I SA/Op 1012/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPrzedmiotem skargi była decyzja Opolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (WINB) stwierdzająca niedopuszczalność zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego (PINB) nakładające na skarżących obowiązek dostarczenia informacji geodezyjnej w postaci pomiaru dotyczącego wskaźników zabudowy działki i utwardzenia terenu. PINB nałożył ten obowiązek na podstawie art. 81c ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, pouczając jednocześnie, że zażalenie nie przysługuje. WINB, uznając zażalenie za niedopuszczalne, powołał się na brak przepisu prawa umożliwiającego jego wniesienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu uznał skargę za zasadną. Sąd stwierdził, że postanowienie PINB, nakładające obowiązek dostarczenia informacji geodezyjnej, powinno mieć formę wezwania, a nie postanowienia, ponieważ nie wiąże się ze znacznymi kosztami i nie wymaga specjalistycznej wiedzy wykraczającej poza kompetencje organu. W przypadku, gdyby istniały uzasadnione wątpliwości co do jakości robót budowlanych, organ powinien był zastosować art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, który przewiduje możliwość nałożenia obowiązku dostarczenia ekspertyzy w drodze postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Sąd podkreślił, że WINB błędnie stwierdził niedopuszczalność zażalenia, nie badając merytorycznie postanowienia PINB i nie uwzględniając skutków błędnego pouczenia strony. Sąd odniósł się również do zarzutów skarżących dotyczących utraty statusu właściciela nieruchomości, stwierdzając, że sąd administracyjny nie jest właściwy do wiążącego rozstrzygania o skuteczności cywilnoprawnych oświadczeń woli. Ostatecznie, Sąd uchylił zaskarżone postanowienie WINB oraz poprzedzające je postanowienie PINB, zasądzając jednocześnie koszty postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku dostarczania informacji i ekspertyz przez organy nadzoru budowlanego oraz dopuszczalności ich zaskarżenia. Rozgraniczenie kompetencji sądu administracyjnego i cywilnego w kwestii ustalania statusu strony postępowania administracyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 81c Prawa budowlanego i nie może być bezpośrednio stosowane do innych przepisów proceduralnych bez analizy ich specyfiki.
Zagadnienia prawne (3)
Czy postanowienie organu nadzoru budowlanego wydane na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego, nakładające obowiązek dostarczenia informacji geodezyjnej, podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego ma charakter czynności materialno-technicznej zbliżonej do wezwania i nie podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia. Natomiast postanowienie wydane na podstawie art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego, nakładające obowiązek dostarczenia ekspertyzy, podlega zaskarżeniu.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił postanowienie z art. 81c ust. 1 od postanowienia z art. 81c ust. 2 Prawa budowlanego. Pierwsze ma charakter wezwania do dostarczenia informacji lub dokumentów, nie generuje znaczących kosztów i nie wymaga specjalistycznej wiedzy, dlatego nie podlega zaskarżeniu. Drugie, dotyczące ekspertyz, wiąże się z kosztami i uzasadnionymi wątpliwościami co do jakości robót lub stanu technicznego obiektu, dlatego podlega zaskarżeniu w drodze zażalenia.
Czy sąd administracyjny może wiążąco rozstrzygnąć o skuteczności cywilnoprawnego oświadczenia o uchyleniu się od skutków prawnych umowy sprzedaży nieruchomości w kontekście ustalenia stron postępowania administracyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd administracyjny nie jest uprawniony do wiążącego ustalenia skuteczności cywilnoprawnych oświadczeń woli i ich wpływu na status strony postępowania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd administracyjny sprawuje kontrolę legalności działalności administracji publicznej, ale nie jest właściwy do rozstrzygania sporów cywilnoprawnych dotyczących ważności umów czy skuteczności oświadczeń woli. Dane z ewidencji gruntów i księgi wieczystej, wskazujące skarżących jako właścicieli, pozostają wiążące dla sądu administracyjnego, dopóki nie zostaną skutecznie podważone w postępowaniu cywilnym.
Czy organ nadzoru budowlanego może nałożyć obowiązek dostarczenia informacji geodezyjnej w postaci pomiaru geodezyjnego na podstawie art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ale taki obowiązek powinien mieć formę wezwania, a nie postanowienia, i dotyczyć informacji lub dokumentów, które już istnieją i nie wiążą się ze znacznymi kosztami.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że żądanie informacji geodezyjnej, która jeszcze nie istnieje i wymaga sporządzenia przez uprawnionego geodetę, wykracza poza zakres art. 81c ust. 1 Prawa budowlanego i powinno być rozpatrywane w kontekście art. 81c ust. 2, który wymaga formy postanowienia i umożliwia zażalenie.
Przepisy (14)
Główne
upb art. 81c § 1 pkt 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organy nadzoru budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego, informacji lub udostępnienia dokumentów związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania, utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego.
upb art. 81c § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Organy nadzoru budowlanego, w razie powstania uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych, a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia, na osoby, o których mowa w art. 81c ust. 1 upb, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę na decyzję lub postanowienie uchyla ją w całości albo w części, jeżeli stwierdzi inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Pomocnicze
upb art. 81c § 3
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Na postanowienie, o którym mowa w art. 81c ust. 2 upb, przysługuje zażalenie.
k.p.a. art. 123 § 1-2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
W toku postępowania organ administracji publicznej wydaje postanowienia. Postanowienia dotyczą poszczególnych kwestii wynikających w toku postępowania, lecz nie rozstrzygają o istocie sprawy, chyba że przepisy kodeksu stanowią inaczej.
k.p.a. art. 141 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Na wydane w toku postępowania postanowienia służy stronie zażalenie, gdy kodeks tak stanowi.
k.p.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
ppsa art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
k.c. art. 86 § 1
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Jeżeli błąd wywołała druga strona podstępnie, uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu może nastąpić także wtedy, gdy błąd nie był istotny, jak również wtedy, gdy nie dotyczył treści czynności prawnej.
k.c. art. 88 § 1-2
Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny
Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli, które zostało złożone innej osobie pod wpływem błędu lub groźby, następuje przez oświadczenie złożone tej osobie na piśmie. Uprawnienie do uchylenia się wygasa: w razie błędu – z upływem roku od jego wykrycia, a w razie groźby – z upływem roku od chwili, kiedy stan obawy ustał.
upb art. 48
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Przepisy dotyczące samowoli budowlanej.
upb art. 52 § 1
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Obowiązki, w formie nakazów i zakazów, określone w postanowieniach i decyzjach, o których mowa w Rozdziale 5b "Postępowanie w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy", nakłada się na inwestora. Jeżeli roboty budowlane zostały zakończone lub wykonanie postanowienia albo decyzji przez inwestora jest niemożliwe, obowiązki te nakłada się na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego.
upb art. 28 § 2
Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.
Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" art. 55 § 3-4
Zasady podziału artykułu na ustępy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Naruszenie art. 134 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a. poprzez zastosowanie, gdy nie było to uzasadnione. • Naruszenie art. 81c ust. 2 upb poprzez niezastosowanie, co skutkowało wydaniem postanowienia w błędnym trybie. • Naruszenie art. 81c ust. 1 upb poprzez zastosowanie w sytuacji, gdy przedmiotem postanowienia była ekspertyza techniczna. • Naruszenie art. 7, 77 § 1, 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę materiału dowodowego i okoliczności sprawy, w tym ustalenie kręgu stron. • Naruszenie art. 81c ust. 1 i 2 upb poprzez błędne zastosowanie i wykładnię, polegającą na przyjęciu, że skarżący mogą być adresatami zobowiązania mimo utraty statusu właścicieli. • Naruszenie art. 81c ust. 1 i 2 upb poprzez wydanie postanowienia w przypadku braku istnienia wymaganych przesłanek, w szczególności niewykazania braku możliwości przeprowadzenia czynności pomiarowych własnymi siłami przez organ.
Godne uwagi sformułowania
Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. • Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. • W odniesieniu do zażaleń przyjęta jest reguła odwrotna, a mianowicie, że służy ono jedynie wówczas, gdy przepis kpa wyraźnie upoważnia do wniesienia tego środka zaskarżenia. • Czynność PINB powinna była przybrać formę wezwania do przekazania informacji lub przedłożenia dokumentu. • Sąd orzekający w sprawie wskazuje, że zgodnie z art. 3 § 1 ppsa, sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. • Ani organy administracji publicznej, ani sądy administracyjne nie są uprawnione do wiążącego ustalenia w sprawie, czy oświadczenie skarżących o uchyleniu się od skutków prawnych oświadczenia woli jest skuteczne w sensie cywilistycznym i wywołuje skutki prawne również w sferze regulowanej prawem administracyjnym.
Skład orzekający
Beata Kozicka
przewodniczący
Remigiusz Mazur
sprawozdawca
Tomasz Judecki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Prawa budowlanego dotyczących obowiązku dostarczania informacji i ekspertyz przez organy nadzoru budowlanego oraz dopuszczalności ich zaskarżenia. Rozgraniczenie kompetencji sądu administracyjnego i cywilnego w kwestii ustalania statusu strony postępowania administracyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z art. 81c Prawa budowlanego i nie może być bezpośrednio stosowane do innych przepisów proceduralnych bez analizy ich specyfiki.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest prawidłowe stosowanie przepisów proceduralnych i rozróżnienie między wezwaniem a postanowieniem, a także jak sąd administracyjny podchodzi do kwestii cywilnoprawnych wpływających na postępowanie administracyjne.
“Czy organ nadzoru budowlanego może zmusić Cię do zapłacenia za ekspertyzę? Sąd wyjaśnia, kiedy można się odwołać.”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.