I SA/Kr 599/13Zwolnienie podatkowe wyjazd naukowca podróż służbową 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji podatkowej wydanej przez Ministra Finansów w odniesieniu do środków otrzymanych przez naukowca M.R. na zagraniczny wyjazd badawczy w ramach programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców". Minister Finansów uznał stanowisko skarżącego za nieprawidłowe, odrzucając możliwość zastosowania zwolnień podatkowych wynikających z art. 21 ust. 1 pkt 40, 23a lit. b) oraz 39 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (u.p.d.o.f.). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie pierwotnie uchylił tę interpretację, uznając środki za pomoc materialną w ramach "innych form kształcenia" podlegającą zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40 u.p.d.o.f. Naczelny Sąd Administracyjny (NSA) uchylił jednak wyrok WSA, wskazując na konieczność ścisłej wykładni językowej przepisów dotyczących ulg podatkowych i podkreślając, że art. 21 ust. 1 pkt 40 u.p.d.o.f. odnosi się wyłącznie do świadczeń przyznanych na podstawie przepisów o systemie oświaty oraz ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, a nie innych aktów prawnych, jak rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 7 maja 2008 r. W ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Krakowie, związany wykładnią NSA, stwierdził, że wskazane przez skarżącego przepisy (art. 21 ust. 1 pkt 40, 23a lit. b, 39 u.p.d.o.f.) nie mają zastosowania. Niemniej jednak, Sąd uznał, że wyjazd naukowca można zakwalifikować jako podróż służbową, a otrzymane środki jako diety i inne należności z tego tytułu, podlegające zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. Sąd podkreślił, że skarżący pozostaje w zatrudnieniu, a wyjazd służył wykonaniu zadania służbowego związanego z pracą badawczą i dydaktyczną, co uzasadniało zastosowanie tego przepisu. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną interpretację indywidualną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących zwolnień podatkowych dla naukowców wyjeżdżających za granicę, w szczególności kwalifikacja takich wyjazdów jako podróży służbowych.
Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. i może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych, gdzie wyjazd ma charakter służbowy i jest inicjatywą pracodawcy.
Zagadnienia prawne (4)
Czy środki finansowe otrzymane przez pracownika naukowego na zagraniczny wyjazd badawczy w ramach programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego od osób fizycznych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, środki te podlegają zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, jako diety i inne należności z tytułu podróży służbowej pracownika.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wyjazd naukowca na zagraniczny pobyt badawczy, realizowany na polecenie pracodawcy (Uniwersytetu Jagiellońskiego) w celu podniesienia kwalifikacji i wykonania zadania służbowego, spełnia przesłanki podróży służbowej, nawet jeśli odbywa się w ramach urlopu szkoleniowego. W związku z tym, otrzymane środki finansowe kwalifikują się jako diety i należności z tytułu podróży służbowej, podlegające zwolnieniu podatkowemu.
Czy środki finansowe otrzymane przez pracownika naukowego na zagraniczny wyjazd badawczy mogą być zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40 ustawy o PIT jako pomoc materialna dla osób uczestniczących w "innych formach kształcenia" przyznana na podstawie przepisów o systemie oświaty lub Prawa o szkolnictwie wyższym?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki te nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40 u.p.d.o.f., ponieważ nie zostały przyznane na podstawie przepisów o systemie oświaty ani ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym, lecz na podstawie rozporządzenia wydanego na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że przepis art. 21 ust. 1 pkt 40 u.p.d.o.f. wymaga ścisłej wykładni językowej i odnosi się wyłącznie do świadczeń przyznanych na podstawie konkretnie wskazanych ustaw. Rozporządzenie dotyczące programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" zostało wydane na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki, która nie jest objęta zakresem tego przepisu.
Czy środki finansowe otrzymane przez pracownika naukowego na zagraniczny wyjazd badawczy mogą być zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. b) ustawy o PIT jako ryczałt na koszty utrzymania w związku ze skierowaniem do pracy dydaktycznej za granicą?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki te nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. b) u.p.d.o.f., ponieważ przepis ten dotyczy ryczałtów przyznanych na podstawie odrębnych przepisów regulujących skierowanie do pracy dydaktycznej, a nie środków na finansowanie badań naukowych.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. b) u.p.d.o.f. ma zastosowanie do środków przyznanych na podstawie rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 października 2006 r., które reguluje warunki kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych. W analizowanej sprawie podstawa przyznania środków była inna, a celem wyjazdu było prowadzenie badań naukowych, a nie tylko praca dydaktyczna.
Czy środki finansowe otrzymane przez pracownika naukowego na zagraniczny wyjazd badawczy mogą być zwolnione z podatku na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 ustawy o PIT jako inne stypendia naukowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, środki te nie podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f., ponieważ zostały nazwane "środkami finansowymi", a nie "stypendium", co świadczy o celowym odróżnieniu ich od stypendiów w rozumieniu przepisów podatkowych.
Uzasadnienie
Minister Finansów, a następnie Sąd, odwołał się do słownikowego znaczenia pojęcia "stypendium" i podkreślił, że nazewnictwo użyte w akcie prawnym (środki finansowe zamiast stypendium) ma znaczenie dla interpretacji przepisów podatkowych. Brak jest również podstaw do uznania tych środków za stypendia naukowe, których zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez właściwego ministra.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (19)
Główne
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 40
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie obejmuje świadczenia pomocy materialnej dla osób uczestniczących w innych formach kształcenia, pochodzące z budżetu państwa, przyznane na podstawie przepisów o systemie oświaty oraz ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym. Nie obejmuje świadczeń przyznanych na podstawie ustawy o zasadach finansowania nauki.
