I SA/Go 1/24
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi T. sp. z o.o. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu odsetek ustawowych od nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych. Postępowanie egzekucyjne zostało wszczęte w celu ściągnięcia zaległości w podatku VAT. W jego toku pobrano od spółki koszty egzekucyjne w kwocie 23.918 zł. Po uchyleniu przez sądy postanowień w przedmiocie kosztów, NUS ostatecznie określił je na kwotę 483,40 zł, zwracając spółce nadpłatę w wysokości 23.434,60 zł. Spółka następnie wystąpiła o zwrot odsetek ustawowych od zwróconej kwoty. Organy administracji odmówiły wszczęcia postępowania, argumentując, że brak jest przepisu prawa przewidującego możliwość wypłaty odsetek ustawowych od zwróconych kosztów egzekucyjnych, jeśli samo postępowanie egzekucyjne nie było niezgodne z prawem. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę, podzielając stanowisko organów. Sąd wskazał, że zgodnie z art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.), stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), a organy działają na podstawie prawa (art. 6 K.p.a.). Odmowa wszczęcia postępowania na podstawie art. 61a § 1 K.p.a. była uzasadniona brakiem podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym. Sąd podkreślił, że przepisy u.p.e.a. obowiązujące przed nowelizacją z 20 lutego 2021 r. nie przewidywały możliwości wypłaty odsetek od niesłusznie pobranych kosztów egzekucyjnych, chyba że samo postępowanie egzekucyjne było niezgodne z prawem, co nie miało miejsca w tej sprawie. Nowsze przepisy (art. 64cd u.p.e.a.) również nie miały zastosowania ze względu na datę wszczęcia postępowania w sprawie zwrotu kosztów.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów egzekucyjnych i odsetek w postępowaniu administracyjnym, a także zasada działania organów na podstawie prawa.
Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2021 roku oraz sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie było niezgodne z prawem.
Zagadnienia prawne (2)
Czy w przypadku zwrotu nienależnie pobranych kosztów egzekucyjnych, które nie były związane z niezgodnym z prawem prowadzeniem postępowania egzekucyjnego, przysługują odsetki ustawowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, w stanie prawnym obowiązującym przed nowelizacją ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji z 2021 roku, brak było przepisu prawa przewidującego możliwość naliczenia odsetek ustawowych od zwróconych kosztów egzekucyjnych, jeśli samo postępowanie egzekucyjne było zgodne z prawem.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że brak jest podstawy prawnej do żądania odsetek od zwróconych kosztów egzekucyjnych, jeśli postępowanie egzekucyjne nie było prowadzone niezgodnie z prawem. Przepis art. 64c § 3 u.p.e.a. (w brzmieniu sprzed nowelizacji) dotyczy sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne było niezgodne z prawem. Nowsze przepisy również nie miały zastosowania.
Czy organ administracji publicznej ma obowiązek merytorycznego rozpatrzenia żądania, nawet jeśli brak jest podstawy prawnej do jego uwzględnienia, czy też może odmówić wszczęcia postępowania?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Organ administracji publicznej ma obowiązek odmówić wszczęcia postępowania, jeśli brak jest podstawy prawnej do jego prowadzenia, zgodnie z art. 61a § 1 K.p.a.
Uzasadnienie
Zasada legalizmu (art. 6 K.p.a.) nakazuje organom działać wyłącznie na podstawie przepisów prawa. Brak podstawy materialnoprawnej do rozpatrzenia żądania w trybie administracyjnym uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania.
Przepisy (15)
Główne
P.p.s.a. art. 151
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 61a § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Pomocnicze
P.p.s.a. art. 134 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 119 § 3
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
P.p.s.a. art. 120
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
K.p.a. art. 6
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 138 § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
K.p.a. art. 144
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
u.p.e.a. art. 64c § 3
Ustawa z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64c § 6a
Ustawa z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64cd § 4
Ustawa z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 64cd § 5
Ustawa z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
u.p.e.a. art. 18
Ustawa z dnia 16 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
P.u.s.a. art. 1 § 1
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
P.u.s.a. art. 1 § 2
Ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak podstawy prawnej do wszczęcia i prowadzenia postępowania w przedmiocie zwrotu odsetek ustawowych od zwróconych kosztów egzekucyjnych, gdy postępowanie egzekucyjne nie było niezgodne z prawem. • Zasada legalizmu (art. 6 K.p.a.) nakazuje organom działać wyłącznie na podstawie przepisów prawa, co uzasadnia odmowę wszczęcia postępowania w braku podstawy materialnoprawnej.
Odrzucone argumenty
Organ powinien wydać decyzję merytoryczną (choćby odmowną), a nie postanowienie o odmowie wszczęcia postępowania, aby umożliwić zaskarżenie. • Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez odmowę wypłaty oprocentowania.
Godne uwagi sformułowania
Organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa. • Organy mogą tylko tyle na ile pozwalają im obowiązujące przepisy prawa. • W stanie prawnym obowiązującym w dacie orzekania nie było bowiem normy prawnej mogącej stanowić podstawę w tym przedmiocie.
Skład orzekający
Dariusz Skupień
przewodniczący
Jacek Niedzielski
członek
Damian Bronowicki
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących zwrotu kosztów egzekucyjnych i odsetek w postępowaniu administracyjnym, a także zasada działania organów na podstawie prawa."
Ograniczenia: Dotyczy stanu prawnego sprzed nowelizacji z 2021 roku oraz sytuacji, gdy postępowanie egzekucyjne nie było niezgodne z prawem.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa ilustruje ważną zasadę działania organów administracji na podstawie prawa i pokazuje, że brak podstawy prawnej uniemożliwia uwzględnienie żądania, nawet jeśli wydaje się ono sprawiedliwe z punktu widzenia strony.
“Czy należą się odsetki od zwróconych kosztów egzekucyjnych? Sąd wyjaśnia, kiedy prawo milczy.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.