I SA/Wa 1091/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznał skargę J.O. na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii z dnia 9 lutego 2022 r., która uchyliła wcześniejszą decyzję i umorzyła postępowanie administracyjne w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydenta z dnia 22 kwietnia 1948 r. dotyczącego odmowy przyznania prawa własności czasowej do gruntu. Podstawą umorzenia była nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r., która weszła w życie 16 września 2021 r. Zgodnie z art. 2 ust. 2 tej ustawy, postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy, umarza się z mocy prawa. Skarżąca zarzuciła ministrowi naruszenie szeregu przepisów KPA, w tym art. 156 § 2, 158 § 3, 109 § 1, 80, 7, 8, 9 i 35, kwestionując prawidłowość ustalenia daty doręczenia pierwotnego orzeczenia dziadkowi skarżącej oraz wskazując na przewlekłość postępowania. Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że nowelizacja KPA i jej przepisy przejściowe (art. 2) słusznie uniemożliwiają dalsze procedowanie w sprawach dotyczących aktów administracyjnych sprzed ponad 30 lat. Sąd odwołał się do wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 maja 2015 r. (sygn. P 46/13), który stwierdził niezgodność art. 156 § 2 KPA z Konstytucją w zakresie braku ograniczenia czasowego dla stwierdzania nieważności decyzji, co uzasadnia wprowadzenie 30-letniego terminu. Sąd podkreślił, że wprowadzenie takiego terminu jest zgodne z zasadą pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego, a także z powszechną praktyką przedawnienia roszczeń w innych dziedzinach prawa. Sąd odrzucił zarzuty dotyczące błędów w ustaleniach faktycznych i naruszenia art. 7 i 8 KPA, wskazując, że orzeczenie z 1948 r. weszło do obrotu prawnego i zostało wykonane, a powoływanie się po 70 latach na brak dokumentów doręczenia stanowi nadużycie prawa, zwłaszcza w kontekście przepisów archiwalnych z 1957 r. Sąd nie dopatrzył się potrzeby zawieszenia postępowania do czasu rozstrzygnięcia przez TK skargi RPO, a zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania uznał za bezprzedmiotowe w kontekście niniejszej sprawy. Ostatecznie, sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 ppsa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów przejściowych nowelizacji KPA z 2021 r. dotyczących terminów do stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, a także kwestia dopuszczalności kwestionowania decyzji sprzed wielu lat w kontekście zasady pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją KPA i sprawami dotyczącymi bardzo starych decyzji administracyjnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw nowszych lub o innym charakterze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r., wprowadzająca 30-letni termin na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, może być stosowana do postępowań dotyczących decyzji wydanych przed wejściem w życie tej nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończone przed dniem wejścia w życie ustawy o zmianie KPA (16 września 2021 r.), umarzają się z mocy prawa.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu, że przepisy przejściowe nowelizacji KPA z 2021 r. (art. 2) nakazują stosowanie nowych przepisów do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy. Wprowadzenie 30-letniego terminu jest zgodne z Konstytucją RP (zasada państwa prawnego, bezpieczeństwa prawnego, zaufania do państwa) i ma na celu stabilizację stanów prawnych.
Czy brak dokumentacji potwierdzającej doręczenie orzeczenia administracyjnego sprzed ponad 70 lat wyklucza możliwość zastosowania 30-letniego terminu do umorzenia postępowania o stwierdzenie jego nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powoływanie się po tak długim czasie na brak dokumentów doręczenia stanowi nadużycie prawa, zwłaszcza gdy orzeczenie weszło do obrotu prawnego i zostało wykonane, a przepisy archiwalne z 1957 r. przewidywały wybrakowanie i zniszczenie materiałów po określonym czasie przechowywania.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że w realiach sprawy, gdzie od wydania orzeczenia minęło 70 lat, brak dowodu doręczenia jednej ze stron nie ma wpływu na wynik postępowania. Orzeczenie zostało skierowane do wielu spadkobierców i weszło do obrotu prawnego. Przepisy archiwalne z 1957 r. uzasadniają brak odnalezienia dokumentów potwierdzających doręczenie.
Czy zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania administracyjnego mogą być skuteczne w skardze na decyzję umarzającą postępowanie na podstawie nowej ustawy?
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty dotyczące przewlekłości postępowania pozostają aktualnie bezprzedmiotowe w kontekście oceny legalności decyzji umarzającej postępowanie z mocy prawa na podstawie nowej regulacji, a strona mogła podnosić je w odrębnym trybie.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zadaniem sądu w niniejszej sprawie jest zbadanie legalności ostatecznej decyzji administracyjnej, a nie ocena długości prowadzonego postępowania. Kwestie przewlekłości powinny być podnoszone w trybie właściwym dla takich zarzutów (art. 37 KPA, art. 3 § 2 pkt 1-4 i art. 149 ppsa).
Przepisy (27)
Główne
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
ustawa nowelizująca k.p.a. art. 2 § 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa nowelizująca k.p.a. art. 2 § 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 109 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 35
Kodeks postępowania administracyjnego
k.c. art. 172
Kodeks cywilny
Okres zasiedzenia nieruchomości w złej wierze, skorelowany z 30-letnim terminem z nowelizacji KPA.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
3-letni termin przedawnienia roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej.
k.k. art. 101 § 1
Kodeks karny
30-letni termin przedawnienia zbrodni zabójstwa.
u.z.k.p.a. art. 215
Ustawa z dnia 13 października 1998 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Przykład zmiany prawa w trakcie trwania stosunku prawnego.
Dz. U. Nr 12, poz. 66 art. 3 § pkt 1 lit. a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego
Zaliczenie materiałów archiwalnych powstałych po 22 lipca 1944 r. do państwowego zasobu.
Dz. U. Nr 12, poz. 66 art. 7
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego
Obowiązek czasowego przechowywania materiałów archiwalnych w składnicach akt.
Dz. U. Nr 12, poz. 66 art. 10 § 1 lit. a
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego
Maksymalny okres przechowywania materiałów archiwalnych w urzędach centralnych (15 lat).
Dz. U. Nr 12, poz. 66 art. 11
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego
Przekazanie materiałów archiwalnych do właściwych archiwów państwowych po upływie okresu przechowywania.
Dz. U. Nr 12, poz. 66 art. 12 § 1
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 19 lutego 1957 r. w sprawie państwowego zasobu archiwalnego
Wybrakowanie i przekazanie na zniszczenie materiałów archiwalnych, które utraciły znaczenie praktyczne.
p.p.s.a. art. 149
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 3 § 2 pkt 1-4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 37
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacja KPA z 2021 r. wprowadziła 30-letni termin na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji, który ma zastosowanie do postępowań niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy. • Orzeczenie z 1948 r. weszło do obrotu prawnego i zostało wykonane, a powoływanie się po 70 latach na brak dokumentów doręczenia stanowi nadużycie prawa. • Przepisy archiwalne z 1957 r. uzasadniają brak odnalezienia dokumentów potwierdzających doręczenie orzeczenia sprzed wielu lat.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 156 § 2 kpa, 158 § 3 kpa oraz art. 2 ust.2 ustawy przez błędne ich zastosowanie wobec braku ustalenia daty doręczenia orzeczenia z 22.04.1948r. • Naruszenie art. 158 § 2 kpa przez przedwczesne jego wyeliminowanie. • Naruszenie art. 109 § 1 kpa przez brak doręczenia na piśmie orzeczenia administracyjnego z dnia 22.04.1948r. oraz naruszenie art. 80 kpa przez dowolne stwierdzenie o doręczeniu. • Naruszenie art. 7,8 kpa przez złamanie praworządności i zastosowanie sprzecznego z art. 32 Konstytucji RP przepisu art. 2 ust. 2 ustawy wobec umorzenia postępowania. • Naruszenie art. 158 § 2 kpa przez brak wydania decyzji stwierdzającej wydanie orzeczenia administracyjnego z naruszeniem prawa. • Naruszenie art. 9 i 35 kpa przez ich długoletnie ignorowanie.
Godne uwagi sformułowania
postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji (...) wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji (...) i niezakończone przed dniem wejścia w życie tej ustawy (...) ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa. • powoływanie się po 70-ciu latach na brak dokumentów związanych z doręczeniem go jednemu ze współwłaścicieli – stanowi nadużycie prawa. • kwestie przedawnienia roszczeń są znane w niemal wszystkich dziedzinach prawa, a jedynie prawo administracyjne, w sposób całkowicie nieracjonalny (...) nie dysponowało takim terminem, co wywoływało liczne kontrowersje. • zadaniem Sądu w niniejszej sprawie jest zbadanie, czy zapadła finalnie decyzja administracyjna nie narusza prawa, a nie to jak długo było prowadzone postępowanie.
Skład orzekający
Anna Falkiewicz-Kluj
przewodniczący
Jolanta Dargas
członek
Magdalena Durzyńska
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów przejściowych nowelizacji KPA z 2021 r. dotyczących terminów do stwierdzania nieważności decyzji administracyjnych, a także kwestia dopuszczalności kwestionowania decyzji sprzed wielu lat w kontekście zasady pewności prawa i bezpieczeństwa prawnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją KPA i sprawami dotyczącymi bardzo starych decyzji administracyjnych. Może być mniej bezpośrednio stosowalne do spraw nowszych lub o innym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany w prawie administracyjnym, która ma wpływ na możliwość kwestionowania starych decyzji, co może być interesujące dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i nieruchomościami. Aspekt historyczny (orzeczenie z 1948 r.) dodaje jej unikalności.
“Czy można unieważnić decyzję sprzed 70 lat? Nowe prawo mówi: niekoniecznie!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.