I SA/Gl 821/25

I SA/Gl 821/25 - Wyrok WSA w Gliwicach
Data orzeczenia
2025-11-25
orzeczenie nieprawomocne
Data wpływu
2025-06-30
Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Sędziowie
Bożena Pindel
Dorota Kozłowska /sprawozdawca/
Piotr Pyszny /przewodniczący/
Symbol z opisem
6537 Egzekucja należności pieniężnych, do których  nie stosuje się przepisów Ordynacji podatkowej (art. 34 ust. 3  ustawy o f
Hasła tematyczne
Inne
Skarżony organ
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych/ZUS
Treść wyniku
Oddalono skargę
Powołane przepisy
Dz.U. 2025 poz 132
art. 33 § 2
Ustawa z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j.)
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Piotr Pyszny, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Kozłowska (spr.), Sędzia WSA Bożena Pindel, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 25 listopada 2025 r. sprawy ze skargi K. Sp. z o.o. w R. na postanowienie Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia 6 maja 2025 r. nr 7303 znak: 480000/71/10799/2025 w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę.
Uzasadnienie
Dyrektor Zakładu Ubezpieczeń Społecznych - Oddział w Z. (dalej: ZUS) postanowieniem z 6 maja 2025 r. nr 7303 znak 480000/71/10799/2025, na podstawie art. 83c ust. 1a i art. 83 ust. 4 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 497 z późn. zm.), dalej: u.s.u.s., po rozpoznaniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy K Sp. z o.o. z siedzibą w R. (dalej: Spółka, skarżąca), utrzymał w mocy postanowienie ZUS z 21 marca 2025 r., którym nie uznano zarzutów Spółki za uzasadnione.
Powyższe postanowienie ZUS zostało wydane w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W związku z posiadanymi przez Spółkę zaległościami z tytułu składek na ubezpieczanie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za październik 2024 r. ZUS, działając jako wierzyciel, wystawił tytuły wykonawcze o numerach od 035-1/2025 do 035-3/2025.
Spółka pismami z 31 stycznia 2025 r. złożyła zarzuty w sprawie egzekucji administracyjnej do wystawionych tytułów wykonawczych.
W treści złożonych zarzutów Spółka wskazała na brak umocowania do prowadzenia postępowania egzekucyjnego przez Dyrektora Oddziału ZUS.
ZUS rozpoznał zarzuty w oparciu o posiadaną dokumentację w kontekście wszystkich podstaw wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1, 2b, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.), dalej: u.p.e.a.
ZUS postanowieniem z 21 marca 2025 r. nie uznał zarzutów Spółki za uzasadnione.
Rozpoznając sprawę ponownie ZUS rozpoznał zarzuty w kontekście wszystkich podstaw wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1, 2b, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c u.p.e.a.
ZUS stwierdził, że obowiązek ujęty w tytułach wykonawczych został określony w oparciu o dokument, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a. tj. deklaracje rozliczeniowe złożone przez płatnika składek. Podstawą do wystawienia ww. tytułów wykonawczych była bowiem deklaracja rozliczeniowa złożona przez Spółkę. Wskazane w deklaracji rozliczeniowej należności do zapłaty odzwierciedlają kwoty wykazane przez wierzyciela w wystawionych tytułach wykonawczych. Tym samym zarówno obowiązek, jak i podmiot zobowiązany, zostały prawidłowo określone przez wierzyciela w ww. tytułach wykonawczych.
ZUS nie stwierdził także błędu, co do zobowiązanego. Uznał Spółkę, jako podmiot zobowiązany z tytułu posiadania statusu płatnika składek, do zapłaty należności składkowych ujętych w przedmiotowych tytułach wykonawczych. W tytułach wykonawczych została prawidłowo wskazana Spółka, na której ciążył obowiązek. Stwierdzenie tej sytuacji nastąpiło poprzez porównanie danych Spółki (m.in. nr NIP i REGON) zawartych w deklaracji rozliczeniowej stanowiącej podstawę do wystawienia tytułów wykonawczych.
ZUS stwierdził także, że nie naruszono wymogu formalnego związanego z doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, w aktach egzekucyjnych sprawy znajduje się zwrotne potwierdzenia odbioru upomnień egzekucyjnych. Upomnienia egzekucyjne zostały doręczone 13 grudnia 2024 r.
