I SA/Ke 428/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach uchylił decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, która umorzyła postępowanie w sprawie wznowienia postępowania podatkowego. Podatnik złożył wniosek o wznowienie, powołując się na wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt SK 53/21) stwierdzający niezgodność art. 22 ust. 1e pkt 3 ustawy o PIT z Konstytucją. Organ uznał, że wniosek jest przedwczesny, ponieważ wyrok TK nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw, co zgodnie z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest warunkiem rozpoczęcia biegu miesięcznego terminu do złożenia wniosku. Sąd nie zgodził się z tym stanowiskiem. Podkreślił, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP stanowi, iż orzeczenie TK o niezgodności z Konstytucją aktu normatywnego jest podstawą do wznowienia postępowania, a prawo do wznowienia jest konstytucyjnym prawem podmiotowym. Sąd uznał, że brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie pozbawia strony możliwości realizacji tego prawa, a sam wyrok TK, ogłoszony na rozprawie, obala domniemanie konstytucyjności przepisu. Sąd odwołał się również do uchwały NSA (II FPS 2/21), która wskazywała na wadliwość przepisu stanowiącego podstawę decyzji podatkowej. W ocenie Sądu, przyjęcie odmiennej koncepcji prowadziłoby do sytuacji, w której organy państwa mogłyby utrzymywać niekonstytucyjne skutki przepisów, czyniąc kontrolę konstytucyjności pozorną. Sąd podkreślił, że podatnik wykorzystał wszystkie dostępne środki prawne, w tym skargę konstytucyjną, i nie może być pozbawiony możliwości realizacji swojego konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania. W konsekwencji, Sąd uchylił zaskarżoną decyzję i zasądził zwrot kosztów postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w sytuacji braku ich publikacji. Znaczenie konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania.
Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją nie został jeszcze opublikowany, a strona powołuje się na niego w celu wznowienia postępowania.
Zagadnienia prawne (4)
Czy brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw uniemożliwia skuteczne złożenie wniosku o wznowienie postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 8 Ordynacji podatkowej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, brak publikacji wyroku Trybunału Konstytucyjnego w Dzienniku Ustaw nie uniemożliwia skutecznego złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Wyrok TK, ogłoszony na rozprawie, obala domniemanie konstytucyjności przepisu i stanowi podstawę do wznowienia postępowania na mocy art. 190 ust. 4 Konstytucji RP.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 190 ust. 4 Konstytucji RP przyznaje prawo do wznowienia postępowania w przypadku orzeczenia TK o niezgodności przepisu z Konstytucją, a termin miesięczny z art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej jest terminem maksymalnym, a nie warunkiem rozpoczęcia biegu. Brak publikacji nie może pozbawić obywatela konstytucyjnego prawa do sanacji postępowania.
Czy wyrok Trybunału Konstytucyjnego stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją, który nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw, ma skutek aplikacyjny w postaci możliwości wznowienia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, wyrok Trybunału Konstytucyjnego ma skutek aplikacyjny od momentu jego ogłoszenia, nawet jeśli nie został jeszcze opublikowany w Dzienniku Ustaw. Obalenie domniemania konstytucyjności przepisu nakłada na organy i sądy obowiązek uwzględniania tego faktu.
Uzasadnienie
Sąd rozróżnił skutki aplikacyjne od derogacyjnych wyroków TK. Artykuł 190 ust. 3 Konstytucji dotyczy skutku derogacyjnego (utraty mocy obowiązującej), podczas gdy art. 190 ust. 4, dotyczący wznowienia postępowania, nie uzależnia skutku od publikacji. Ogłoszenie wyroku TK uchyla domniemanie konstytucyjności, co powinno być uwzględniane w stosowaniu prawa.
Czy organ administracji publicznej może odmówić wznowienia postępowania podatkowego, jeśli wniosek został złożony przed publikacją wyroku Trybunału Konstytucyjnego, na który się powołuje?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, organ nie może odmówić wznowienia postępowania z powodu przedwczesności wniosku, jeśli został on złożony po ogłoszeniu wyroku TK, a przed jego publikacją. Prawo do wznowienia jest konstytucyjnym prawem podmiotowym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że wniosek złożony po ogłoszeniu wyroku TK, ale przed jego publikacją, nie jest przedwczesny w sposób uniemożliwiający jego rozpoznanie. Konstytucyjne prawo do wznowienia postępowania nie może być uzależnione od czynności technicznej publikacji orzeczenia.
Czy uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego (II FPS 2/21) dotycząca wadliwości przepisu ustawy o PIT może stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego?
Odpowiedź sądu
Uchwała NSA potwierdza wadliwość przepisu, ale podstawą do wznowienia postępowania jest wyrok Trybunału Konstytucyjnego.
Uzasadnienie
Sąd odwołał się do uchwały NSA jako potwierdzającej wadliwość przepisu, ale podkreślił, że bezpośrednią podstawą wznowienia jest wyrok TK.
Przepisy (18)
Główne
O.p. art. 240 § 1 pkt 8
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 241 § 2 pkt 2
Ordynacja podatkowa
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1-4
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 79 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
p.p.s.a. art. 145 § par 1 pkt 1 lit. c
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1e pkt 3
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Przepis uznany za niezgodny z Konstytucją RP w zakresie, w jakim uniemożliwia zaliczenie do kosztu uzyskania przychodu wydatków na nabycie składników majątku, które powstają jednocześnie z ich nabyciem.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 84
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 217
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Pomocnicze
u.o.i.t.p.TK art. 112 § ust. 1
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
u.o.i.t.p.TK art. 113
Ustawa o organizacji i trybie postępowania przed Trybunałem Konstytucyjnym
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 205 § par 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 272 § par 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 278
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.p.d.o.f. art. 17 § ust. 1 pkt 9
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
u.p.d.o.f. art. 22 § ust. 1
Ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie stanowi przeszkody do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. • Wyrok TK obala domniemanie konstytucyjności przepisu od momentu jego ogłoszenia. • Prawo do wznowienia postępowania na podstawie wyroku TK jest prawem konstytucyjnym i nie może być uzależnione od czynności technicznej publikacji. • Organ błędnie zinterpretował art. 241 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej, uznając wniosek za przedwczesny.
Odrzucone argumenty
Wniosek o wznowienie postępowania był przedwczesny z powodu braku publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw.
Godne uwagi sformułowania
wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 8 kwietnia 2025 r., sygn. akt SK 53/21, który zapadł w konsekwencji wywiedzionej przez niego skargi konstytucyjnej • brak publikacji wyroku TK w Dzienniku Ustaw nie może prowadzić do pozbawienia obywatela możliwości realizacji konstytucyjnego uprawnienia • obalenie domniemania konstytucyjności objętych nim norm prawnych • należy odróżnić skutki aplikacyjne od derogacyjnych wyroków Trybunału Konstytucyjnego • Państwo niesłusznie pobrało podatek na podstawie przepisu niezgodnego z Konstytucją.
Skład orzekający
Agnieszka Banach
przewodniczący
Magdalena Chraniuk-Stępniak
sprawozdawca
Andrzej Mącznik
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Ordynacji podatkowej i Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w kontekście wyroków Trybunału Konstytucyjnego, zwłaszcza w sytuacji braku ich publikacji. Znaczenie konstytucyjnego prawa do wznowienia postępowania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji, gdy wyrok TK stwierdzający niezgodność przepisu z Konstytucją nie został jeszcze opublikowany, a strona powołuje się na niego w celu wznowienia postępowania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 8/10
Sprawa dotyczy kluczowego zagadnienia proceduralnego związanego z wyrokami Trybunału Konstytucyjnego i ich wpływem na postępowania administracyjne i sądowe, co jest niezwykle istotne dla praktyki prawniczej. Dodatkowo, aspekt skargi konstytucyjnej i potencjalnej niesprawiedliwości podatkowej dodaje jej wymiaru ludzkiego.
“Czy brak publikacji wyroku TK blokuje prawo do sprawiedliwości? WSA w Kielcach odpowiada!”
Dane finansowe
WPS: 2 030 720 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.