I SA/Lu 26/26Oddalenie skargi VAT lublin 7
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi A. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Lublinie, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Drugiego Urzędu Skarbowego w Lublinie. Organy podatkowe zakwestionowały prawidłowość rozliczenia podatku od towarów i usług przez podatnika za okres od stycznia do września 2020 r. Zarzucono podatnikowi niewystawienie faktury i nieopodatkowanie usług budowlanych wykonanych na podstawie umowy z firmą S. M. Zakład R. na kwotę netto 894.701,31 zł, co skutkowało zaniżeniem podatku należnego za luty 2020 r. Ponadto, podatnik nie ujął w rejestrze sprzedaży faktury z marca 2020 r. na kwotę netto 2.646 zł. Organy stwierdziły również zawyżenie podatku naliczonego przez podatnika w związku z odliczeniem podatku od towarów i usług. Podatnik w odwołaniu podniósł zarzuty naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej, w tym dotyczących ciężaru dowodu i oceny dowodów, a także zarzucił naruszenie art. 29a ustawy o VAT. Wskazywał na spór sądowy dotyczący wielkości należności, która powinna stanowić podstawę opodatkowania, oraz na śmierć kontrahenta i brak możliwości rozliczenia. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, uznając ustalenia za prawidłowe i zgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę, uznając, że materiał dowodowy został zebrany i oceniony prawidłowo. Sąd potwierdził, że skarżący wykonywał roboty budowlane jako podwykonawca, a obowiązek podatkowy powstał w lutym 2020 r. zgodnie z przepisami ustawy o VAT, mimo braku ostatecznego rozliczenia z kontrahentem. Sąd uznał za prawidłowe zastosowanie szacowania podstawy opodatkowania oraz stawki 8% VAT. Stwierdzono również nierzetelność ewidencji sprzedaży i brak związku z działalnością opodatkowaną niektórych zakupów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaUstalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT przy usługach budowlanych, zwłaszcza w sytuacji braku rozliczenia z kontrahentem i śmierci jednej ze stron umowy.
Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze śmiercią kontrahenta i sporem o koszty, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Zagadnienia prawne (3)
Kiedy powstaje obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usług budowlanych, w sytuacji gdy strony umowy nie dokonały ostatecznego rozliczenia, a jeden z kontrahentów zmarł?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Obowiązek podatkowy z tytułu wykonania usług budowlanych powstaje z chwilą wystawienia faktury lub, w przypadku jej braku, z chwilą upływu terminu na jej wystawienie, zgodnie z art. 19a ust. 5 pkt 3 lit. a i ust. 7 ustawy o VAT. Brak ostatecznego rozliczenia między stronami nie jest przeszkodą do stwierdzenia wykonania usługi i powstania obowiązku podatkowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że dla określenia momentu powstania obowiązku podatkowego w usługach budowlanych kluczowa jest data wykonania usługi, a niekoniecznie ostateczne rozliczenie finansowe między stronami, zwłaszcza gdy umowa nie stanowi inaczej. W analizowanej sprawie, mimo śmierci jednego z kontrahentów i braku formalnego rozliczenia, usługi zostały wykonane w określonym terminie, co skutkowało powstaniem obowiązku podatkowego.
Czy organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, gdy księgi podatkowe są nierzetelne i nie pozwalają na ustalenie rzeczywistej podstawy opodatkowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy może określić podstawę opodatkowania w drodze oszacowania, zgodnie z art. 23 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, jeśli dane wynikające z ksiąg podatkowych nie pozwalają na określenie podstawy opodatkowania. Metoda szacowania powinna zmierzać do określenia podstawy opodatkowania w wysokości zbliżonej do rzeczywistej.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że zastosowana przez organ metoda oszacowania podstawy opodatkowania była prawidłowa, ponieważ nawiązywała do zasad rozliczenia między stronami umowy oraz uwzględniała dane dotyczące przychodów i kosztów inwestycji, zweryfikowane na podstawie dostępnego materiału dowodowego, w tym protokołów odbioru robót.
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów nieudokumentowanych lub niezwiązanych z działalnością opodatkowaną?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ podatkowy prawidłowo pozbawił podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego od nabyć, dla których nie wykazano związku z działalnością opodatkowaną, zgodnie z art. 86 ust. 1 i art. 88 ust. 1 pkt 4b ustawy o VAT.
Uzasadnienie
Sąd podzielił stanowisko organu odwoławczego dotyczące nierzetelności ewidencji sprzedaży i konieczności pozbawienia prawa do odliczenia podatku naliczonego od zakupów, takich jak okulary korekcyjne, woda gazowana czy usługi hotelowe, dla których nie wykazano związku z czynnościami opodatkowanymi.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
u.p.t.u. art. 19a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ogólna zasada powstania obowiązku podatkowego z chwilą dokonania dostawy towaru lub wykonania usługi.
u.p.t.u. art. 19a § ust. 5 pkt 3 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Obowiązek podatkowy z tytułu usług budowlanych powstaje z chwilą wystawienia faktury.
u.p.t.u. art. 19a § ust. 7
Ustawa o podatku od towarów i usług
W przypadku braku faktury lub wystawienia jej z opóźnieniem, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą upływu terminu wystawienia faktury.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka podatku 8% dla usług budowlanych.
u.p.t.u. art. 41 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
Stawka podatku 8% dla usług budowlanych.
u.p.t.u. art. 106i § ust. 3 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Termin wystawienia faktury dla usług budowlanych - nie później niż 30. dnia od dnia wykonania usług.
u.p.t.u. art. 29a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Podstawa opodatkowania.
u.p.t.u. art. Dz.U. 2020 poz 106
Ustawa o podatku od towarów i usług
o.p. art. Dz.U. z 2025 r. poz. 111 ze zm.
Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1, ust. 2 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
Warunek związku nabyć z działalnością opodatkowaną dla prawa do odliczenia.
u.p.t.u. art. 88 § ust. 1 pkt 4b
Ustawa o podatku od towarów i usług
Wyłączenie prawa do odliczenia podatku naliczonego w określonych przypadkach.
o.p. art. 122
Ordynacja podatkowa
Zasada prawdy obiektywnej.
o.p. art. 187 § § 1
Ordynacja podatkowa
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
o.p. art. 191
Ordynacja podatkowa
Zasada swobodnej oceny dowodów.
o.p. art. 193 § § 4
Ordynacja podatkowa
Nierzetelność ksiąg podatkowych.
o.p. art. 23 § § 1 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Określenie podstawy opodatkowania w drodze oszacowania.
o.p. art. 23 § § 5
Ordynacja podatkowa
Metoda szacowania podstawy opodatkowania.
o.p. art. 210 § § 4
Ordynacja podatkowa
Wymogi uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Obowiązek podatkowy z tytułu usług budowlanych powstaje z chwilą wykonania usługi, a niekoniecznie z chwilą ostatecznego rozliczenia finansowego. • Organ podatkowy ma prawo do oszacowania podstawy opodatkowania w przypadku nierzetelności ksiąg podatkowych. • Prawo do odliczenia podatku naliczonego przysługuje tylko w zakresie, w jakim towary i usługi są wykorzystywane do czynności opodatkowanych.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego (art. 122, 127, 187, 191, 192, 210 § 4 o.p.). • Zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 19a ust. 1, 7, art. 29a u.p.t.u.) w zakresie określenia momentu powstania obowiązku podatkowego i podstawy opodatkowania. • Argumentacja oparta na braku rozliczenia z kontrahentem i spornej wielkości należności jako przeszkodzie do powstania obowiązku podatkowego.
Godne uwagi sformułowania
rzeczywistość gospodarcza i handlowa stanowi podstawowe kryterium dla stosowania wspólnego systemu VAT • brak rozliczenia nie jest przeszkodą do stwierdzenia, że wskazane wyżej usługi budowlane przez skarżącego nie zostały wykonane • nie jest oderwane od "realiów gospodarczych i kontraktowych" rozpoznawanej sprawy
Skład orzekający
Andrzej Niezgoda
przewodniczący sprawozdawca
Grzegorz Wałejko
sędzia
Jakub Polanowski
asesor sądowy
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Ustalenie momentu powstania obowiązku podatkowego w VAT przy usługach budowlanych, zwłaszcza w sytuacji braku rozliczenia z kontrahentem i śmierci jednej ze stron umowy."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego stanu faktycznego związanego ze śmiercią kontrahenta i sporem o koszty, co może ograniczać jej bezpośrednie zastosowanie w innych przypadkach.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje złożoność rozliczeń VAT przy usługach budowlanych, szczególnie w trudnych sytuacjach kontraktowych, takich jak śmierć kontrahenta. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy dotyczące momentu powstania obowiązku podatkowego i szacowania podstawy opodatkowania.
“Śmierć kontrahenta a VAT: Kiedy powstaje obowiązek podatkowy za usługi budowlane?”
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.