Nie potwierdzono także wygaśnięcia obowiązku w całości ani w części. ZUS nie odnotował żadnych wpłat na poczet ww. tytułów wykonawczych, które mogły spowodować wygaśnięcie obowiązku, nawet częściowe. Nie doszło również do umorzenia należności objętych tytułami wykonawczymi. ZUS wskazał, że zgodnie z art. 24 pkt 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne. Tytuły wykonawcze o numerach od 035-1/2025 do 035-3/2025 obejmują składki za październik 2024 r. Bez względu na okoliczności mogące mieć wpływ na zawieszenie lub przerwanie biegu terminu przedawnienia, należności wykazane w tytułach wykonawczych nie uległy przedawnieniu.
Ostatnim zarzutem jest brak wymagalności obowiązku w przypadku wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b art. 33 §2 pkt 6 u.p.e.a.
O braku wymagalności obowiązku decydują takie okoliczności, jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Przepis używa także sformułowania "brak wymagalności obowiązku z innego powodu". Usytuowanie tego zapisu w art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. wskazuje, że podstawą zarzutu mogą być też inne zdarzenia, które powodują, że zobowiązanie nie może być egzekwowane. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest zgodny pogląd, że chodzi tu o zdarzenia tego rodzaju jak odroczenie terminu bądź rozłożenie na raty i należeć będą do tych okoliczności takie zdarzenia, jak wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Żadna z tych okoliczności nie zachodzi w sprawie.
W skardze na postanowienie ZUS z 6 maja 2025 r., wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach, skarżąca zarzuciła rażące naruszenie prawa i wniosła o jego uchylenie.
W odpowiedzi na skargę ZUS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.), dalej: P.p.s.a. Sąd nie jest związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który to wyjątek w rozpoznawanej sprawie nie ma zastosowania.
Sąd przeprowadzając kontrolę zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia stwierdził, że nie narusza ono prawa.
Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu, różniący się od odwołania w ogólnym postępowaniu administracyjnym oraz w postępowaniu podatkowym.
Przepis art. 33 § 2 u.p.e.a. przewiduje zamknięty katalog sytuacji, które mogą być podstawą do wniesienia zarzutów w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Ich wniesienie wszczyna postępowanie zmierzające do ich rozpoznania i rozstrzygnięcia.
Podstawą zarzutu może być tylko:
1) nieistnienie obowiązku;
2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:
a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,
b) dokumentu, o którym mowa w art. 3 a § 1,
c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;
3) błąd co do zobowiązanego;
4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;
5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;
6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:
a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,
b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,
c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.
Zarówno poglądy doktryny jak i orzecznictwo sądów administracyjnych są zgodne, że zarzuty mogą być oparte tylko na podstawach wyczerpująco uregulowanych w art. 33 u.p.e.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 lutego 2012 r., sygn. akt II FSK 1469/10 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zaś kontrola Sądu odnosi się do oceny wystąpienia okoliczności wymienionych w tym przepisie.
Zarówno w zarzutach, jak też wniosku o ponowne rozpoznanie sprawy skarżąca podniosła brak legitymacji do prowadzenia przez Dyrektora Oddziału ZUS w R., jako organu egzekucyjnego, egzekucji należności składkowych z uwagi na brak publikacji aktu określającego właściwość miejscową organu egzekucyjnego. Natomiast skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów z katalogu zarzutów, wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Dlatego też wierzyciel rozpoznał zarzuty w oparciu o posiadaną dokumentację w kontekście wszystkich podstaw wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1, 2b, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c u.p.e.a.
Sąd nie znalazł podstaw, do uznania, aby zaskarżone postanowienie naruszało prawo i to w stopniu rażącym. Po pierwsze bowiem, skarżąca nie sformułowała żadnych zarzutów z katalogu zarzutów, wymienionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Po drugie organ, niejako na korzyść strony rozpoznał sprawę dwukrotnie w oparciu o posiadaną dokumentację w kontekście wszystkich podstaw wymienionych w art. 33 § 2 pkt 1, 2b, 3, 4, 5, 6a, 6b, 6c u.p.e.a.
Należy zgodzić się z ZUS, że tytuły wykonawcze o numerach: 035-1/2025 do 035-3/2025 zostały wystawione w związku posiadanymi przez płatnika składek - skarżącą - zaległościami z tytułu składek na ubezpieczanie społeczne, na ubezpieczenie zdrowotne, Fundusz Pracy, Fundusz Solidarnościowy i Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych za październik 2024 r. Skarżąca nie wykazała, aby zobowiązanie to nie istniało. Ponadto obowiązek ujęty w tytułach wykonawczych został określony w oparciu o dokument, o którym mowa w art. 3a § 1 u.p.e.a. tj. deklaracje rozliczeniowe złożone przez płatnika składek. Nie stwierdzono także błędu, co do zobowiązanego. Nie potwierdzono także, aby w sprawie naruszano wymóg formalny związany z doręczeniem zobowiązanemu upomnienia, wskazując, że upomnienia takie zostały doręczone zobowiązanemu 13 grudnia
2024 r.
Nie potwierdzono także wygaśnięcie obowiązku w całości ani w części, ani braku wymagalności obowiązku z uwagi na odroczenie terminu wykonania obowiązku, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej, czy też wystąpienia innej przyczyny.
Odnosząc się do akcentowanego w zarzutach i wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy kwestii braku legitymacji do prowadzenia przez Dyrektora Oddziału ZUS w R., jako organu egzekucyjnego egzekucji należności składkowych z uwagi na brak publikacji aktu określającego właściwość miejscową organu egzekucyjnego ZUS - Sąd wyjaśnia, że w postępowaniu egzekucyjnym w administracji ZUS może występować jako wierzyciel, czyli podmiot uprawniony do żądania wykonania obowiązku lub jego zabezpieczenia w administracyjnym postępowaniu egzekucyjnym lub zabezpieczającym (art. 1a pkt 13 u.p.e.a.). W toku postępowania egzekucyjnego wierzyciel wydaje postanowienia, na które służy zażalenie (postanowienia w sprawie zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej – art. 34 § 2 i 3 u.p.e.a.). Artykuł 83c ust. 1a u.s.u.s. określa drogę weryfikacji tych postanowień wydanych przez ZUS. Na postanowienie takie przysługuje zażalenie do Prezesa ZUS w ciągu 7 dni od dnia odręczenia tego aktu, a w dalszej kolejności - skarga do wojewódzkiego sądu administracyjnego. (por także Antonów Kamil (red.), Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych. Komentarz Opublikowano: WKP 2024).
Natomiast organ egzekucyjny Dyrektor Oddziału ZUS w R. postanowieniami z 12 lutego 2025 r. zawiesił postępowanie egzekucyjne prowadzone na podstawie tytułów wykonawczych o numerach od 035-1/2025 do 035-3/2025.
Uprawnienia dyrektora oddziału ZUS, określone są w art. 19 § 4 u.p.e.a. Natomiast art. 22 § 2 u.p.e.a., jako kryterium ustalenia właściwego miejscowo organu egzekucyjnego wskazuje miejsce zamieszkania lub siedziby zobowiązanego w odniesieniu do egzekucji należności pieniężnych z praw majątkowych lub ruchomości z zastrzeżeniem § 2a-3a (które nie mają zastosowania w rozpoznawanej sprawie).
Z kolei na podstawie art. 19 § 4a u.p.e.a. minister właściwy do spraw finansów publicznych w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw zabezpieczenia społecznego określi, w drodze rozporządzenia, siedziby i właściwość rzeczową oraz miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne, uwzględniając strukturę organizacyjną Zakładu Ubezpieczeń Społecznych oraz dostępność systemu teleinformatycznego obsługującego egzekucję administracyjną.
I tak z rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 2 września 2016 r. w sprawie siedzib i właściwości rzeczowej oraz miejscowej dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne (Dz.U. z 2016 r. poz. 1411), z § 1 wynika, że siedziby i właściwość miejscową dyrektorów oddziałów Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, wyznaczonych do działania jako organy egzekucyjne uprawnione do stosowania środków egzekucyjnych, o których mowa w art. 19 § 4 u.p.e.a. określa załącznik do rozporządzenia.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę.