I SA/Rz 217/26Odmowa wszczęcia postępowania umorzenie egzekucji administracyjnej 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi K.M. było postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie, które utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji odmawiające wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. Postępowanie egzekucyjne było prowadzone przez Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w Rzeszowie na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne za okres od maja do grudnia 2013 r. Skarżąca kwestionowała zasadność egzekucji, domagając się jej umorzenia z powodu nieistnienia i przedawnienia dochodzonych należności. Organy administracji kilkukrotnie odmawiały umorzenia, a ostatecznie odmówiły wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia, powołując się na art. 59 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), który nie przyznaje zobowiązanemu uprawnienia do złożenia takiego wniosku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd podkreślił, że przedmiotem kontroli sądu jest wyłącznie legalność postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, a nie merytoryczna zasadność prowadzenia egzekucji czy istnienie dochodzonych należności. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 59 § 1a u.p.e.a., postępowanie egzekucyjne umarza się na wniosek wierzyciela lub z urzędu, a zobowiązany nie jest uprawniony do zainicjowania takiego postępowania. W związku z tym, organ egzekucyjny zasadnie odmówił wszczęcia postępowania na wniosek skarżącej, stosując art. 61a § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego. Sąd uznał również, że zarzut naruszenia zasady trwałości rozstrzygnięć nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż wcześniejsze postanowienie kasacyjne nie rozstrzygało sprawy co do istoty.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaPotwierdzenie braku legitymacji procesowej zobowiązanego do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a. oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w takich sprawach.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 59 § 1a u.p.e.a. i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii przedawnienia czy nieistnienia należności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zobowiązany w postępowaniu egzekucyjnym w administracji ma legitymację do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1a ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zobowiązany nie ma legitymacji do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a. Wniosek taki może złożyć jedynie wierzyciel, a w przypadku gdy organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, postępowanie może zostać umorzone z urzędu.
Uzasadnienie
Sąd oparł się na literalnym brzmieniu art. 59 § 1a u.p.e.a. oraz na orzecznictwie NSA, które potwierdza, że postępowanie w przedmiocie umorzenia egzekucji z powodu przedawnienia obowiązku nie podlega wszczęciu na wniosek zobowiązanego.
Czy sąd administracyjny w ramach kontroli postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia egzekucji może badać merytoryczną zasadność prowadzenia egzekucji lub istnienie dochodzonych należności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przedmiotem kontroli sądu administracyjnego w takiej sprawie jest wyłącznie legalność postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, a nie merytoryczna zasadność prowadzenia egzekucji czy istnienie obowiązków objętych tytułami wykonawczymi.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że kontrola sądowoadministracyjna odbywa się w granicach sprawy, a w tym przypadku przedmiotem sprawy była legalność odmowy wszczęcia postępowania, a nie zasadność samej egzekucji.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (6)
Główne
k.p.a. art. 61a § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Organ odmawia wszczęcia postępowania administracyjnego, jeżeli żądanie zostało wniesione przez podmiot nieuprawniony albo z innych przyczyn postępowanie nie może zostać wszczęte.
u.p.e.a. art. 59 § § 1a
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Postępowanie egzekucyjne umarza się w całości albo w części na wniosek wierzyciela albo z urzędu, jeżeli organ egzekucyjny jest jednocześnie wierzycielem, w przypadkach wystąpienia określonych przesłanek (nieistnienie obowiązku, błąd co do zobowiązanego, brak wymagalności itp.). Przepis ten ma zastosowanie również do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jego wejścia w życie.
Pomocnicze
Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem.
p.p.s.a. art. 134 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mających istotny wpływ na wynik sprawy, sąd może uchylić decyzję lub inne rozstrzygnięcie.
p.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W przypadku braku podstaw do uwzględnienia skargi, sąd oddala skargę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarżąca nie posiadała legitymacji procesowej do złożenia wniosku o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a.
Odrzucone argumenty
Egzekucja prowadzona jest na podstawie tytułów wykonawczych obejmujących nieistniejące lub przedawnione należności. • Przedsiębiorstwo zostało zlikwidowane, a składki zabezpieczone hipotecznie zostały spłacone. • Organ odwoławczy kilkukrotnie uchylał wcześniejsze rozstrzygnięcia organu egzekucyjnego, a następnie bezpodstawnie utrzymał w mocy odmowę wszczęcia postępowania, naruszając zasadę trwałości ostatecznych rozstrzygnięć. • Nieprawidłowości związane z rozliczaniem składek na dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne. • Istnienie nieprawidłowych działań pomiędzy ZUS, NFZ i organem odwoławczym.
Godne uwagi sformułowania
Przedmiotem skargi K. M. jest postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Rzeszowie [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. • Z literalnego brzmienia powyższej regulacji jednoznacznie wynika, że ustawodawca nie przyznał zobowiązanemu uprawnienia do zainicjowania postępowania w przedmiocie umorzenia postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a. • Skoro zatem skarżąca wystąpiła z wnioskiem, do którego złożenia nie była ustawowo uprawniona, organ pierwszej instancji zasadnie zastosował art. 61a § 1 k.p.a. • Tym samym poza zakresem niniejszej kontroli pozostaje kwestia istnienia bądź przedawnienia obowiązków objętych tytułami wykonawczymi. • Przedmiotem kontroli Sądu pozostaje bowiem wyłącznie legalność postanowienia odmawiającego wszczęcia postępowania, a nie zasadność prowadzenia egzekucji administracyjnej, czy istnienie obowiązków objętych tytułami wykonawczymi.
Skład orzekający
Piotr Popek
przewodniczący
Małgorzata Niedobylska
sprawozdawca
Grzegorz Panek
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Potwierdzenie braku legitymacji procesowej zobowiązanego do wnioskowania o umorzenie postępowania egzekucyjnego w administracji na podstawie art. 59 § 1a u.p.e.a. oraz zakresu kontroli sądu administracyjnego w takich sprawach."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 59 § 1a u.p.e.a. i nie rozstrzyga merytorycznie kwestii przedawnienia czy nieistnienia należności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa jest interesująca dla prawników procesowych i specjalistów od prawa administracyjnego ze względu na precyzyjne określenie zakresu uprawnień zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym i granic kontroli sądu.
“Czy możesz wnioskować o umorzenie egzekucji? Sąd wyjaśnia, kto ma takie prawo.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.