I SA/Łd 866/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi rozpoznał skargę podatnika P. J. na decyzję Naczelnika Łódzkiego Urzędu Celno-Skarbowego w Łodzi, która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i określiła zobowiązanie w podatku od towarów i usług za okres od marca 2019 r. do maja 2020 r. Skarżący zarzucił organowi błąd w zastosowaniu stawki VAT (23% zamiast 8%) do sprzedaży nagrobków oraz błędne uznanie, że faktury od trzech spółek (E Sp. z o.o., O Sp. z o.o., R Sp. z o.o.) dokumentują fikcyjne transakcje, co skutkowało odmową prawa do odliczenia podatku naliczonego. Sąd oddalił skargę, podzielając stanowisko organu. W kwestii stawki VAT, sąd uznał, że sprzedaż nagrobków nie jest usługą pogrzebową (PKWiU 96.03) i powinna być opodatkowana stawką podstawową 23%, a nie preferencyjną 8%. Sąd podkreślił, że przepisy przewidujące stawki preferencyjne nie mogą być wykładane rozszerzająco i że usługi związane z wykonaniem nagrobka nie stanowią świadczenia złożonego z usługą pogrzebową. Odnosząc się do faktur od wskazanych spółek, sąd stwierdził, że organy prawidłowo ustaliły, iż nie dokumentują one rzeczywistych transakcji gospodarczych. Ustalono, że spółki te nie posiadały zaplecza, pracowników, ani nie odprowadzały podatków, a płatności dokonywano gotówką poniżej limitu. Sąd uznał, że podatnik nie dołożył należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów, zwłaszcza biorąc pod uwagę okoliczności nawiązania współpracy (spotkanie w Urzędzie Pracy, reprezentowanie przez tę samą osobę trzech spółek, wysoka wartość faktur, brak umów pisemnych, płatności gotówką). Sąd podkreślił, że w sytuacji podejrzenia nieprawidłowości, przedsiębiorca powinien podjąć działania sprawdzające, czego podatnik nie uczynił, mimo że mógł to łatwo zrobić (np. sprawdzając KRS). Sąd oddalił również zarzuty dotyczące pominięcia dowodu z przesłuchania świadków, wskazując, że organ podjął próby ich przesłuchania, ale świadkowie nie stawiali się lub nie odbierali korespondencji.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących stawki VAT na usługi związane z nagrobkami, ocena należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w kontekście prawa do odliczenia VAT, oraz zasady szacowania podstawy opodatkowania.
Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak zasady dotyczące należytej staranności i fikcyjnych transakcji mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sprzedaż nagrobków powinna być opodatkowana preferencyjną stawką VAT 8% jako usługa pogrzebowa, czy stawką podstawową 23%?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Sprzedaż nagrobków nie jest usługą pogrzebową i powinna być opodatkowana stawką podstawową 23%.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że pojęcie usług pogrzebowych nie obejmuje wykonania i sprzedaży nagrobków, które stanowią odrębne świadczenie gospodarcze. Stawki preferencyjne stosuje się ściśle, a przepisy nie pozwalają na wykładnię rozszerzającą.
Czy podatnikowi przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących transakcje, które nie zostały faktycznie dokonane?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, podatnikowi nie przysługuje prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur dokumentujących fikcyjne transakcje, zwłaszcza gdy nie dołożył należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów.
Uzasadnienie
Sąd potwierdził, że faktury od wskazanych spółek nie odzwierciedlały rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. Podatnik nie wykazał należytej staranności, nawiązując współpracę z podmiotami o wątpliwej wiarygodności i nie weryfikując ich statusu, co jest wymogiem w przypadku podejrzenia nieprawidłowości.
Czy organ podatkowy prawidłowo określił podstawę opodatkowania w drodze szacowania za okres, w którym księgi podatkowe uznano za nierzetelne?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organ prawidłowo zastosował szacowanie za okres, gdy materiał dowodowy nie pozwalał na określenie rzeczywistego obrotu, a następnie określił podstawę opodatkowania na podstawie danych uzupełnionych dowodami, gdy zgromadzone dowody (w tym spis z natury) na to pozwoliły.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że różnica w materiale dowodowym (zwłaszcza drugi spis z natury) uzasadniała odmienne podejście do określenia podstawy opodatkowania za różne okresy rozliczeniowe. Szacowanie było uzasadnione, gdy dane były niewystarczające, a późniejsze określenie na podstawie dowodów było możliwe.
Czy organ podatkowy prawidłowo odmówił przesłuchania wskazanych świadków i czy podjął wszelkie niezbędne kroki w celu ich przesłuchania?
Odpowiedź sądu
Tak, organ podjął wszelkie możliwe kroki, a odmowa przesłuchania lub nieskuteczność prób przesłuchania świadków nie stanowi naruszenia przepisów.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ podejmował próby przesłuchania świadków, ale świadkowie nie stawiali się lub nie odbierali korespondencji. Uznano, że organ nie miał obowiązku stosowania kar porządkowych, a próby przesłuchania były wystarczające.
Przepisy (16)
Główne
O.p. art. 23 § 1
Ordynacja podatkowa
u.p.t.u. art. 41 § 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 86 § ust. 1 i 2 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 88 § ust. 3a pkt 4 lit. a
Ustawa o podatku od towarów i usług
Pomocnicze
u.p.t.u. art. 5 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 5a
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 19a § ust. 1 i ust. 8
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 29a § ust. 1
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 99 § ust. 12
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 109 § ust. 3
Ustawa o podatku od towarów i usług
u.p.t.u. art. 146aa § ust. 1 i 2
Ustawa o podatku od towarów i usług
Ustawa o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych ustaw art. 19
O.p. art. 193 § 1-4
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 155 § 2
Ordynacja podatkowa
O.p. art. 262 § 1 pkt 1
Ordynacja podatkowa
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Argumenty
Skuteczne argumenty
Sprzedaż nagrobków nie jest usługą pogrzebową i podlega stawce VAT 23%. • Faktury od spółek E, O, R dokumentują fikcyjne transakcje, a podatnik nie dołożył należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów. • Organ prawidłowo określił podstawę opodatkowania, stosując szacowanie i analizę dowodów.
Odrzucone argumenty
Zastosowanie stawki 8% do sprzedaży nagrobków. • Niewłaściwa ocena materiału dowodowego w zakresie fikcyjności transakcji. • Naruszenie przepisów poprzez pominięcie dowodu z przesłuchania świadków. • Błędne zastosowanie art. 23 § 1 O.p. w zakresie szacowania.
Godne uwagi sformułowania
przepisy przewidujące opodatkowanie stawką preferencyjną nie mogą być wykładane z zastosowaniem reguł wykładni rozszerzającej • każde świadczenie powinno być zwykle uznawane za odrębne i niezależne • prawo do odliczenia podatku jest następstwem powstania obowiązku podatkowego z tytułu faktycznej czynności podatnika wystawiającego fakturę • od przedsiębiorcy należycie dbającego o swoje interesy gospodarcze należy oczekiwać pewnego rodzaju przezorności w doborze swych kontrahentów • faktury są zwykłymi fakturami kosztowymi, za którymi nie stała żadna rzeczywistość gospodarcza
Skład orzekający
Paweł Kowalski
przewodniczący sprawozdawca
Paweł Janicki
sędzia
Grzegorz Potiopa
asesor
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących stawki VAT na usługi związane z nagrobkami, ocena należytej staranności przy weryfikacji kontrahentów w kontekście prawa do odliczenia VAT, oraz zasady szacowania podstawy opodatkowania."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznego stanu faktycznego, jednak zasady dotyczące należytej staranności i fikcyjnych transakcji mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu VAT, a zwłaszcza kwestii fikcyjnych faktur i należytej staranności, co jest kluczowe dla wielu przedsiębiorców. Interpretacja stawki VAT na usługi związane z nagrobkami jest również ciekawa.
“Fikcyjne faktury i VAT: Czy brak przezorności kosztuje miliony?”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.