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 16
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie obejmuje diety i inne należności z tytułu podróży służbowej pracownika, do wysokości określonej w odrębnych przepisach. Wyjazd naukowca na zagraniczny pobyt badawczy na polecenie pracodawcy w celu wykonania zadania służbowego został zakwalifikowany jako podróż służbowa.
Pomocnicze
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 23a
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie dotyczy ryczałtów na koszty utrzymania i zakwaterowania wypłacanych z budżetu państwa w związku ze skierowaniem do pracy dydaktycznej w szkołach i ośrodkach akademickich za granicą, przyznanych na podstawie odrębnych przepisów (np. rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z 12 października 2006 r.). Nie obejmuje środków na finansowanie badań naukowych.
u.p.d.o.f. art. 21 § 1 pkt 39
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Zwolnienie obejmuje stypendia naukowe i za wyniki w nauce, przyznawane na podstawie przepisów o stopniach naukowych, tytule naukowym, Prawa o szkolnictwie wyższym lub zatwierdzone przez właściwego ministra. Nazwanie środków "środkami finansowymi" zamiast "stypendium" wyklucza zastosowanie tego przepisu.
Ustawa o zasadach finansowania nauki
Podstawa prawna wydania rozporządzenia Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia 7 maja 2008 r. w sprawie programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców".
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców"
Reguluje przyznawanie środków finansowych na zagraniczne wyjazdy badawcze naukowców.
Prawo o szkolnictwie wyższym art. 103
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
Reguluje zasady tworzenia funduszy i udzielania pomocy materialnej dla studentów, doktorantów oraz pracowników naukowych.
Prawo o szkolnictwie wyższym art. 104
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
Reguluje zasady tworzenia funduszy i udzielania pomocy materialnej dla studentów, doktorantów oraz pracowników naukowych.
Prawo o szkolnictwie wyższym art. 42 § 1
Ustawa z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
Określa warunki kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególne ich uprawnienia.
Rozporządzenie Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego w sprawie warunków kierowania osób za granicę w celach naukowych, dydaktycznych i szkoleniowych oraz szczególnych uprawnień tych osób
Wydane na podstawie art. 42 ust. 1 Prawa o szkolnictwie wyższym.
p.p.s.a. art. 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kontroli działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne.
p.p.s.a. art. 134
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd nie jest związany granicami skargi przy kontroli działalności administracji.
p.p.s.a. art. 135
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Orzekanie następuje w granicach sprawy będącej przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego.
p.p.s.a. art. 146 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd uwzględniając skargę, uchyla interpretację.
p.p.s.a. art. 190
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd jest związany wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
p.p.s.a. art. 200
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
p.p.s.a. art. 205 § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa orzekania o kosztach postępowania.
Ustawa z dnia 8 października 2004 r. o zasadach finansowania nauki
Ustawa, na podstawie której wydano rozporządzenie dotyczące programu "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców".
ustawa o systemie oświaty
Ustawa z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty
Przepisy, do których odwołuje się art. 21 ust. 1 pkt 40 u.p.d.o.f. w zakresie systemu oświaty.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Wyjazd naukowca na zagraniczny pobyt badawczy na polecenie pracodawcy w celu podniesienia kwalifikacji i wykonania zadania służbowego spełnia przesłanki podróży służbowej. • Otrzymane środki finansowe na taki wyjazd kwalifikują się jako diety i należności z tytułu podróży służbowej, podlegające zwolnieniu z podatku dochodowego na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f.
Odrzucone argumenty
Środki finansowe otrzymane na zagraniczny wyjazd badawczy podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 40 u.p.d.o.f. jako pomoc materialna dla osób uczestniczących w "innych formach kształcenia" przyznana na podstawie przepisów o systemie oświaty lub Prawa o szkolnictwie wyższym. • Środki finansowe otrzymane na zagraniczny wyjazd badawczy podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 23a lit. b) u.p.d.o.f. jako ryczałt na koszty utrzymania w związku ze skierowaniem do pracy dydaktycznej za granicą. • Środki finansowe otrzymane na zagraniczny wyjazd badawczy podlegają zwolnieniu na podstawie art. 21 ust. 1 pkt 39 u.p.d.o.f. jako inne stypendia naukowe.
Godne uwagi sformułowania
Wykładnia językowa ma decydujące znaczenie w procesie wykładni prawa podatkowego. • Odstąpienie od leksykalnego rozumienia zwrotów legislacyjnych może mieć miejsce tylko wówczas, gdy przemawiają za tym ważne powody. • Wynik wykładni nie może być całkowicie sprzeczny z literalnym brzmieniem przepisu. • Wyjazd i uczestnictwo w programie "Wsparcie międzynarodowej mobilności naukowców" można uznać za odbycie przez pracownika podróży służbowej.
Skład orzekający
Ewa Michna
przewodniczący
Grażyna Firek
sprawozdawca
Piotr Głowacki
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwolnień podatkowych dla naukowców wyjeżdżających za granicę, w szczególności kwalifikacja takich wyjazdów jako podróży służbowych."
Ograniczenia: Orzeczenie opiera się na specyficznej interpretacji art. 21 ust. 1 pkt 16 u.p.d.o.f. i może być ograniczone do podobnych stanów faktycznych, gdzie wyjazd ma charakter służbowy i jest inicjatywą pracodawcy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia podatkowego dla naukowców i instytucji badawczych, pokazując ewolucję interpretacji przepisów i ostateczne rozstrzygnięcie sądu w kwestii zwolnienia podatkowego.
“Naukowcu, Twój zagraniczny wyjazd badawczy może być podróżą służbową! WSA w Krakowie wyjaśnia zwolnienie z PIT.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.