólnodostępnym • polityka państwa ograniczająca zakres odpowiedzialności państwa dochodzonej na drodze administracyjnej • brak regulacji odnośnie byłych właścicieli gruntów warszawskich lub ich następców prawnych, którzy utracili władztwo nad nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. - co miało miejsce także w rozpoznawanej sprawie – stanowi rodzaj zaniechania legislacyjnego

Skład orzekający

Monika Sawa

przewodniczący

Bożena Marciniak

sprawozdawca

Justyna Wtulich-Gruszczyńska

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia \"faktyczna możliwość władania\" w kontekście art. 215 ust. 2 u.g.n. oraz ocena dowodów w sprawach reprywatyzacyjnych dotyczących dekretu warszawskiego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretem warszawskim i utratą władania przed konkretną datą. Ocena dowodów oparta na konkretnym materiale archiwalnym.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy reprywatyzacji gruntów warszawskich i interpretacji kluczowych przepisów dotyczących odszkodowań, co jest tematem budzącym duże zainteresowanie prawników i osób poszkodowanych w podobnych sytuacjach.

Reprywatyzacja po dekrecie warszawskim: czy budowa "Torwaru" pozbawiła właściciela prawa do odszkodowania?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane przepisy
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst