I SA/Go 286/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSpółka S. z o.o. złożyła wniosek o zmianę ostatecznej decyzji odmawiającej jej pomocy finansowej producentowi rolnemu, która dotyczyła dodatkowych kosztów związanych z brakiem stabilizacji na rynku pszenicy lub kukurydzy spowodowanej agresją Rosji wobec Ukrainy. Spółka argumentowała, że nastąpiła zmiana prawa unijnego oraz polityki orzeczniczej organów, co uzasadnia zmianę decyzji na podstawie art. 154 § 1 Kpa. Organy administracji oraz Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. uznały jednak, że brak jest podstaw do zmiany decyzji ostatecznej. Sąd podkreślił, że postępowanie w trybie art. 154 Kpa nie jest ponownym rozpoznaniem sprawy, a zmiana decyzji nie może naruszać mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu, który wcześniej oddalił skargę spółki w tej samej sprawie. Sąd wskazał, że spółka nie spełniła warunku otrzymania płatności bezpośrednich za rok 2022, który był warunkiem przyznania pomocy finansowej, a jej argumentacja dotycząca zmiany prawa unijnego nie miała zastosowania do wydanej decyzji. W konsekwencji, sąd oddalił skargę jako niezasadną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja art. 154 Kpa w kontekście prawomocnych orzeczeń sądowych i zmiany prawa.
Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy pomocy finansowej w rolnictwie, ale zasady dotyczące zmiany decyzji ostatecznej są uniwersalne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy wniosek o zmianę decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 § 1 Kpa może być uwzględniony w sytuacji, gdy decyzja ta została już prawomocnie utrzymana w mocy przez sąd administracyjny?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa jest dopuszczalna o tyle, o ile nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku oddalającego skargę na tę decyzję.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że prawomocny wyrok sądu korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.) i wiąże inne sądy oraz organy. Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa nie może prowadzić do naruszenia tej mocy wiążącej.
Czy zmiana prawa unijnego lub polityki orzeczniczej organów administracji publicznej może stanowić podstawę do zmiany decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 Kpa, nawet jeśli pierwotna decyzja była zgodna z obowiązującym wówczas prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli zmiana ta nie prowadzi do naruszenia mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu i nie tworzy stanu zgodnego z prawem.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że postępowanie w trybie art. 154 Kpa nie jest kolejną instancją, a zmiana decyzji ostatecznej wymaga, aby nowy stan prawny był zgodny z prawem. Argumentacja spółki dotycząca zmiany prawa unijnego nie miała zastosowania do podstawy wydania pierwotnej decyzji.
Jak należy interpretować pojęcie "słusznego interesu strony" w kontekście art. 154 § 1 Kpa, zwłaszcza w przypadku decyzji związanych?
Odpowiedź sądu
Słuszny interes strony należy rozumieć jako interes prawny, a nie faktyczny, zgodny z prawem i zasadami współżycia społecznego, a nie subiektywną chęć uzyskania korzystnego rozstrzygnięcia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że słuszny interes strony musi mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa i nie może być sprzeczny z interesem społecznym. Nie jest nim subiektywne przekonanie strony o wadliwości postępowania.
Czy naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) może uzasadniać zmianę decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa?
Odpowiedź sądu
Sąd nie rozstrzygnął bezpośrednio tej kwestii jako podstawy do zmiany decyzji w trybie art. 154 Kpa, skupiając się na braku podstaw prawnych do zmiany decyzji w kontekście prawomocnego wyroku.
Uzasadnienie
Spółka zarzuciła naruszenie art. 32 Konstytucji RP, twierdząc, że odmowa pomocy narusza zasadę równości. Sąd jednak uznał, że warunek otrzymania płatności bezpośrednich za 2022 rok był kluczowy i nie został spełniony, a zmiana decyzji w tym zakresie byłaby sprzeczna z prawem.
Przepisy (18)
Główne
Kpa art. 154 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Umożliwia zmianę lub uchylenie decyzji ostatecznej, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Postępowanie w tym trybie nie jest ponownym rozpoznaniem sprawy i nie może naruszać mocy wiążącej prawomocnego wyroku.
Kpa art. 154 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
Podstawa wniosku o zmianę decyzji ostatecznej.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi.
Rozporządzenie RM art. 13 zt § 6
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Warunek przyznania pomocy finansowej - otrzymanie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego za 2022 rok.
Pomocnicze
Kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Kpa art. 77 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Zakres kontroli sądu administracyjnego.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 1
Zakres działania sądów administracyjnych.
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych art. 1 § 2
Zakres działania sądów administracyjnych.
