Orzeczenie · 2026-05-13

I SA/Op 89/26Nadpłata podatek dochodowy kwota wolna

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu
Miejsce
Opole
Data
2026-05-13
NSAPodatkoweŚredniawsa
podatek dochodowyPIT-37nadpłatakwota wolna od podatkuodliczenie od dochoduwspólne rozliczenie małżonkówOrdynacja podatkowaustawa PIT

Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2023 r. dla małżonków Z. B. i E. B. Skarżący złożyli korektę zeznania PIT-37, w której odliczyli od swojego dochodu kwotę wolną od podatku w wysokości 30.000 zł na osobę. Organy podatkowe, w tym Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Opolu, uznały to odliczenie za nieprawidłowe, wskazując, że kwota wolna od podatku nie jest odliczeniem od dochodu, lecz mechanizmem zmniejszającym podatek (art. 27 ust. 1 updof). Podkreślono, że kwota 3.600 zł zmniejszająca podatek odpowiada 12% podatku od kwoty 30.000 zł, co oznacza, że dochód do tej wysokości jest faktycznie nieopodatkowany, ale nie poprzez odliczenie od podstawy opodatkowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę małżonków, podzielając stanowisko organów. Sąd wyjaśnił, że art. 6 ust. 2 updof pozwala na wspólne rozliczenie małżonków, ale odliczenia od dochodu muszą wynikać wprost z ustawy (art. 26-26i updof), a katalog tych odliczeń jest zamknięty. Kwota wolna od podatku, rozumiana jako dochód niepodlegający opodatkowaniu, jest realizowana poprzez mechanizm kwoty zmniejszającej podatek, a nie poprzez odliczenie od dochodu. Sąd uznał, że próba podwójnego odliczenia kwoty wolnej od podatku (raz jako odliczenie od dochodu, drugi raz poprzez mechanizm z art. 27 ust. 1 updof) jest niezgodna z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących odliczania kwoty wolnej od podatku od dochodu w kontekście wspólnego rozliczenia małżonków.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy stanu prawnego i interpretacji obowiązującej w momencie wydania orzeczenia. Może być mniej istotne w przypadku zmian legislacyjnych.

Zagadnienia prawne (2)

Czy kwota wolna od podatku może być odliczona od dochodu (podstawy opodatkowania) w ramach wspólnego rozliczenia małżonków, oprócz mechanizmu zmniejszającego podatek?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, kwota wolna od podatku nie może być odliczona od dochodu jako dodatkowe odliczenie. Jest ona realizowana poprzez mechanizm kwoty zmniejszającej podatek (art. 27 ust. 1 updof).

Uzasadnienie

Ustawa o PIT nie przewiduje odliczenia kwoty wolnej od podatku od dochodu. Katalog odliczeń od dochodu jest zamknięty i nie obejmuje kwoty wolnej. Mechanizm kwoty wolnej od podatku jest realizowany poprzez kwotę zmniejszającą podatek, co w praktyce oznacza, że dochód do pewnej wysokości nie podlega opodatkowaniu, ale nie przez odliczenie od podstawy opodatkowania.

Jaka jest prawidłowa wykładnia art. 6 ust. 2 updof w kontekście odliczeń od dochodu przy wspólnym rozliczeniu małżonków?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Art. 6 ust. 2 updof określa sposób wyliczenia podatku przy łącznym rozliczeniu małżonków, ale nie modyfikuje ogólnych zasad ustalania podstawy opodatkowania. Odliczenia od dochodu muszą wynikać wprost z przepisów ustawy.

Uzasadnienie

Przepis ten pozwala na wspólne rozliczenie, ale odliczenia od dochodu muszą być zgodne z katalogiem określonym w ustawie (art. 26-26i updof). Nie można odliczać kwot, które nie wynikają z ustawy, nawet jeśli potocznie nazywane są 'kwotą wolną od podatku'.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Opolu odmawiającą stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2023 r.

Przepisy (9)

Główne

updof art. 6 § ust. 2

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa techniczny sposób wyliczenia podatku przy łącznym rozliczeniu małżonków, wymagając odliczenia odrębnie przez każdego z małżonków kwot pomniejszających dochód, które muszą wynikać wprost z ustawy.

updof art. 27 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Przewiduje mechanizm kwoty zmniejszającej podatek (3.600 zł przy stawce 12%), który realizuje postulat ochrony dochodu do wysokości 30.000 zł.

Pomocnicze

updof art. 26 § ust. 1

Ustawa z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych

Określa katalog odliczeń od dochodu, który ma charakter zamknięty i nie obejmuje kwoty wolnej od podatku.

op art. 72 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

op art. 73 § § 1

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

op art. 75 § § 4a

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa

ppsa art. 145 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Odliczenie kwoty wolnej od podatku od dochodu (podstawy opodatkowania) w ramach wspólnego rozliczenia małżonków. • Twierdzenie, że zmiana brzmienia art. 6 ust. 2 updof pozwala na odliczenie kwoty wolnej od podatku od dochodu.

Godne uwagi sformułowania

kwota wolna od podatku nie jest odliczeniem od dochodu • kwota zmniejszająca podatek • katalog odliczeń od dochodu ma charakter zamknięty • próba odliczenia 'kwoty wolnej' na etapie ustalania dochodu stanowiłaby działanie pozaprawne (contra legem)

Skład orzekający

Aleksandra Sędkowska

przewodniczący

Grzegorz Gocki

sprawozdawca

Remigiusz Mazur

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odliczania kwoty wolnej od podatku od dochodu w kontekście wspólnego rozliczenia małżonków."

Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego i interpretacji obowiązującej w momencie wydania orzeczenia. Może być mniej istotne w przypadku zmian legislacyjnych.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia podatkowego - kwoty wolnej od podatku i jej rozliczenia, co jest interesujące dla wielu podatników i praktyków prawa podatkowego.

Czy można odliczyć kwotę wolną od podatku dwa razy? Sąd wyjaśnia!

Dane finansowe

WPS: 12 084 PLN

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst