Pełny tekst orzeczenia I SA/Wa 2326/23

I SA/Wa 2326/23 - Wyrok WSA w Warszawie
Data orzeczenia
2024-06-20
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2023-11-28
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie
Sędziowie
Bożena Marciniak /sprawozdawca/
Justyna Wtulich-Gruszczyńska
Monika Sawa /przewodniczący/
Symbol z opisem
6076 Sprawy objęte dekretem o gruntach warszawskich
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Wojewoda
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2023 poz 1634
art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - t.j.
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Monika Sawa sędzia WSA Bożena Marciniak (spr.) asesor WSA Justyna Wtulich - Gruszczyńska Protokolant starszy specjalista Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 czerwca 2024 r. sprawy ze skargi M. V., G. M., A. J., J. J., A. V. na decyzję Wojewody [...] z dnia 29 sierpnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania odszkodowania za nieruchomość oddala skargę.
Uzasadnienie
Decyzją z [...] sierpnia 2023 r., nr [...], Wojewoda [...], po rozpatrzeniu odwołań G. M. oraz M. V., A. V. i A. J., utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2022 r. Nr [...] w przedmiocie ustalenia odszkodowania za nieruchomość.
Zaskarżona decyzja została wydana w następującym stanie faktycznym i prawnym;
Nieruchomość położona przy ul. [...] hip. nr [...] znajduje się na terenie objętym działaniem dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m. st. Warszawy. Zgodnie z art. 1 tego dekretu przedmiotowa nieruchomość przeszła na własność gminy [...], a następnie z mocy art. 32 ust. 2 ustawy z dnia 20 marca 1950 r. o terenowych organach jednolitej władzy państwowej stała się własnością Skarbu Państwa. Z opinii geodezyjnej z [...] stycznia 2021 r. wykonanej przez geodetę uprawnionego A. K. wynika, że nieruchomość warszawska hip. nr [...] o powierzchni [...] m2 (a nie jak wskazano w księdze hipotecznej o pow. [...] m2) wchodzi w skład następujących działek ewidencyjnych z obrębu [...]: nr [...] w części o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa oraz nr [...] w części o powierzchni [...] m2, stanowiącej własność Skarbu Państwa i znajdującej się w trwałym zarządzie Ministerstwa Sportu i Turystyki. Zgodnie z poświadczonymi kopiami działu I i II księgi hipotecznej hip. nr [...] z Sądu Rejonowego dla [...] X Wydział Ksiąg Wieczystych właścicielem przedmiotowej nieruchomości przed wejściem w życie dekretu z 26 października 1945 r. był B. M..
Wnioskiem z [...] lipca 2014 r. M. S., działający w imieniu A. J., J. J., E. V. i G. M., wystąpił, na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami, o przyznanie odszkodowania za nieruchomość regulowaną w księdze wieczystej hip. nr [...], położoną przy ul. [...] w [...], obecnie działki ewidencyjne nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m2.
Następnie pismem z [...] maja 2022 r. M. V., A. V. i A. J., reprezentowani przez radcę prawnego A. S., ograniczyli zakres wniosku o przyznanie odszkodowania w ten sposób, że wnieśli o przyznanie na ich rzecz odszkodowania w zakresie części gruntu położonego w [...] przy ul. [...] (dawniej ul. [...]) nr hip. [...], który do 5 kwietnia 1958 r. nie został zabudowany budynkami oraz budowlami.
Decyzją z [...] czerwca 2022 r. Prezydent [...] w pkt 1 umorzył postępowanie w stosunku do M. V., A. V. i A. J. w zakresie części nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] hip. nr [...] (obecnie ul. [...]), która do dnia 5 kwietnia 1958 r. została zabudowana budynkami oraz budowlami, w pkt 2 odmówił A. V., M. V. i A. J. przyznania odszkodowania za pozostałą część nieruchomości położoną w [...] przy ul. [...] hip. nr [...] (obecnie [...]), stanowiącą obecnie część działek ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], a w pkt 3 odmówił G. M. i J. J. przyznania odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ul. [...], stanowiącą obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...].
Odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2022 r., w części dotyczącej jej pkt 2 i 3, złożyli M. V., A. V. i A. J.. Ponadto, odwołanie od decyzji z [...] czerwca 2022 r., w części dotyczącej jej pkt 3, złożyła G. M..
Decyzją z [...] sierpnia 2023 r. Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2022 r.
W uzasadnieniu powyższego rozstrzygnięcia organ odwoławczy nie podzielił stanowiska organu pierwszej instancji, że w dacie wejścia w życie dekretu warszawskiego przedmiotowy grunt był zabudowany. W ocenie Wojewody, nawet jednak gdyby zniszczone wskutek działań wojennych budynki znajdujące się na gruncie przy ul. [...] wchodziły w zakres pojęcia budynku w rozumieniu art. 5 dekretu to również wówczas odszkodowanie nie przysługiwałoby z uwagi na niezłożenie przez dawnego właściciela wniosku w terminie wskazanym w art. 7 dekretu, a w konsekwencji niespełnienie warunku przejścia własności budynków na rzecz Skarbu Państwa po 5 kwietnia 1958 r. Wobec powyższego, sam ustalenie Prezydenta o braku możliwości ustalenia odszkodowania za nieruchomości budynkowe położone na gruncie spornej nieruchomości Wojewoda uznał za prawidłowe.
Dokonując następnie oceny przesłanki planistycznej określonej w art. 215 ust. 2 ustawy organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z Ogólnym Planem Zabudowania m. st. Warszawy zatwierdzonym w dniu 11 sierpnia 1931 r. przez Ministerstwo Robót Publicznych przedmiotowa nieruchomość położona jest w strefach: [...] w części o powierzchni [...] m2, dla której określono sposób zabudowy zwarty, maksymalną ilość kondygnacji 4 oraz określono powierzchnię zabudowy: 50% powierzchni nieruchomości, [...] w części o powierzchni [...] m2, dla której określono sposób zabudowy zwarty, maksymalną ilość kondygnacji 5 oraz określono powierzchnię zabudowy: 50% powierzchni nieruchomości oraz w strefie pod użyteczność publiczną w części o powierzchni [...] m2.
Powyższe, zdaniem Wojewody, oznacza, że część nieruchomości spełnia przesłankę planistyczną warunkującą przyznanie odszkodowania w trybie art. 215 ust. 2 ustawy. Jak bowiem wynika z analizy Planu wskazana wyżej część nieruchomości mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne. Przesłanki tej nie spełnia jednak ta część nieruchomości, dla której przedmiotowy plan wskazuje funkcję pod użyteczność publiczną. Wojewoda wskazał, że w niniejszej sprawie organ pierwszej instancji dokonał szczegółowej analizy ww. Ogólnego Planu Zabudowy w zakresie dotyczącym terenu spornej nieruchomości. Jednakże w uzasadnieniu decyzji Prezydent nie dokonał interpretacji przesłanki dotyczącej przeznaczenia nieruchomości pod budownictwo jednorodzinne i nie wywiódł żadnych wniosków w tym kierunku. Tym samym, zdaniem organu odwoławczego, badając przesłankę planistyczną Prezydent naruszył art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r., art.7 i 80 k.p.a. i art. 107 § 3 k.p.a.
Odnosząc się do drugiej przesłanki z art. 215 ust. 2 ustawy, czyli utraty faktycznej możliwości władania, Wojewoda przywołał ustalenie organu pierwszej instancji, że teren nieruchomości przy ul. [...] został co najmniej w 1955 r. przejęty pod budowę kompleksu sportowego [...]. W tej sytuacji organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że poprzedni właściciel przedmiotowej nieruchomości utracił faktyczną możliwość władania tą nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r.
Zdaniem Wojewody, fakt zagospodarowania spornej nieruchomości pod kompleks sportowy [...] wynika z zebranej dokumentacji, w tym poddanego analizie geodezyjnej z [...] stycznia 2021 r. zdjęcia lotniczego z 1955 r. ([...]), pozyskanego z Wojskowego Biura Historycznego, z naniesionymi kolorem białym granicami nieruchomości hipotecznej nr [...] położonej przy ul. [...]. W ocenie organu odwoławczego, analiza przedmiotowego zdjęcia potwierdza, że sporna nieruchomość hipoteczna w całości znajduje się na ogrodzonym obszarze, tj. terenie realizowanej inwestycji. Część przedmiotowej nieruchomości stanowi teren zabudowany wielkogabarytowym budynkiem, a część od wschodniej i zachodniej części budynku znajduje się w jego obrębie. Teren przedmiotowej nieruchomości hipotecznej, nie zajęty bezpośrednio pod bryłę budynku, stanowił zaplecze budowy. Na ogrodzonym obszarze widoczne podłoże stanowi odkryta ziemia, prawdopodobnie wyjeżdżona przez ciężki sprzęt oraz hałdy piasku i ziemi.
W ocenie Wojewody, geodeta był uprawniony do naniesienia granic hipotecznych nieruchomości na zdjęcie lotnicze, a pracownik organu pierwszej instancji mógł dokonać opisu zdjęcia, które cechowało się dużą czytelnością. Wobec tego organ odwoławczy nie podzielił zarzutu odwołania, że brak opinii biegłego z zakresu fotogrametrii lub teledetekcji, w stanie zebranego materiału dowodowego, narusza przepisy prawa procesowego lub prowadzi do nieuprawnionej oceny treści tego materiału. Wojewoda zaznaczył, że jakikolwiek specjalista, którego opinia włączona została w poczet akt prawy przez organ prowadzący postępowanie na podstawie art. 84 k.p.a., nie jest uprawniony do wiążącej oceny spełnienia przesłanki utraty faktycznej możliwości władania nieruchomością zawartej w art. 215 ust. 2 ustawy. Niezależnie bowiem od tego czy opinia dotycząca treści zdjęcia lotniczego wykonana zostanie przez fotogrametrę, czy też granice hipoteki zostaną naniesione na zdjęcie przez geodetę uprawnionego do dokonania tej czynności zgodnie z jego wiedzą i doświadczeniem, końcowo to organ prowadzący postępowanie odszkodowawcze, na podstawie art. 75 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a., ocenia przydatność i wiarygodność opinii czy analizy geodezyjnej oraz czyni końcowe wnioski co do spełnienia przesłanek odszkodowawczych (vide: wyrok WSA w Warszawie z 15 listopada 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1481/18).
Organ odwoławczy dodał, że stan zagospodarowania przedmiotowej nieruchomości, wynikający z analizy geodezyjnej z [...] stycznia 2021 r., potwierdzają przesłane przez Urząd [...] Biuro Organizacji Urzędu Wydział Archiwum przy piśmie z [...] sierpnia 2021 r. dokumenty, takie jak m. in. protokół Komisji w sprawie zbadania stanu technicznego konstrukcji przykrycia trybun "[...]" przy. ul. [...] spisany na terenie budowy w dniu [...] listopada 1955 r.
Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych Wojewoda podniósł, że objęcie protokolarne nieruchomości po dacie kluczowej z punktu widzenia art. 215 ust. 2 ustawy, to jest po 5 kwietnia 1958 r., nie ma znaczenia w sytuacji gdy z zebranego materiału dowodowego wynika, że podmioty publiczne podjęły przed powołaną datą w stosunku do nieruchomości konkretne działania prawne i faktyczne w ramach realizacji inwestycji publicznej, jaką jest niewątpliwie budowa kompleksu sportowego.
Zdaniem organu odwoławczego, zdjęcie lotnicze z 1955 r. w korelacji z innymi dokumentami znajdującymi się w aktach sprawy potwierdza, że przed 5 kwietnia 1958 r. na przedmiotowej nieruchomości zostały podjęte konkretne działania faktyczne uniemożliwiające choćby potencjalną możliwość faktycznego władania przez dawnego właściciela przedmiotową nieruchomością. Z opracowania geodezyjnego wynika, że wskazana nieruchomość leży na obszarze obecnego kompleksu sportowego [...]. Ze znajdującego się w aktach i pozyskanego z Wojskowego Biura Historycznego zdjęcia lotniczego tego terenu z 1955 r. ([...]), na którym geodeta naniósł granice dawnej nieruchomości hipotecznej, wynika, że wschodnia część ww. kwartału ulic została zajęta pod realizację kompleksu sportowego (lodowiska) [...].
Niewątpliwie zatem zgromadzony materiał dowodowy potwierdza, że teren przedmiotowej nieruchomości już przed 5 kwietnia 1958 r. został przeznaczony pod realizację ośrodka sportowego. Organ podkreślił przy tym, że budowa takiego kompleksu jak ośrodek sportowy musi zajmować większy teren niż ten, na którym ostatecznie posadowione zostały budynki. Ze zdjęcia lotniczego z 1955 r. wynika, że wielkogabarytowy budynek wymagał zajęcia dużo większej powierzchni niż ta, która jest potrzebna do realizacji budowli, jak również w kolejnych etapach budowy zajęcia terenu pod np. ciągi piesze, zagospodarowaną zieleń, parking. W ocenie organu odwoławczego, widoczny na zdjęciu z 1955 r. teren, na którym nie posadowiono budynku, a który znajdował się w jego obrębie, był wykorzystywany w pierwszym etapie realizacji inwestycji do jego budowy. Z kolei teren budowy nie jest terenem ogólnodostępnym. W następnym etapie realizacji planowanej inwestycji przedmiotowa nieruchomość została zagospodarowana jako teren wokół kompleksu sportowego COS [...], co potwierdzają aktualne zdjęcia lotnicze znajdujące się na stronie internetowej https://mapa.um.warszawa.pl/. Wojewoda podkreślił, że fakt zajęcia dużo większego obszaru niż tylko po obrysie budynku oraz trwałe zajęcie całej nieruchomości pod obiekt sportowy przed 5 kwietnia 1958 r. nie zostały oparte na domniemaniu faktycznym. Powyższe zagospodarowanie terenu potwierdza zarówno materiał archiwalny (zdjęcie lotnicze z 1955 r. nr [...]), jak też opracowanie geodezyjne, z którego wynika, że przedmiotowa nieruchomość hipoteczna leży na obszarze obecnego kompleksu sportowego [...].
Organ odwoławczy podniósł, że zgodnie z art. 80 k.p.a. oceny materiału dowodowego organy dokonują w ramach swobodnej oceny dowodów, uwzględniającej ocenę faktów mających znaczenie prawne, zasady logiki, doświadczenia życiowego oraz reguł logicznego wnioskowania. Zdaniem Wojewody, pomimo niepozyskania przez organ pierwszej instancji dodatkowej dokumentacji prawnej dotyczącej zajęcia i wykorzystywania przedmiotowej nieruchomości w latach pięćdziesiątych ubiegłego wieku pod budowę ośrodka sportowego oceny tych dowodów, które udało się pozyskać, organ dokonał w sposób obiektywny i zgodny z zasadami ogólnymi postępowania. Jest ona wystarczająca do uznania, że nie została spełniona przesłanka związana z utratą możliwości faktycznego władania, o której mowa w art. 215 ust. 2 ustawy - co do części nieruchomości ujętej w pkt 2 i 3 decyzji Prezydenta.
Wojewoda dodał, że budowa szeroko rozumianej inwestycji budowy ośrodka sportowego to także realizacja infrastruktury tego ośrodka. Realizacja inwestycji na nieruchomości przeznaczonej na cele użyteczności publicznej, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie, obejmuje nie tylko wykonanie budynku, ale także ciągów pieszych, parkingów, zieleni, dróg dojazdowych jako składających się na infrastrukturę ośrodka. Późniejsze udostępnienie terenu po zakończonej budowie ośrodka jako przestrzeni ogólnodostępnej również nie jest równoznaczne z tym, że dawni właściciele mogli nadal z niego korzystać. Korzystanie to mogłoby się bowiem ograniczać jedynie do dostępności do ciągów pieszych znajdujących się przed budynkiem dostępnym także dla osób korzystających z usług kompleksu sportowego (vide: wyrok NSA z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 846/13).
Zatem dawny właściciel gruntu nie mógł z tego terenu korzystać tylko na własne potrzeby z wyłączeniem innych osób. To zaś oznacza, że został on pozbawiony faktycznej możliwości władania tym gruntem, co prawidłowo ocenił Prezydent [...]. Tym samym, zdaniem Wojewody, twierdzenia skarżących, że ich poprzednik prawny miał możliwość faktycznego władania, z wyłączeniem innych osób, dawną nieruchomością hipoteczną niezabudowaną budynkiem, zajętą pod budowę ośrodka sportowego, nie znajdowały potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym. Okoliczności te nie zostały wykazane przez strony stosownymi dowodami.
Niewątpliwie zajęcie przedmiotowej nieruchomości pod budowę kompleksu sportowego [...], którą zaczęto realizować co najmniej w roku 1955, oraz fakt późniejszej realizacji ciągów pieszych, dróg i parkingu na terenie tego kompleksu uniemożliwia faktyczne korzystanie z tej części nieruchomości, która przeznaczona jest do realizacji w kolejnym etapie budowy. Aktualne zdjęcia potwierdzają zaś, że kolejne elementy kompleksu sportowego były w dalszej kolejności sukcesywnie realizowane zarówno na niezabudowanej działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...], jak i działce ewidencyjnej nr [...] z obrębu [...].
Zdaniem Wojewody, pozyskane przez Prezydenta zdjęcie lotnicze jest na tyle czytelne, że jego samodzielna ocena dokonana przez organ nie wykracza poza ramy granic swobodnej oceny materiału dowodowego. W odczytaniu zdjęcia niewątpliwie pomocne są naniesione na nie granice nieruchomości przez uprawnionego geodetę.
Wobec powyższego organ uznał, że ocena zgromadzonych dokumentów archiwalnych z potwierdzoną analizą geodezyjną sporządzoną przez geodetę uprawnionego wykazała, że cały przedmiotowy grunt został zagospodarowany pod kompleks sportowy już w 1955 r. Przy tym, w ocenie organu, opinia z [...] stycznia 2021 r. jest dowodem wiarygodnym i przydatnym w zakresie ustaleń spełnienia przesłanek zawartych w art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Jest to opinia specjalistyczna o spójnym charakterze, nie zawierająca błędów formalnych, opatrzona stosownymi pieczęciami i sporządzona przez osobę posiadającą odpowiednie kwalifikacje w dziedzinie geodezji. Z kolei skarżący, poza wyrażanymi wątpliwościami związanymi z błędną oceną zebranego materiału dowodowego, nie przedstawili żadnego dowodu podważającego wiarygodność opracowania z [...] stycznia 2021 r. oraz braku uprawnienia geodety do naniesienia granic na znajdujące się w aktach sprawy zdjęcie lotnicze. Zatem z punktu widzenia art. 75 i nast. k.p.a. przedmiotowa opinia jest wiarygodnym dowodem. Przeciwne twierdzenie, w tym sama okoliczność władania przedmiotową nieruchomością, choćby w części, przed datą określoną w art. 215 ust. 2 ustawy, powinno podlegać inicjatywie dowodowej skarżących na podstawie art. 7 k.p.a., co jednak nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Wobec powyższego, Wojewoda podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że jedna z przesłanek z art. 215 ustawy nie została spełniona w związku z utratą przez dawnych właścicieli faktycznego władania przedmiotową nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. Dodatkowo, na etapie postępowania przed organem odwoławczym stwierdzono, że część gruntu o powierzchni [...] m2 nie spełnia przesłanki warunkującej przyznanie odszkodowania w zakresie przeznaczenia gruntu pod budownictwo jednorodzinne. Jednakże, brak ustaleń Prezydenta w tym zakresie nie mógł wpłynąć na końcowy kształt rozstrzygnięcia. Braku spełnienia jednej z przesłanek odszkodowawczych uniemożliwia bowiem ustalenie odszkodowania.
Skargę na powyższą decyzję Wojewody [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożyli M. V., A. V., A. J., G. M. i J. J. zaskarżając tę decyzję w całości.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie:
1) art. 84 k.p.a. w. zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez uznanie, że interpretacji zdjęcia lotniczego może dokonać pracownik organu pierwszej instancji, w wyniku czego organ odwoławczy uznał, że nie ma rzeczowej potrzeby powoływania geodety posiadającego uprawnienia z zakresu fotogrametrii lub teledetekcji celem sporządzenia opinii w celu odczytania zdjęć lotniczych, a konsekwencji przyjęcie, że nieruchomość hipoteczna nr [...] znajdowała się w całości na ogrodzonym obszarze, a teren tej nieruchomości - nie zajęty pod zabudowę wielkogabarytowego budynku - stanowił zaplecze budowy oraz przyjęcie, że odkryta ziemia stanowi prawdopodobnie wyjeżdżoną przez ciężki sprzęt oraz hałdy piasku i ziemi - podczas gdy przyjęcie, że pracownik merytoryczny może w każdym zakresie samodzielnie dokonywać interpretacji zdjęć lotniczych mogłoby doprowadzić do arbitralnej oceny okoliczności faktycznej danej sprawy, natomiast art. 84 k.p.a. trzeba interpretować w zgodzie z art. 78 § 1 k.p.a. nakazującym uwzględnić wniosek dowodowy strony jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy,
2) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 78 § 1 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. przez błędną wykładnię i stwierdzenie, że fakt władania sporną nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. powinien podlegać inicjatywie dowodowej skarżących na podstawie art. 7 k.p.a. - podczas, gdy skarżący wykazali inicjatywę dowodową, którą skonkretyzowali w piśmie z [...] maja 2022 r. wnosząc o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety posiadającego uprawnienia w zakresie fotogrametrii i teledetekcji, co organ, stosownie do art. 78 § 1 k.p.a., powinien był uwzględnić, a przerzucenie ciężaru dowodowego na stronę postępowania naruszyłoby zasadę prawdy obiektywnej wynikającą z art. 7 k.p.a.,
3) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. przez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego polegającą na uznaniu, że realizacja inwestycji związana z budową na spornej nieruchomości kompleksu sportowego [...] oznaczała trwałą utratę możliwości faktycznego władania sporną nieruchomością w okresie prowadzenia prac budowlanych,
- podczas gdyby nawet budowa oznaczała utratę obszaru większego niż wskazują organy "po obrysie", to nie powodowałaby utraty trwałego władania nieruchomością, a tylko utratę czasowego władania, które zostało przywrócone wraz z zakończeniem budowy,
4) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w zw. z art. 80 k.p.a. w zw. z art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. przez wadliwe przeprowadzenie postępowania dowodowego, w ramach którego organ nie dążył do ustalenia prawdy obiektywnej, gdyż dowody ustalone w niniejszej sprawie polegały na ustaleniu stanu spornej nieruchomości do 1955 r., podczas gdy organy powinny ustalić czy istniała możliwość faktycznego władania sporną nieruchomością po dniu 5 kwietnia 1958 r., a więc w tym celu pozyskać zdjęcie lotnicze wykonane w 1960 r., co byłoby zgodne z praktyką Prezydenta, który w podobnych sprawach pozyskiwał zdjęcia lotnicze z 1955 i 1960 r., natomiast w niniejszej sprawie Prezydent ograniczył się do pozyskania jednego zdjęcia lotniczego i oparcia tylko na nim postępowania dowodowego,
5) art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 43 pkt. 7 ustawy z 17 maja 1989 r. - Prawo geodezyjne i kartograficzne w zw. z art. 7 ust. 1 pkt 8 w zw. z art. 7a ust. 1 pkt 10 ww. ustawy w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. w .zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 6 k.p.a. przez nieuprawnione uznanie przez Prezydenta, że geodeta A. K. posiada uprawnienia do "skalowania" zdjęcia lotniczego [...] z 1955 r., udostępnionego przez Wojskowe Biuro Historyczne w skali 1:8000, a następnie naniesienia na nim granic działki gruntu położonej przy ul. [...] ozn. hip. [...] - podczas gdy nie wykazała ona aby posiadała uprawnienia w dziedzinie fotogrametrii i teledetekcji, a zatem nie mogła dokonać "skalowania" przedmiotowego zdjęcia lotniczego z 1955 r. sporządzonego w skali 1:8000 w taki sposób aby zdjęcie to można było uznać za sporządzone w skali 1:1000, co w konsekwencji powoduje że dowód został sporządzony przez osobę nieuprawnioną i jest niewiarygodny,
6) art. 84 § 1 k.p.a. w zw. z art. 10 § 1 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 § 1 k.p.a. przez oparcie zaskarżonej decyzji o zdjęcie lotnicze, na które wrysowano dawną nieruchomość ozn. hip. [...] na podstawie opinii z 2021 r. sporządzonej przez geodetę uprawnionego A. K., pomimo że w dniu [...] maja 2022 r. strona w swoim piśmie wskazywała na wadliwość tej opinii polegającą na:
a) rozliczeniu synchronizacyjnym granic dawnej nieruchomości hip [...] dokonanym przez biegłą, z którego wynika, że w jej opinii powierzchnia opiniowanej nieruchomości wynosi [...] m2, zamiast [...] m2, gdzie biegła nie wskazuje podstaw, które uzasadniają przyjęcie wniosku o powierzchni przez nią wskazanej, podczas gdy w dz. I ks. hip. widnieje [...] sąż. kw., co odpowiada pow. [...] m2.
b) oparcie przez biegłą opinii na podstawie zdjęcia lotniczego o numerze [...], którego skala wydruku w "przybliżeniu" wynosi 1:1000, podczas gdy zdjęcie, na którym biegła wkreśliła granice opiniowanej nieruchomości nie znajduje się w aktach w formie papierowej uwierzytelnionej przez Wojskowy Instytut Historyczny poprzez oznaczenie zdjęcia, w tym daty jego wykonania oraz skali w jakiej zostało sporządzone,
- jednocześnie skarżący wskazują, że biorąc pod uwagę, że przedmiotem postępowania jest konkretna nieruchomość hipoteczna, nie było konieczności dołączenia do akt sprawy wydruku zdjęcia lotniczego obejmującego cały uwidoczniony na nim obszar, co spowodowało, że skarżący nie mieli możliwości weryfikacji czy znajdujące się w opinii biegłej z 2021 r. zdjęcie lotnicze jest przedstawione przez Wojskowe Biuro Historyczne (brak dostępu do płyty ze zdjęciami lotniczymi), a także jaka wynika z niego skala, czy zostało w sposób prawidłowy wykorzystane, gdyż brak jest punktu odniesienia do oryginału przedstawionego przez Wojskowe Biuro Historyczne, a zatem prowadzenie postępowania w powyższy sposób nie tylko ogranicza możliwość zapoznania się z materiałem dowodowym, ale także jest rażącym naruszeniem zasady przekonywania,
c) analiza przez biegłą zdjęcia lotniczego pochodzącego z bliżej nieznanego zasobu o numerze [...] dotyczącego działki oz. nr hip. [...] i wywodzenia z tego faktów, w tym o skali zdjęcia, jak również wykreślenia granic opiniowanej nieruchomości, podczas gdy powołana na biegłą mgr inż. A. K. nie wykazała, że uzyskała uprawnienie geodezyjne i kartograficzne o numerze [...] (w przedmiocie teledetekcji i fotogrametrii), a na wskazanym na pieczątce numerze uprawnień na stronie Głównego Urzędu Geodezji i Kartografii widnieje A. K. (wówczas widniała A.S.) posiadająca uprawnienia o nr [...],
- zaś pomimo podniesionych zarzutów organy nie wyjaśniły braku posiadania przez biegłą uprawnień w przedmiocie teledetekcji i fotogrametrii, co podważa wartość dowodową opinii z 2021 r., a także narusza zasadę przekonywania
d) ustalenia na podstawie ww. opinii geodety przesłanki utraty faktycznej możliwości władania działką gruntu przed 5 kwietnia 1958 r. w oparciu o rzekomy protokół oględzin nieruchomości z [...] października 1953 r., podczas gdy w aktach sprawy znajduje się wyłącznie protokół oględzin nieruchomości w razie wypadku przy budowie lub rozbiórce z [...] października 1953 r., dotyczący wypadku, który miał miejsce dnia [...] października 1953 r., który nie stanowi wiarygodnego dowodu, że doszło do prowadzenia inwestycji w latach 1953-1957 r., a w szczególności nie stanowi dowodu że doszło do "aktywnego prowadzenia prac budowanych" na terenie działki w granicach gruntu nieruchomości hip. nr [...] w dniu [...] października 1953 r., na skutek czego doszło do trwałej utraty faktycznej możliwości władania działką, bądź jej określoną częścią przez dawnych właścicieli przed 5 kwietnia 1958 r. Na marginesie skarżący wskazali, że w protokole z [...] października 1953 r. mowa jest o nieruchomości położonej przy ul. [...] bez sprecyzowania jej w odpowiednich nr hipotecznych bądź nr działek, które mogłyby wskazać czy jest to nieruchomość objęta przedmiotowym postępowaniem. Ponadto, z opinii geodety A. K. nie wynika aby dokonała ona takiego ustalenia wobec braku wykazania powyższego oraz mając na uwadze znany pełnomocnikowi skarżących fakt, że protokół z [...] października 1953 r. uznawany jest za dowód na wykazanie tego samego faktu zarówno względem nieruchomości o nr hip [...], jak i nieruchomości o nr hip [...], co podważa wiarygodność pozostałych informacji znajdujących się w opinii biegłej A. K.,
e) ustalenia, że inwestycja budowy Centralnego Ośrodka Sportowego [...] rozpoczęła się w 1953 r. bez jednoznacznego podania, na podstawie jakich dokumentów biegła dokonała takich ustaleń, poza protokołem z [...] października 1953 r., wskazując jednocześnie w treści opinii biegłej, że decyzji lokalizacyjnej dotyczącej Centralnego Ośrodka Sportowego [...] nie odnaleziono. Ponadto, biegła A. K. nie wskazuje czy budowa Centralnego Ośrodka Sportowego [...] dotyczy całej czy też części działki w granicach hip. nr [...], co podważa wiarygodność pozostałych informacji znajdujących się w opinii biegłej,
f) przyjętego przez biegłą pośredniego ustalenia, że opiniowana działka gruntu została przejęta pod budowę kompleksu Centralnego Ośrodka Sportowego [...] w 1953 r., podczas gdy z przedmiotowych dwóch dokumentów przywołanych przez biegłą w opinii nie wynika, że działka w granicach nieruchomości hip Nr [...] została przejęta pod budowę inwestycji Centralnego Ośrodku Sportowego [...] w 1953 r., a jedynie mowa jest o dokonywanych na niej pracach zabezpieczających, które sprowadzają się, w przypadku protokołu z [...] października 1953 r., do wykonywania wykopu, w ramach których to czynności dochodzi do wypadku w postaci oberwania skarpy,
g) braku wykazania przez biegłą mgr inż. A. K. jaka część działki w granicach nieruchomości hip Nr [...] została przejęta pod budowę Centralnego Ośrodka Sportowego [...] w 1953 r., w tym braku powołania w tym zakresie dokumentów a w konsekwencji opinia biegłej nieposiadającej uprawnień z zakresu fotogrametrii i teledetekcji dotycząca zdjęcia z 1955 r. nie może stanowić dowodu na niespełnienie przesłanki określonej w art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. oraz dowodu, na podstawie którego można ocenić spełnienie przesłanek określonych w art. 215 ust. 2 ww. ustawy, a jak wynika z zaskarżonej decyzji organ oparł swoje rozstrzygnięcie głównie na analizie zdjęcia lotniczego z 1955 r. na które została wpisana sporna nieruchomość, co do czego istnieją uzasadnione wątpliwości dotyczące prawidłowości wykonania opinii;
7) art. 1 i art. 6 sporządzonego w dniu 20 marca 1952 r., Protokołu Nr 1 Ratyfikowanego przez Polskę w dniu 10 października 1994 r. do sporządzonej w Rzymie w dniu 4 listopada 1950 r., a następnie zmienionej Protokołem Nr 3 Nr 5 i Nr 8 oraz uzupełnionej Protokołem Nr 2 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w zw. z art. 2, art. 21 ust. 2 art. 31 ust. 3, art. 64 ust 1 i 2 Konstytucji przez odmowę wypłaty odszkodowania za grunt przejęty na podstawie dekretu warszawskiego bez odszkodowania, podczas gdy w orzecznictwie Europejskiego Trybunału Praw Człowieka wskazuje się, że odebranie własności bez odszkodowania w rozsądnej proporcji do jej wartości uznaje się zwykle za nieproporcjonalną ingerencję, a całkowity brak odszkodowania może być uzasadniony jedynie wyjątkowo, co powoduje że przesłanka utraty możliwości władania przed 5 kwietnia 1958 r. jako podstawa odmowy przyznania odszkodowania jest przesłanką nieproporcjonalną i sprzeczną z Protokołem nr 1 do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności, a także z art. 62 ust. 2 w zw. z art. 32 ust. 1 w zw. z art. 31 ust. 3 Konstytucji RP.
Powołując się na powyższe skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji.
W obszernym uzasadnieniu skargi przedstawiono argumentację na poparcie podniesionych w niej zarzutów.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Zaskarżona decyzja została wydana na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2023 r., poz. 344), zwanej dalej "ustawą" lub "ustawą z 21 sierpnia 1997 r."
Zgodnie z powołaną regulacją, przepisy ustawy dotyczące odszkodowania za wywłaszczone nieruchomości stosuje się odpowiednio do domu jednorodzinnego, jeżeli przeszedł on na własność państwa po dniu 5 kwietnia 1958 r., oraz do działki, która przed dniem wejścia w życie dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy mogła być przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne, jeżeli poprzedni właściciel bądź jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania nią po dniu 5 kwietnia 1958 r.
Z powyższego wynika, że przyznanie odszkodowania za utracony grunt nieruchomości [...] (działkę) mogło nastąpić pod warunkiem spełnienia następujących przesłanek: (i) działka musiała podlegać działaniu przepisów dekretu z 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. Nr 50, poz. 279), zwanego dalej "dekretem" (ii) działka mogła być przed dniem wejścia w życie dekretu przeznaczona pod budownictwo jednorodzinne (iii) poprzedni właściciel nieruchomości i jego następcy prawni zostali pozbawieni faktycznej możliwości władania tą nieruchomością po dacie 5 kwietnia 1958 r.
W orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że art. 215 ust. 2 ustawy ma charakter szczególny w stosunku do ogólnych zasad przyznawania odszkodowania przewidzianych w tej ustawie. Szczególny charakter tego przepisu nakazuje zaś jego ścisłą wykładnię. Omawiana regulacja w aktualnym brzmieniu przesądza zatem, że chodzi o zaspokojenie roszczeń tylko tych poprzednich właścicieli lub ich następców prawnych, którzy spełniają wszystkie przesłanki wymienione w tym przepisie. Niespełnienie zaś którejkolwiek z nich powoduje brak podstaw do przyznania odszkodowania (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 marca 2017 r., sygn. akt I OSK 1421/16, Lex nr 2324329).
W niniejszej sprawie organ odwoławczy podzielił ocenę organu pierwszej instancji, że nie została spełniona jedna z przesłanek wynikających z art. 215 ustawy w związku z utratą przez dawnego właściciela przed 5 kwietnia 1958 r. możliwości faktycznego władania nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...] hip. nr [...] (obecnie ul. [...]), stanowiącą obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...]. Jednocześnie Wojewoda wskazał, że brak ustaleń Prezydenta w uzasadnieniu decyzji w zakresie tego, że część gruntu o powierzchni [...] m2 nie spełnia przesłanki warunkującej przyznanie odszkodowania nie mógł wpłynąć na końcowy kształt rozstrzygnięcia. Brak spełnienia jednej z przesłanek odszkodowawczych, co miało miejsce w niniejszej sprawie, uniemożliwia bowiem ustalenie i przyznanie odszkodowania.
Stanowisko organu w zakresie niespełnienia w sprawie przesłanki utraty przez dawnego właściciela możliwości faktycznego władania nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. zakwestionowali skarżący podnosząc, że powyższe ustalenie organ poczynił w oparciu o wadliwie sporządzony i niewystarczający materiał dowodowy, który ponadto został oceniony z naruszeniem podstawowych reguł oceny dowodów wynikających z przepisów k.p.a.
Odnosząc się do powyższego Sąd zaznacza, że w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych trafnie przyjmuje się, że użyte w art. 215 ust. 2 ustawy pojęcie "faktyczna możliwość władania" odnosi się do stanu faktycznego, a nie prawnego. Obejmuje ono zatem sytuacje gdy poprzedni właściciel lub jego następca prawny nie mógł realnie korzystać z nieruchomości. Przy tym nie chodzi w tym wypadku jedynie o efektywne korzystanie z nieruchomości, czyli czynienie z niej użytku, ale o istnienie samej obiektywnej możliwości tego rodzaju korzystania, choćby władający nie czynił z niej użytku (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 17 listopada 1989 r., sygn. akt: IV SA 611/89, ONSA 1990/1/9). Hipoteza tej części normy prawnej obejmuje zatem tego rodzaju sytuacje, gdzie w następstwie działań faktycznych podjętych przez osoby trzecie (w tym podmioty publiczne) były właściciel gruntu po oznaczonej dacie (to jest po 5 kwietnia 1958 r.) pozbawiony został realnej możliwości korzystania z nieruchomości.
Po analizie zebranego materiału dowodowego Sąd podzielił ocenę organów, że w odniesieniu do gruntu nieruchomości położonej w [...] przy ul. [...] hip. nr [...] (obecnie ul. [...]), stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], takiej realnej możliwości korzystania z przedmiotowej nieruchomości jej dawny właściciel został pozbawiony przed wspomnianą datą.
Jak bowiem prawidłowo ustaliły organy na podstawie zebranego materiału dowodowego (w tym opinii geodezyjnej z [...] stycznia 2021 r., wykonanego w 1955 r. zdjęcia lotniczego nr [...] z wkreślonymi przez geodetę A. K. granicami nieruchomości oraz dokumentów nadesłanych przy piśmie Zastępcy Dyrektora Biura Organizacji Urzędu Wydział Archiwum [...] z [...] sierpnia 2021 r., w tym protokołu Komisji w sprawie zbadania stanu technicznego konstrukcji przykrycia trybun "[...]" przy ul. [...] spisanego na budowie w dniu [...] listopada 1955 r.) na przedmiotowej nieruchomości hipotecznej przed 5 kwietnia 1958 r. podmioty publiczne podjęły konkretne działania faktyczne uniemożliwiające dawnemu właścicielowi choćby potencjalną możliwość faktycznego władania tą nieruchomością.
I tak z opracowania geodezyjnego z [...] stycznia 2021 r. wynika, że przedmiotowa nieruchomość leży na obszarze obecnego kompleksu sportowego [...]. Z kolei z pozyskanego z Wojskowego Biura Historycznego zdjęcia lotniczego przedmiotowego terenu z 1955 r. (nr [...]), na którym geodeta naniósł granice dawnej nieruchomości hipotecznej, wynika, że wschodnia część kwartału ulic (według ich przebiegu w 1945 r.) Przemysłowej od północy, [...] od wschodu, [...] od południa, w którym położona jest przedmiotowa nieruchomość hipoteczna, została zajęta pod realizację kompleksu sportowego (lodowiska) [...]. Sąd w pełni podziela ocenę organu odwoławczego, że budowa takiego kompleksu jak ośrodek sportowy musi zajmować większy teren, niż ten, na którym ostatecznie posadowione są budynki. Na wykonanym w 1955 r. zdjęciu lotniczym wyraźnie widać, że wielkogabarytowy budynek ośrodka sportowego wymagał zajęcia dużo większej powierzchni niż ta, która jest potrzebna do realizacji budowli. Powtórzyć trzeba za organem odwoławczym, że tego rodzaju budynek wymagał również w kolejnych etapach budowy zajęcia terenu pod np. ciągi piesze, zagospodarowaną zieleń, parking. Rację ma Wojewoda, że teren widoczny na zdjęciu wykonanym w 1955 roku, na którym nie posadowiono budynku, a który znajdował się w jego obrębie, był wykorzystywany w pierwszym etapie realizacji inwestycji do budowy budynku. Teren budowy nie jest terenem ogólnodostępnym. W kolejnym etapie realizacji planowanej inwestycji przedmiotowa nieruchomość została zagospodarowana jako teren wokół kompleksu sportowego COS [...], co potwierdzają znajdujące się w aktach sprawy aktualne zdjęcia lotnicze (dostępne na stronie internetowej https://mapa.um.warszawa.pl). Podsumowując, okoliczność zajęcia dużo większego obszaru niż tylko po obrysie samego budynku oraz trwałe zajęcie całej nieruchomości pod ośrodek sportowy przed 5 kwietnia 1958 r. znajduje potwierdzenie zarówno w materiale archiwalnym (to jest pozyskanym z Wojskowego Biura Historycznego zdjęciu lotniczym z 1955 r., na którym geodeta A. K. wkreśliła granice dawnej nieruchomości hipotecznej), jak też w treści opracowania geodezyjnego, w którym stwierdzono, że przedmiotowa nieruchomość hipoteczna leży na obszarze obecnego kompleksu sportowego [...].
Prawidłowości powyższej oceny nie zdołała podważyć zawarta w skardze argumentacja, że budowa kompleksu sportowego Torwar nie musiała oznaczać utraty władania nad całością przedmiotowej nieruchomości, a po zakończeniu realizacji inwestycji poprzednik prawny skarżących mógł faktycznie władać należącą do niego nieruchomością. Jak bowiem prawidłowo stwierdził organ odwoławczy, budowa szeroko rozumianej inwestycji w postaci realizacji ośrodka sportowego to także realizacja infrastruktury tego ośrodka. Realizacja inwestycji na nieruchomości przeznaczonej na cele użyteczności publicznej, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie, obejmuje nie tylko wybudowanie budynku, ale także ciągów pieszych, parkingów, zieleni czy dróg dojazdowych jako składających się na infrastrukturę kompleksu sportowego. Późniejsze udostępnienie terenu po zakończonej budowie ośrodka jako przestrzeni ogólnodostępnej również nie jest równoznaczne z tym, że dawny właściciel nieruchomości mógł nadal z tego terenu korzystać. Korzystanie to mogłoby się bowiem ograniczać jedynie do dostępności do ciągów pieszych znajdujących się przed budynkiem dostępnym także dla osób korzystających z usług kompleksu sportowego (vide: przywołany w zaskarżonej decyzji wyrok NSA z 27 listopada 2014 r., sygn. akt I OSK 846/13, Lex nr 1658642).
Wobec powyższego prawidłowo uznały organy, że były właściciel nieruchomości położonej w Warszawie przy ul. [...] ozn. nr hip. [...] (obecnie ul. [...]) został pozbawiony faktycznej możliwości władania tą nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r., skoro był to już teren zajęty i zagospodarowany przez podmioty publiczne pod realizację inwestycji publicznej w postaci kompleksu sportowego (lodowiska) [...].
Podniesione w skardze zarzuty w głównej mierze nakierowane zostały na ukazanie istotnych wad przeprowadzonego w sprawie postępowania dowodowego. Odnosząc się do tego Sąd zaznacza, że rolą organu w toku postępowania administracyjnego jest podjęcie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 k.p.a.), udokumentowanie poczynionych ustaleń w aktach sprawy (art. 77 § 1 k.p.a.) oraz uzasadnienie wydanej decyzji w sposób przewidziany w art. 107 § 3 k.p.a. Zdaniem Sądu, zebrana w sprawie dokumentacja potwierdza, wbrew zarzutom skarżących, że prowadząc przedmiotowe postępowanie organy obu instancji tym standardom sprostały. Z kolei zgodnie z art. 84 § 1 k.p.a. gdy w sprawie wymagane są wiadomości specjalne, organ administracji publicznej może zwrócić się do biegłego lub biegłych o wydanie opinii. Skarżący wyrażają przekonanie, że dla rozstrzygnięcia sprawy konieczne było uprzednie przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego geodety posiadającego uprawnienia z zakresu fotogrametrii i teledetekcji, czego w sprawie nie uczyniono. Zdaniem Sądu, zasadnie jednak uznał organ odwoławczy, że zebrany dla potrzeb niniejszej sprawy materiał dowodowy (archiwalny i współczesny), szczegółowo opisany w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, jest wystarczający do poczynienia ustaleń, że dawny właściciel definitywnie utracił możliwości jakiegokolwiek korzystania z przedmiotowej nieruchomości z uwagi na działania inwestycyjne ówczesnych podmiotów publicznych związane z budową kompleksu (ośrodka) sportowego [...]. W okolicznościach niniejszej sprawy porównanie zdjęcia lotniczego wykonanego w 1955 r. (na którym geodeta A. K. wkreśliła granice dawnej nieruchomości hipotecznej) z wydrukami aktualnych zdjęć przedmiotowego terenu, potwierdzającymi sukcesywną realizację kolejnych elementów kompleksu sportowego [...], zarówno na niezabudowanej działce ewidencyjnej nr [...], jak też na działce ewidencyjnej nr [...], a także z opracowaniem geodety uprawnionego z [...] stycznia 2021 r. pozwala w sposób wystarczający zobrazować teren spornej nieruchomości i sposób jego zagospodarowania. Z kolei zdjęcie lotnicze wykonane w 1955 r. i pozyskane przez organ z Wojskowego Archiwum Historycznego (to jest instytucji państwowej gromadzącej, opracowującej i przechowującej materiały istotne z punktu widzenia obrony narodowej) jest na tyle czytelne, że jego samodzielna ocena dokonana przez organ nie wykracza poza ramy granic swobodnej oceny dowodów określonej w art. 80 k.p.a. Przy tym w odczytaniu przedmiotowego zdjęcia niewątpliwie pomocne były naniesione przez geodetę A. K. granice nieruchomości ozn. nr hip [...].
W tej sytuacji prawidłowo uznał organ odwoławczy, że ocena zebranych w sprawie dowodów (w tym materiału archiwalnego zestawionego z analizą geodezyjną sporządzoną przez uprawnionego geodetę) wykazała, że cały przedmiotowy grunt został zagospodarowany pod realizację kompleksu sportowego już w 1955 roku. Z kolei skarżący, poza wyrażanymi licznymi wątpliwościami związanymi z nieprecyzyjnym ustaleniem stanu faktycznego w sprawie, niewyczerpującym zebraniem prawidłowego i kompletnego materiału dowodowego, a także błędną oceną tego materiału, nie przedstawili żadnego dowodu podważającego wiarygodność zebranych w sprawie dowodów, na których oparły się organy, w tym wiarygodność opracowania geodezyjnego z [...] stycznia 2021 r., a także wadliwość posiadanego przez geodetę A. K. uprawnienia do naniesienia granic spornej nieruchomości hipotecznej na zdjęcie lotnicze wykonane w 1955 r.
Oczekiwanego przez skarżących skutku nie mógł wywołać również zarzut naruszenia art. 80 k.p.a. Skuteczne zarzucenie naruszenia tej normy postępowania wymaga bowiem wykazania, że dokonując swobodnej oceny dowodów organy uchybiły zasadom logicznego rozumowania lub doświadczenia życiowego. Jedynie to bowiem może być przeciwstawione uprawnieniu do dokonywania swobodnej oceny dowodów. Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie. Przeprowadzona ocena materiału dowodowego może być bowiem skutecznie podważona tylko w przypadku, gdy brak jest logiki w wiązaniu wniosków z zebranymi dowodami lub gdy rozumowanie organów wykracza poza reguły logiki albo, sprzecznie z zasadami doświadczenia życiowego, rozumowanie to nie uwzględnia związku przyczynowo - skutkowego. Taka sytuacja, jak już szczegółowo opisano wyżej, w niniejszej sprawie jednak nie zachodzi.
Sąd nie podzielił również zarzutu naruszenia przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia przepisów Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności w związku z przepisami Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Sąd zaznacza, że wprowadzone w art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. regulacje są wyrazem polityki państwa ograniczającej zakres odpowiedzialności państwa dochodzonej na drodze administracyjnej. Do oceny tej polityki sąd administracyjny nie jest powołany (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1202/20, Lex nr 3106679). Istotne znaczenie dla powyższej oceny ma również okoliczność, że przesłanka pozbawienia faktycznej możliwości władania nieruchomością przed dniem 5 kwietnia 1958 r. była przedmiotem rozważań Trybunału Konstytucyjnego. W postanowieniu z 28 października 2015 r., sygn. akt P 6/13, umarzając postępowanie wszczęte na skutek pytania prawnego o zgodność art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. z przepisami Konstytucji, Trybunał stwierdził, że brak regulacji odnośnie byłych właścicieli gruntów warszawskich lub ich następców prawnych, którzy utracili władztwo nad nieruchomością przed 5 kwietnia 1958 r. - co miało miejsce także w rozpoznawanej sprawie – stanowi rodzaj zaniechania legislacyjnego (prawodawczego), którego stwierdzenie niekonstytucyjności uzasadnione jest tylko wtedy gdy istnieje konstytucyjny nakaz uregulowania jakiejś kwestii, a ustawodawca wykonuje ten nakaz jedynie w części. W ocenie Trybunału, nie można mówić o istnieniu takiego nakazu na gruncie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. Konstytucja nie wymaga bowiem zagwarantowania prawa do pełnego odszkodowania. Przy tym Trybunał Konstytucyjny nie miał wątpliwości, że ograniczenie stosowania wspomnianego przepisu do określonej grupy byłych właścicieli nie jest wynikiem przeoczenia prawodawcy, ale stanowiło wyraz braku woli ustanowienia przepisów reprywatyzacyjnych. Zatem wydając powyższe postanowienie Trybunał Konstytucyjny nie uchylił art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. ani nie nadał tej regulacji odmiennej treści niż wynikająca z wykładni literalnej tego przepisu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 30 listopada 2020 r., sygn. akt I OSK 1202/20, Lex nr 3106679 oraz 17 marca 2022 r., sygn. akt I OSK 934/21, Lex nr 3346870).
Podsumowując, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie organy w sposób wystarczający wykazały, że pozbawienie dawnego właściciela możliwości faktycznego władania nieruchomością położoną w [...] przy ul. [...] hip. nr [...] (obecnie ul. [...]), stanowiącej obecnie część działek ewidencyjnych nr [...] z obrębu [...], nastąpiło przed dniem 5 kwietnia 1958 r., co wyklucza dopuszczalność ustalenia odszkodowania na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r., poz.1634) orzekł jak w sentencji.