Kpa art. 16
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada trwałości decyzji administracyjnych.
Kpa art. 154 § 2
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji.
Kpa art. 171
Kodeks postępowania administracyjnego
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
P.p.s.a. art. 171
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Moc wiążąca prawomocnego orzeczenia.
P.p.s.a. art. 153
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie oceną prawną sądów.
Konstytucja RP art. 32 § 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada równości wobec prawa.
Rozporządzenie RM art. 13 zt § 1-5
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa
Podstawa odmowy przyznania pomocy finansowej.
Rozporządzenie 2021/2116 art. 62
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2116 z dnia 2 grudnia 2021 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylenia rozporządzenia (UE) nr 1306/2013
Nie miało zastosowania do wydania decyzji ostatecznej ani do płatności za 2022 rok.
Rozporządzenie 1306/2013 art. 60
Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1306/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie finansowania wspólnej polityki rolnej, zarządzania nią i monitorowania jej oraz uchylające rozporządzenia Rady (EWG) nr 352/78, (WE) nr 165/94, (WE) nr 2799/98, (WE) nr 814/2000, (WE) nr 1290/2005 i (WE) nr 485/2008
Kwestia wykładni tego przepisu była przedmiotem pytania prejudycjalnego do TSUE, ale nie wpłynęła na rozstrzygnięcie.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Postępowanie w trybie art. 154 Kpa nie jest ponownym rozpoznaniem sprawy. • Zmiana decyzji ostatecznej nie może naruszać mocy wiążącej prawomocnego wyroku sądu. • Spółka nie spełniła warunku otrzymania płatności bezpośrednich za 2022 rok, co było warunkiem przyznania pomocy finansowej. • Zmiana prawa unijnego lub polityki orzeczniczej nie uzasadnia zmiany decyzji ostatecznej, jeśli nie prowadzi do stanu zgodnego z prawem i narusza moc wiążącą prawomocnego wyroku.
Odrzucone argumenty
Zmiana prawa unijnego (art. 60 rozporządzenia 1306/2013 na art. 62 rozporządzenia 2021/2116) uzasadnia zmianę decyzji ostatecznej. • Zmiana polityki orzeczniczej organów administracji publicznej uzasadnia zmianę decyzji ostatecznej. • Naruszenie zasady równości wobec prawa (art. 32 Konstytucji RP) uzasadnia zmianę decyzji ostatecznej. • Decyzja ostateczna była wadliwa lub błędna, co uzasadnia jej zmianę w trybie art. 154 Kpa.
Godne uwagi sformułowania
"Postępowanie w sprawie uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej jest samodzielnym administracyjnym, którego istotą jest jedynie ustalenie, czy zachodzą przesłanki do uchylenia lub zmiany takiej decyzji ze względu na interes społeczny i słuszny interes strony" • "Prawna możliwość zastosowania trybu przewidzianego w art.154 Kpa uwarunkowana jest prowadzeniem postępowania w ramach tego samego stanu prawnego i faktycznego oraz z udziałem tych samych stron." • "Decyzja weryfikowana w trybie art. 154 Kpa może być zgodna z prawem lub nawet dotknięta wadami niekwalifikowanymi" • "Słuszny interes strony, o którym mowa w komentowanym przepisie, należy zatem rozumieć jako interes prawny, a nie jako interes faktyczny. Musi on mieć oparcie w obowiązujących przepisach prawa." • "Prawomocny wyrok korzysta z powagi rzeczy osądzonej (art. 171 P.p.s.a.), którą należy rozumieć jako moc prawną orzeczenia co do istoty sprawy, wydanego w postępowaniu jurysdykcyjnym, wykluczającą ponowne rozstrzyganie tej samej sprawy" • "Zmiana decyzji ostatecznej w trybie art. 154 Kpa jest dopuszczalna o tyle, o ile nie prowadzi do naruszenia związania oceną prawną wynikającą z prawomocnego wyroku oddalającego skargę na tę decyzję"
Skład orzekający
Damian Bronowicki
sprawozdawca
Dariusz Skupień
przewodniczący
Kamila Karwatowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 Kpa w kontekście prawomocnych orzeczeń sądowych i zmiany prawa."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji odmowy pomocy finansowej w rolnictwie, ale zasady dotyczące zmiany decyzji ostatecznej są uniwersalne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia proceduralnego - możliwości zmiany decyzji ostatecznej po prawomocnym wyroku sądu, co jest istotne dla praktyków prawa administracyjnego.
“Czy prawomocny wyrok sądu zamyka drogę do zmiany decyzji administracyjnej?”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.