I SA/Po 634/26Uchylenie interpretacji VAT 5
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła wniosku podatnika o wydanie indywidualnej interpretacji przepisów prawa podatkowego w zakresie podatku od towarów i usług, a konkretnie możliwości skorzystania z ulgi na "złe długi". Podatnik wystawił fakturę w grudniu 2019 r., a jej nieściągalność uprawdopodobnił w I kwartale 2020 r. W związku z postępowaniem restrukturyzacyjnym kontrahenta, podatnik nie mógł skorzystać z ulgi w pierwotnie zakładanym terminie. Dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej odmówił prawa do ulgi, powołując się na upływ dwuletniego terminu od wystawienia faktury, zgodnie z art. 89a ust. 2 pkt 5 ustawy o PTU. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd uznał, że krajowe przepisy, w szczególności te dotyczące statusu dłużnika w postępowaniu restrukturyzacyjnym, były sprzeczne z prawem Unii Europejskiej (art. 90 dyrektywy 112), co uniemożliwiło podatnikowi skorzystanie z ulgi w zakreślonym terminie. Sąd podkreślił zasadę pierwszeństwa prawa UE i zasadę zaufania obywatela do państwa, wskazując, że skutków błędów legislacyjnych nie można przerzucać na podatników. W związku z tym, sąd nakazał organowi ponowne rozpoznanie wniosku z pominięciem wadliwego terminu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących ulgi na "złe długi" VAT w kontekście sprzeczności z prawem UE, zasady pierwszeństwa prawa UE oraz zasady zaufania obywatela do państwa.
Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który nie mógł skorzystać z ulgi z powodu wadliwych przepisów krajowych, ale stanowi ważny przykład stosowania prawa UE.
Zagadnienia prawne (2)
Czy podatnik może skorzystać z ulgi na "złe długi" VAT, jeśli krajowe przepisy ograniczające tę możliwość są sprzeczne z prawem Unii Europejskiej, a podatnik nie mógł skorzystać z ulgi w zakreślonym terminie z powodu tych sprzeczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, podatnik ma prawo skorzystać z ulgi na "złe długi" VAT, nawet jeśli nie spełnił krajowych warunków terminowych, gdy te warunki są sprzeczne z prawem UE i uniemożliwiły skorzystanie z ulgi.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że krajowe przepisy ograniczające możliwość skorzystania z ulgi na "złe długi" VAT, w tym dotyczące terminu i statusu dłużnika w postępowaniu restrukturyzacyjnym, były sprzeczne z art. 90 dyrektywy 112. Zgodnie z zasadą pierwszeństwa prawa UE, sąd krajowy jest zobowiązany pominąć przepisy krajowe sprzeczne z prawem UE. Ponadto, naruszono zasadę zaufania obywatela do państwa, gdyż skutków błędów legislacyjnych nie można przerzucać na podatników.
Czy zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej) może być podstawą do niestosowania przepisu krajowego, gdy jego niezachowanie wynika z błędów legislacyjnych i sprzeczności z prawem UE?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, zasada zaufania może stanowić podstawę do niestosowania przepisu krajowego, jeśli jego niezachowanie przez podatnika wynika z błędów legislacyjnych prawodawcy krajowego i sprzeczności z prawem UE, co uniemożliwiło podatnikowi dochodzenie swoich praw.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że zasada zaufania oznacza zakaz przerzucania na podatników błędów lub uchybień popełnianych przez prawodawcę lub organy podatkowe. Podatnik nie może ponosić negatywnych konsekwencji z powodu niezachowania terminu, jeśli było to spowodowane niejasnymi lub sprzecznymi z prawem UE przepisami krajowymi.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
u.p.t.u. art. 89a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 89a § ust. 1a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 89a § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Przepis w brzmieniu obowiązującym do 30.09.2019 r. zawierał warunki dotyczące m.in. braku postępowania restrukturyzacyjnego dłużnika oraz dwuletniego terminu od wystawienia faktury. Po nowelizacji od 01.10.2021 r. termin wydłużono do 3 lat, a warunek dotyczący postępowania restrukturyzacyjnego dłużnika został złagodzony.
u.p.t.u. art. 89a § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
dyrektywa 112 art. 90 § ust. 1
Dyrektywa Rady 2006/112/WE
Przepis ten stanowi podstawę do obniżenia podstawy opodatkowania VAT w przypadku nieotrzymania części lub całości wynagrodzenia. Jest bezpośrednio skuteczny i ma pierwszeństwo przed przepisami krajowymi sprzecznymi z nim.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 146 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
O.p. art. 121 § § 1
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Zasada prowadzenia postępowania podatkowego w sposób budzący zaufanie do organów podatkowych.
O.p. art. 2a
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Argumenty
Skuteczne argumenty
Krajowe przepisy ograniczające możliwość skorzystania z ulgi na "złe długi" VAT (termin, status dłużnika) są sprzeczne z prawem UE (art. 90 dyrektywy 112). • Podatnik nie mógł skorzystać z ulgi w zakreślonym terminie z powodu sprzeczności krajowych przepisów z prawem UE. • Naruszenie zasady zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa (art. 121 § 1 O.p.) poprzez przerzucanie na podatnika skutków błędów legislacyjnych. • Zasada pierwszeństwa prawa UE nakazuje pominięcie przepisów krajowych sprzecznych z bezpośrednio skutecznym prawem UE.
Odrzucone argumenty
Argumentacja Dyrektora KIS oparta na upływie dwuletniego terminu od wystawienia faktury (art. 89a ust. 2 pkt 5 u.p.t.u.) bez uwzględnienia wpływu prawa UE. • Stanowisko organu, że brak przepisu przejściowego oznacza stosowanie przepisów obowiązujących w czasie czynności, bez analizy zgodności z prawem UE.
Godne uwagi sformułowania
"nie można zaakceptować sytuacji, w której względem podatnika pozostającego w tym przeświadczeniu wyciągane są negatywne skutki związane z niezachowaniem terminu na realizację uprawnienia." • "skutków uchybień legislacyjnych ustawodawcy krajowego nie można przerzucać na obywateli (podatników)." • "zasada zaufania obywatela do państwa i stanowionego przez nie prawa opiera się na pewności prawa, a więc takim zespole cech przysługujących prawu, które zapewniają jednostce bezpieczeństwo prawne" • "stanowienie i stosowanie prawa nie może być pułapką dla obywateli." • "każdy organ państwa członkowskiego jest zobowiązany odstąpić od stosowania wszelkiego przepisu prawa krajowego sprzecznego z bezpośrednio skutecznym przepisem prawa Unii."
Skład orzekający
Katarzyna Wolna-Kubicka
sprawozdawca
Marek Sachajko
przewodniczący
Michał Ilski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących ulgi na \"złe długi\" VAT w kontekście sprzeczności z prawem UE, zasady pierwszeństwa prawa UE oraz zasady zaufania obywatela do państwa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji podatnika, który nie mógł skorzystać z ulgi z powodu wadliwych przepisów krajowych, ale stanowi ważny przykład stosowania prawa UE.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa pokazuje, jak prawo UE może wpływać na polskie przepisy podatkowe i chronić podatników przed negatywnymi skutkami błędów legislacyjnych, co jest istotne dla wielu przedsiębiorców i prawników.
“Prawo UE ratuje podatnika przed polskim bublem prawnym: ulga na "złe długi" VAT jednak możliwa!”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.