Orzeczenie · 2026-03-17

I SA/Gl 1187/25Oddalenie skargi postępowanie zabezpieczające 3

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach
Miejsce
Gliwice
Data
2026-03-17
NSAPodatkoweWysokawsa
postępowanie zabezpieczająceegzekucja administracyjnazarzutyoświadczenie o stanie majątkowymORD-HZu.p.e.a.Ordynacja podatkowaobowiązek podatkowyskarżącyorgan egzekucyjny

Sprawa dotyczyła skargi R.P. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Katowicach, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o oddaleniu zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym. Postępowanie zabezpieczające zostało wszczęte w związku z decyzjami określającymi zobowiązanemu wysokość zobowiązań podatkowych. Podstawą zarządzeń zabezpieczenia było m.in. niezłożenie przez skarżącego oświadczenia o stanie majątkowym (ORD-HZ) mimo wezwania. Skarżący podniósł zarzuty nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności, argumentując, że nie wystąpiły przesłanki wskazujące na możliwość utrudnienia lub udaremnienia egzekucji, a także że skorzystał z ustawowego prawa do odmowy złożenia oświadczenia, co nie powinno rodzić negatywnych konsekwencji. Organy obu instancji uznały, że niezłożenie oświadczenia ORD-HZ jest samodzielną i wystarczającą przesłanką do dokonania zabezpieczenia w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (u.p.e.a.). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, w tym art. 154 § 1 u.p.e.a. poprzez błędną wykładnię, która traktuje niezłożenie oświadczenia jako samodzielną przesłankę zabezpieczenia, ignorując konieczność wykazania realnej obawy utrudnienia egzekucji. Podniósł również naruszenie Konstytucji RP (zasady demokratycznego państwa prawnego, zaufania do państwa, proporcjonalności) oraz zasad K.p.a. (prawdy obiektywnej, swobodnej oceny dowodów, zaufania do władzy publicznej, informowania). Argumentował, że organ posiadał wiedzę o jego majątku, a zabezpieczenie było niekonieczne i nadmierne. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę. Sąd podkreślił, że zarzuty w postępowaniu zabezpieczającym są ograniczone do katalogu z art. 33 § 2 u.p.e.a. i nie mogą być stosowane wprost. Stwierdził, że zarzuty nieistnienia obowiązku i braku wymagalności, oparte na braku przesłanek utrudnienia egzekucji, są w tym kontekście niezasadne. Sąd wyjaśnił, że niezłożenie oświadczenia ORD-HZ jest samodzielną i wystarczającą przesłanką do dokonania zabezpieczenia egzekucyjnego na podstawie art. 154 § 1 u.p.e.a., gdyż ustawodawca wymienił tę okoliczność jako jedną z tych, które uzasadniają dokonanie zabezpieczenia. Podkreślono odrębność instytucji zabezpieczenia z Ordynacji podatkowej i zabezpieczenia egzekucyjnego. Sąd uznał, że organy prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a zarzuty naruszenia przepisów postępowania są bezzasadne.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja art. 154 § 1 u.p.e.a. w kontekście niezłożenia oświadczenia ORD-HZ jako samodzielnej przesłanki zabezpieczenia egzekucyjnego.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania zabezpieczającego w administracji i interpretacji przepisów u.p.e.a. oraz Ordynacji podatkowej.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niezłożenie przez zobowiązanego oświadczenia o stanie majątkowym (ORD-HZ) stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę do dokonania zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym, bez konieczności wykazywania przez organ realnej obawy utrudnienia lub udaremnienia egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niezłożenie oświadczenia ORD-HZ jest samodzielną i wystarczającą przesłanką do dokonania zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym, zgodnie z art. 154 § 1 u.p.e.a.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że art. 154 § 1 u.p.e.a. wymienia niezłożenie oświadczenia ORD-HZ jako jedną z okoliczności, która w szczególności uzasadnia dokonanie zabezpieczenia, co oznacza, że stanowi ona samodzielną podstawę do jego wszczęcia.

Czy zastosowanie zabezpieczenia egzekucyjnego na majątku skarżącego, oparte wyłącznie na fakcie niezłożenia oświadczenia ORD-HZ, narusza zasady konstytucyjne, takie jak zasada zaufania do państwa, zasada proporcjonalności i zakaz tworzenia pułapek prawnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zastosowanie zabezpieczenia w takiej sytuacji nie narusza zasad konstytucyjnych, ponieważ niezłożenie oświadczenia jest odrębną instytucją w postępowaniu egzekucyjnym, a jego skutki są odmienne od skutków w postępowaniu podatkowym.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że zabezpieczenie egzekucyjne i zabezpieczenie z Ordynacji podatkowej to odrębne instytucje, a brak złożenia oświadczenia ORD-HZ w kontekście postępowania egzekucyjnego ma inne konsekwencje niż w postępowaniu podatkowym. Skarżący został pouczony o możliwości odmowy złożenia oświadczenia, ale musiał liczyć się z konsekwencjami w postępowaniu egzekucyjnym.

Czy zarzuty nieistnienia obowiązku lub braku wymagalności obowiązku mogą być podnoszone w postępowaniu zabezpieczającym w oparciu o argument, że nie wystąpiły przesłanki wskazujące na możliwość utrudnienia lub udaremnienia egzekucji?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zarzuty te, oparte na braku przesłanek utrudnienia egzekucji, nie mogą być podnoszone w postępowaniu zabezpieczającym, ponieważ postępowanie zabezpieczające ma na celu zapewnienie wykonania przyszłej egzekucji, a nie badanie istnienia lub wymagalności obowiązku w sposób wyłączający zabezpieczenie.

Uzasadnienie

Sąd wskazał, że zarzuty w postępowaniu zabezpieczającym są ograniczone do katalogu z art. 33 § 2 u.p.e.a., a kwestia istnienia lub wymagalności obowiązku w sposób wyłączający zabezpieczenie nie mieści się w tym katalogu, zwłaszcza gdy podstawą zarzutu jest brak przesłanek utrudnienia egzekucji.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Sąd oddalił skargę skarżącego na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej utrzymujące w mocy postanowienie o oddaleniu zarzutów w postępowaniu zabezpieczającym.

Przepisy (25)

Główne

u.p.e.a. art. 154

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

PPSA art. 151

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143)

Pomocnicze

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 1

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 33 § § 2 pkt 6 lit. c

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 156 § § 1 pkt 5

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a. art. 166b

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

u.p.e.a.

Ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji

Tekst jednolity z 2025 r. poz. 132 z późn. zm.

K.p.a. art. 138 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 144

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 77 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 8 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 9

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a. art. 124 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

K.p.a.

Kodeks postępowania administracyjnego

Tekst jednolity z 2024 r. poz. 572 z późn. zm.

O.p. art. 33 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 33d § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 39 § § 1

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p. art. 39 § § 2

Ustawa - Ordynacja podatkowa

O.p.

Ustawa - Ordynacja podatkowa

Tekst jednolity z 2025 r. poz. 111 z późn. zm.

Konstytucja RP art. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja RP art. 64 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Niezłożenie oświadczenia o stanie majątkowym (ORD-HZ) stanowi samodzielną i wystarczającą przesłankę do dokonania zabezpieczenia w postępowaniu egzekucyjnym na podstawie art. 154 § 1 u.p.e.a. • Postępowanie zabezpieczające i postępowanie podatkowe to odrębne instytucje, a brak złożenia oświadczenia ORD-HZ ma inne konsekwencje w każdym z nich. • Zarzuty nieistnienia obowiązku lub braku wymagalności, oparte na braku przesłanek utrudnienia egzekucji, nie są dopuszczalne w postępowaniu zabezpieczającym.

Odrzucone argumenty

Niezłożenie oświadczenia ORD-HZ nie może być samodzielną przesłanką zabezpieczenia; organ musi wykazać realną obawę utrudnienia egzekucji. • Zastosowanie zabezpieczenia narusza zasady konstytucyjne (zaufanie do państwa, proporcjonalność) i tworzy pułapkę prawną. • Organy nie zebrały wszechstronnie materiału dowodowego, ignorując posiadany przez skarżącego majątek nieruchomy. • Zabezpieczenie było niekonieczne i nadmierne, a organ dysponował mniej inwazyjnymi środkami.

Godne uwagi sformułowania

niezłożenie oświadczenia ORD-HZ jest samodzielną podstawą do dokonania zabezpieczenia i wyczerpuje ona przesłankę dokonania zabezpieczenia, gdy brak zabezpieczenia mógłby utrudnić lub udaremnić egzekucję • Zabezpieczenie dokonywane na podstawie art. 33 O.p. i zabezpieczenie, o którym mowa w art. 154 u.p.e.a. to dwie odrębne instytucje. • brak złożenia oświadczenia ORD-HZ w każdej z nich ma odmienne konsekwencje • Zastosowanie nadmiernie uciążliwego środka egzekucyjnego (zabezpieczającego) nie zostało w tym katalogu wymienione, a więc nie może być podstawą zarzutu.

Skład orzekający

Anna Tyszkiewicz-Ziętek

przewodniczący

Dorota Kozłowska

sprawozdawca

Anna Rotter

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 154 § 1 u.p.e.a. w kontekście niezłożenia oświadczenia ORD-HZ jako samodzielnej przesłanki zabezpieczenia egzekucyjnego."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji postępowania zabezpieczającego w administracji i interpretacji przepisów u.p.e.a. oraz Ordynacji podatkowej.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii proceduralnej w postępowaniu podatkowym i egzekucyjnym – konsekwencji niezłożenia oświadczenia o stanie majątkowym. Jest to istotne dla prawników i podatników.

“Niezłożenie oświadczenia majątkowego może skutkować zabezpieczeniem Twojego majątku – sąd wyjaśnia, kiedy to legalne.”

Sektor

finanse

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst