Orzeczenie · 2025-07-09

I SA/Łd 289/25

Sąd
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi
Miejsce
Łódź
Data
2025-07-09
NSApodatkoweWysokawsa
VATodszkodowanienieruchomośćinfrastrukturagazociąginterpretacja podatkowagminaświadczenie usługkompensacja

Sprawa dotyczyła indywidualnej interpretacji podatkowej wydanej przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej (KIS) na wniosek Gminy Miasta Głowno. Gmina otrzymała odszkodowanie od Wojewody Łódzkiego z tytułu szkód powstałych w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z jej nieruchomości, na której umieszczono infrastrukturę gazociągu. Odszkodowanie obejmowało wartość szkód trwałych (zmniejszenie wartości nieruchomości) oraz czasowych (zniszczone uprawy, rekultywacja, obniżenie plonowania, podatek rolny). Gmina stała na stanowisku, że otrzymane świadczenie ma charakter odszkodowawczy i nie podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług (VAT), ponieważ nie występuje świadczenie wzajemne. Dyrektor KIS uznał jednak, że odszkodowanie to w rzeczywistości wynagrodzenie za usługę świadczoną przez gminę na rzecz podmiotu realizującego inwestycję, polegającą na tolerowaniu korzystania z nieruchomości, co podlega VAT na podstawie art. 8 ust. 1 pkt 3 ustawy o VAT. Sąd administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną interpretację. Sąd podkreślił, że kluczowe jest ustalenie, czy świadczenie ma charakter odszkodowawczy (kompensacyjny) czy wynagrodzenia za usługę. W ocenie Sądu, odszkodowanie przyznane na podstawie przepisów ustawy o gospodarce nieruchomościami ma charakter kompensacyjny i służy wyrównaniu uszczerbku majątkowego, a nie stanowi wynagrodzenia za usługę. Sąd odwołał się do orzecznictwa NSA, wskazując, że odszkodowania co do zasady nie stanowią świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT, chyba że okoliczności faktyczne wskazują inaczej. W tej konkretnej sprawie Sąd uznał, że wypłacona kwota była rekompensatą za doznane uszczerbki, a nie wynagrodzeniem za usługę, co oznacza, że nie podlega opodatkowaniu VAT. Sąd zakwestionował również argumentację Dyrektora KIS dotyczącą statusu gminy jako podatnika VAT w tej sytuacji, uznając ją za bezpodstawną w kontekście braku świadczenia podlegającego opodatkowaniu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja charakteru odszkodowań wypłacanych na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami w kontekście VAT.

Ograniczenia stosowania

Sprawa dotyczy specyficznego odszkodowania związanego z infrastrukturą gazociągu i przepisami o gospodarce nieruchomościami; zastosowanie do innych typów odszkodowań może wymagać analizy.

Zagadnienia prawne (2)

Czy odszkodowanie wypłacone gminie z tytułu szkód powstałych w związku z ograniczeniem sposobu korzystania z nieruchomości (posadowienie infrastruktury gazociągu) podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, odszkodowanie to ma charakter kompensacyjny i nie stanowi odpłatnego świadczenia usług w rozumieniu ustawy o VAT.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że świadczenie wypłacone gminie miało na celu wyrównanie uszczerbku majątkowego, a nie stanowiło wynagrodzenia za usługę. Wskazano, że odszkodowania co do zasady nie podlegają VAT, a przepisy dotyczące odszkodowań w związku z gospodarką nieruchomościami nie mają charakteru cywilnoprawnego.

Czy gmina, otrzymując odszkodowanie za szkody związane z infrastrukturą gazociągu, działa jako podatnik VAT w rozumieniu art. 15 ust. 1 i 2 ustawy o VAT?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, ponieważ w tej sytuacji gmina nie świadczyła żadnych usług podlegających opodatkowaniu VAT.

Uzasadnienie

Skoro Sąd uznał, że otrzymane świadczenie nie było usługą podlegającą opodatkowaniu, rozważania dotyczące statusu gminy jako podatnika w tym kontekście stały się bezpodstawne.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżona indywidualna interpretacja podatkowa została uchylona.

Przepisy (17)

Główne

u.p.t.u. art. 5 § 1 pkt 1

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 8 § ust. 1 pkt 3

Ustawa o podatku od towarów i usług

u.p.t.u. art. 15 § ust. 1-2

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 5 § ust. 1 pkt 1

Definiuje czynności podlegające opodatkowaniu VAT.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 8 § ust. 1 pkt 3

Definiuje świadczenie usług, w tym usługę na nakaz organu władzy publicznej.

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 15 § ust. 1-2

Definiuje podatnika i działalność gospodarczą.

u.g.n. art. 124 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 128 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.i.t.r. art. 24 § ust. 1 i 2

Ustawa z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu

Pomocnicze

u.p.t.u. art. 15 § ust. 6

Ustawa o podatku od towarów i usług

Ustawa z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług art. 15 § ust. 6

Wyłączenie organów władzy publicznej z grona podatników.

o.p. art. 14b § par. 3

Ustawa z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa

Obowiązek wyczerpującego przedstawienia stanu faktycznego we wniosku o interpretację.

k.c. art. 471

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Odpowiedzialność kontraktowa (nieadekwatna do sprawy).

k.c. art. 415

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny

Odpowiedzialność deliktowa (nieadekwatna do sprawy).

p.p.s.a. art. 146 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 200

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 205 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Skuteczne argumenty

Odszkodowanie za szkody związane z infrastrukturą gazociągu ma charakter kompensacyjny, a nie wynagrodzenia za usługę. • Gmina w tej sytuacji nie działa jako podatnik VAT, ponieważ nie świadczy usługi podlegającej opodatkowaniu.

Odrzucone argumenty

Odszkodowanie za szkody związane z infrastrukturą gazociągu stanowi wynagrodzenie za usługę świadczoną przez gminę (tolerowanie korzystania z nieruchomości), podlegającą opodatkowaniu VAT. • Gmina działa jako podatnik VAT w zakresie realizacji zadania nałożonego odrębnymi przepisami prawa.

Godne uwagi sformułowania

Istotą odszkodowania, które służy wyrównaniu uszczerbku w majątku w związku z np. działaniem kontrahenta jest brak możliwości zidentyfikowania wzajemnego świadczenia ze strony podatnika. • Wypłacone skarżącej gminie środki pieniężne należało zatem uznać za odszkodowanie, które jako nie stanowiące odpłatnej usługi, nie podlega opodatkowaniu VAT.

Skład orzekający

Wiktor Jarzębowski

przewodniczący

Joanna Grzegorczyk-Drozda

sprawozdawca

Paweł Janicki

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru odszkodowań wypłacanych na podstawie przepisów o gospodarce nieruchomościami w kontekście VAT."

Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznego odszkodowania związanego z infrastrukturą gazociągu i przepisami o gospodarce nieruchomościami; zastosowanie do innych typów odszkodowań może wymagać analizy.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego problemu rozróżnienia między odszkodowaniem a wynagrodzeniem w kontekście VAT, co jest kluczowe dla wielu podatników, zwłaszcza samorządów.

Odszkodowanie za gazociąg na gruncie gminy – czy to VAT?

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst