I SA/Wa 174/25Uchylenie wyroku smierc strony brak interesu prawnego
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, rozpoznając skargę kasacyjną, najpierw uchylił swój własny wyrok z dnia 21 marca 2025 r. z uwagi na stwierdzenie, że jedna ze stron postępowania, H. B., zmarła przed wydaniem tego wyroku, co stanowiło przesłankę nieważności postępowania. Następnie, ponownie rozpoznając sprawę, Sąd oddalił skargę kasacyjną. Przedmiotem sprawy było postanowienie Ministra Rozwoju i Technologii odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Poznańskiego z 1991 r., która stwierdzała nabycie z mocy prawa prawa użytkowania wieczystego przez Przedsiębiorstwo [...] w P. Skarżący, będący następcami prawnymi byłego właściciela nieruchomości, domagali się stwierdzenia nieważności tej decyzji, twierdząc, że została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Minister odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że skarżący nie mają przymiotu strony, ponieważ nie wykazali praw rzeczowych do nieruchomości ani roszczenia o jej zwrot w odpowiednim terminie. Sąd administracyjny podzielił to stanowisko, wskazując, że roszczenie o zwrot nieruchomości zostało umorzone jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, ponieważ nieruchomość została już sprzedana lub ustanowiono na niej użytkowanie wieczyste przed wejściem w życie tej ustawy. Wniosek o stwierdzenie nieważności został złożony po wygaśnięciu roszczenia o zwrot. Sąd podkreślił, że brak aktualnego interesu prawnego w momencie składania wniosku o stwierdzenie nieważności uniemożliwia skuteczne wszczęcie takiego postępowania. W związku z tym, zarzuty dotyczące naruszenia art. 28 Kpa i art. 61a Kpa uznano za niezasadne. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego ze względu na szczególne okoliczności związane ze śmiercią strony przed wydaniem wyroku.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie, że śmierć strony przed wydaniem wyroku stanowi podstawę do jego uchylenia z urzędu, a także kwestia legitymacji procesowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w przypadku wygaśnięcia roszczenia o zwrot nieruchomości.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem i roszczeniami zwrotnymi, a także procedury sądowoadministracyjnej w przypadku śmierci strony.
Zagadnienia prawne (2)
Czy następcy prawni byłego właściciela nieruchomości, których roszczenie o zwrot zostało umorzone jako bezprzedmiotowe, posiadają interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej wydanej na rzecz przedsiębiorstwa państwowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, następcy prawni byłego właściciela nie posiadają interesu prawnego do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, jeśli ich roszczenie o zwrot nieruchomości zostało prawomocnie umorzone jako bezprzedmiotowe przed złożeniem wniosku o stwierdzenie nieważności.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że kluczowe jest ustalenie, czy skarżący mieli aktualne roszczenie o zwrot nieruchomości w momencie składania wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej. Ponieważ postępowanie zwrotowe zostało umorzone na podstawie art. 229 ustawy o gospodarce nieruchomościami, a wniosek o stwierdzenie nieważności złożono po wygaśnięciu roszczenia, skarżący nie wykazali interesu prawnego wymaganego przez art. 28 Kpa do bycia stroną postępowania.
Czy śmierć strony postępowania przed wydaniem wyroku przez sąd administracyjny stanowi przesłankę nieważności postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, śmierć strony przed wydaniem wyroku stanowi przesłankę nieważności postępowania, którą sąd uwzględnia z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd, działając na podstawie art. 179a PPSA, uchylił swój własny wyrok z dnia 21 marca 2025 r., ponieważ stwierdził, że jedna ze stron postępowania, H. B., zmarła przed wydaniem tego wyroku, co oznaczało brak zdolności sądowej w momencie orzekania.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (8)
Główne
p.p.s.a. art. 179a
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Kpa art. 61a § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa z 29 września 1990 r. art. 2 § ust. 1, ust. 3
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
u.g.n. art. 229
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Pomocnicze
Kpa art. 157 § § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
u.g.n. art. 136 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
ustawa z 12 marca 1958 r. art. 6
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Argumenty
Skuteczne argumenty
Śmierć strony postępowania przed wydaniem wyroku WSA stanowi podstawę do uchylenia tego wyroku z urzędu na podstawie art. 179a PPSA.
Odrzucone argumenty
Skarżący posiadają interes prawny do wszczęcia postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej, mimo umorzenia ich roszczenia o zwrot nieruchomości. • Organ naruszył przepisy postępowania (art. 7, 8, 77 § 1, 80 Kpa) poprzez niewyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy. • Organ bezpodstawnie odmówił wszczęcia postępowania (art. 61a Kpa).
Godne uwagi sformułowania
śmierć strony przed wydaniem wyroku • brak zdolności sądowej w momencie orzekania • brak aktualnego interesu prawnego w momencie złożenia wniosku nieważnościowego • roszczenie o zwrot nieruchomości zostało umorzone jako bezprzedmiotowe • nie wykazali jakichkolwiek praw rzeczowych do nieruchomości
Skład orzekający
Dariusz Pirogowicz
przewodniczący
Magdalena Durzyńska
członek
Justyna Wtulich-Gruszczyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie, że śmierć strony przed wydaniem wyroku stanowi podstawę do jego uchylenia z urzędu, a także kwestia legitymacji procesowej w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji uwłaszczeniowej w przypadku wygaśnięcia roszczenia o zwrot nieruchomości."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z uwłaszczeniem i roszczeniami zwrotnymi, a także procedury sądowoadministracyjnej w przypadku śmierci strony.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa jest interesująca ze względu na proceduralny aspekt śmierci strony przed wydaniem wyroku, co prowadzi do jego uchylenia, a także ze względu na złożoną kwestię interesu prawnego w postępowaniach administracyjnych dotyczących nieruchomości.
“Wyrok uchylony z powodu śmierci strony – co to oznacza dla postępowania?”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.