I SA/Gl 714/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach rozpoznał skargę R. Sp. z o.o. w K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w G. w sprawie określenia spółce wysokości nieprzekazanej należności w kwocie 90.304,63 zł. Sprawa dotyczyła zajęcia wierzytelności pieniężnej spółki L. przez organ egzekucyjny. Organ egzekucyjny zawiadomił skarżącą spółkę o zajęciu wierzytelności w dniu 8 czerwca 2021 r., wzywając ją do nieprzekazywania środków spółce L., lecz organowi egzekucyjnemu. Spółka R. Sp. z o.o. poinformowała, że nie posiada zobowiązań wobec spółki L. Jednakże kontrola wykazała, że spółki dokonywały rozliczeń poprzez kompensatę, a spółka L. wystawiła fakturę na kwotę 90.304,63 zł, która została skompensowana fakturami wystawionymi przez skarżącą. Organy egzekucyjne uznały kompensatę za bezskuteczną wobec zajęcia, powołując się na art. 89 § 1 u.p.e.a. oraz art. 504 k.c., zgodnie z którym zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie, jeśli dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia lub jego wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym później, aniżeli wierzytelność zajęta. Sąd podzielił stanowisko organów, uznając, że wierzytelności powstałe po dacie zajęcia i dokonane kompensaty były bezpodstawne w świetle przepisów prawa. Skarga została oddalona jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących bezskuteczności kompensaty wierzytelności po dokonaniu zajęcia przez organ egzekucyjny w postępowaniu administracyjnym oraz stosowania art. 504 k.c. w kontekście egzekucji administracyjnej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z kompensatą wierzytelności w ramach umowy o współpracy i leasingu pojazdów, ale jego zasady są szeroko stosowalne do podobnych przypadków zajęcia wierzytelności.
Zagadnienia prawne (2)
Czy kompensata wierzytelności dokonana przez dłużnika zajętej wierzytelności po otrzymaniu zawiadomienia o zajęciu jest skuteczna wobec organu egzekucyjnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, kompensata jest bezskuteczna, jeśli wierzytelności powstały lub stały się wymagalne po dokonaniu zajęcia, zgodnie z art. 504 k.c.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że art. 504 k.c. wyłącza umorzenie wierzytelności przez potrącenie, gdy dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia, lub gdy jego wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym później, aniżeli wierzytelność zajęta. W tej sprawie wierzytelności powstałe po zajęciu i dokonane kompensaty były bezpodstawne.
Czy organ egzekucyjny może określić wysokość nieprzekazanej kwoty zajętej wierzytelności, jeśli dłużnik dokonał kompensaty?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, jeśli dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, co obejmuje również sytuacje bezskutecznej kompensaty.
Uzasadnienie
Przepis art. 71a § 9 u.p.e.a. pozwala organowi egzekucyjnemu na określenie wysokości nieprzekazanej kwoty, gdy w wyniku kontroli stwierdzono, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania wierzytelności. Bezpodstawne uchylanie się obejmuje sytuacje, gdy czynności prawne (jak kompensata) nie mają podstawy prawnej do wyłączenia obowiązku przekazania środków organowi egzekucyjnemu.
Przepisy (8)
Główne
u.p.e.a. art. 89 § 1-3
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Zajęcie wierzytelności pieniężnej następuje przez przesłanie do dłużnika zobowiązanego zawiadomienia o zajęciu i wezwanie do nieprzekazywania kwot zobowiązanemu, lecz organowi egzekucyjnemu. Zajęcie jest dokonane z chwilą doręczenia zawiadomienia. Dłużnik zajętej wierzytelności jest wzywany do złożenia oświadczenia i nie może rozporządzać zajętą kwotą bez zgody organu.
u.p.e.a. art. 71a § 1 i 9
Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji
Organ egzekucyjny może przeprowadzić kontrolę u dłużnika zajętej wierzytelności. Jeżeli stwierdzi, że dłużnik bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności, wydaje postanowienie określające wysokość nieprzekazanej kwoty.
k.c. art. 504
Kodeks cywilny
Zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie tylko wtedy, gdy dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia albo gdy jego wierzytelność stała się wymagalna po tej chwili, a przy tym później, aniżeli wierzytelność zajęta.
Pomocnicze
k.c. art. 498 § 1 i 2
Kodeks cywilny
Potrącenie wierzytelności następuje przez oświadczenie jednej strony i ma moc wsteczną od chwili, kiedy potrącenie stało się możliwe. Wskutek potrącenia wierzytelności umarzają się nawzajem do wysokości wierzytelności niższej.
k.p.a. art. 138 § 1 pkt 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 144
Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 119 § 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sprawa rozpoznana w postępowaniu uproszczonym.
p.p.s.a. art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa oddalenia skargi.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kompensata wierzytelności dokonana po zajęciu jest bezskuteczna wobec organu egzekucyjnego, jeśli wierzytelności powstały lub stały się wymagalne po dacie zajęcia (art. 504 k.c.). • Dłużnik zajętej wierzytelności bezpodstawnie uchyla się od przekazania środków organowi egzekucyjnemu, jeśli dokonuje kompensaty w sytuacji wyłączającej jej skuteczność prawną. • Organ egzekucyjny ma prawo określić wysokość nieprzekazanej kwoty na podstawie art. 71a § 9 u.p.e.a. po przeprowadzeniu kontroli.
Odrzucone argumenty
Argumentacja spółki, że kompensata była konieczna w celu uniknięcia strat związanych z umowami leasingowymi i brakiem płatności na rzecz banku. • Argumentacja spółki, że faktura z 31 sierpnia 2021 r. dotyczyła opłat, które w większości były już zapłacone przed jej wystawieniem.
Godne uwagi sformułowania
bezpodstawnie uchyla się od przekazania zajętej wierzytelności • zajęcie wierzytelności przez osobę trzecią wyłącza umorzenie tej wierzytelności przez potrącenie • dłużnik stał się wierzycielem swego wierzyciela dopiero po dokonaniu zajęcia
Skład orzekający
Krzysztof Kandut
przewodniczący sprawozdawca
Borys Marasek
sędzia
Katarzyna Stuła-Marcela
sędzia
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących bezskuteczności kompensaty wierzytelności po dokonaniu zajęcia przez organ egzekucyjny w postępowaniu administracyjnym oraz stosowania art. 504 k.c. w kontekście egzekucji administracyjnej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej związanej z kompensatą wierzytelności w ramach umowy o współpracy i leasingu pojazdów, ale jego zasady są szeroko stosowalne do podobnych przypadków zajęcia wierzytelności.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa pokazuje, jak ważne jest precyzyjne przestrzeganie procedur egzekucyjnych i jak łatwo można stracić prawo do rozporządzania wierzytelnościami po ich zajęciu, nawet jeśli wydaje się to niekorzystne dla dłużnika.
“Kompensata po zajęciu? Sąd wyjaśnia, kiedy jest bezskuteczna i kosztowna.”
Dane finansowe
WPS: 90 304,63 PLN
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.