I PZP 7/07
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w uchwale z dnia 3 sierpnia 2007 r. rozstrzygnął zagadnienie prawne dotyczące kwalifikacji sprawy o roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych przez osoby zarządzające zakładem pracy, wniesionej przez pracownika wyłącznie przeciwko tym osobom fizycznym, a nie przeciwko pracodawcy. Sąd Apelacyjny w Łodzi, przekazując sprawę, wskazał na rozbieżności w interpretacji art. 476 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego. Z jednej strony, istniał pogląd o szerokim rozumieniu spraw związanych ze stosunkiem pracy, obejmującym także roszczenia przeciwko osobom fizycznym zarządzającym, jeśli miały one związek ze stosunkiem pracy. Z drugiej strony, podkreślano konieczność istnienia stosunku pracy między stronami sporu, co wykluczałoby sprawy między pracownikami. Sąd Najwyższy, analizując przepisy k.p.c. i orzecznictwo, uznał, że dla zakwalifikowania sprawy jako sprawy z zakresu prawa pracy kluczowe są dwa aspekty: podmiotowy i przedmiotowy. Aspekt podmiotowy wymaga, aby pozwanym był szeroko rozumiany pracodawca. Aspekt przedmiotowy wymaga, aby roszczenie wynikało ze stosunku pracy lub było z nim związane w sposób, który nie powstałby bez istnienia tego stosunku. W sytuacji, gdy pracownik pozywa wyłącznie osoby fizyczne, które nie są jego pracodawcą, nawet jeśli naruszenie dóbr osobistych miało miejsce w kontekście pracy, sprawa nie jest sprawą z zakresu prawa pracy i podlega rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym. Uchwała ta precyzuje, że wybór pracownika co do oznaczenia strony biernie legitymowanej ma decydujące znaczenie dla określenia rodzaju postępowania.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie, kiedy sprawa o naruszenie dóbr osobistych pracownika przez osoby zarządzające zakładem pracy podlega rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym, a kiedy w postępowaniu w sprawach pracy.
Dotyczy sytuacji, gdy pracownik pozywa wyłącznie osoby fizyczne, a nie pracodawcę.
Zagadnienia prawne (1)
Czy powództwo o roszczenia z tytułu naruszenia dóbr osobistych przez osoby zarządzające zakładem pracy, wniesione przez pracownika - wyłącznie przeciwko osobom fizycznym, a nie przeciwko pracodawcy, który posiada własną osobowość prawną - jest sprawą z zakresu prawa pracy w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, powództwo o roszczenia pracownika z tytułu naruszenia dóbr osobistych wniesione przeciwko osobie fizycznej niebędącej pracodawcą nie jest sprawą z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c.).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że dla zakwalifikowania sprawy jako sprawy z zakresu prawa pracy kluczowe są aspekty podmiotowy (pozwanym musi być szeroko rozumiany pracodawca) i przedmiotowy (roszczenie musi wynikać ze stosunku pracy lub być z nim związane). W przypadku pozywania wyłącznie osób fizycznych, niebędących pracodawcą, sprawa podlega rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jan G. | osoba_fizyczna | powód |
| Andrzej B. | osoba_fizyczna | powód |
| Waldemar M. | osoba_fizyczna | powód |
| Sylwester A. | osoba_fizyczna | powód |
| Jan P. | osoba_fizyczna | powód |
| Wiesław Z. | osoba_fizyczna | powód |
| Sławomir K. | osoba_fizyczna | powód |
| Jarosław B. | osoba_fizyczna | powód |
| Ryszard C. | osoba_fizyczna | powód |
| Jacek K. | osoba_fizyczna | powód |
| Marek W. | osoba_fizyczna | pozwany |
| Krzysztof D. | osoba_fizyczna | pozwany |
Przepisy (6)
Główne
k.p.c. art. 476 § § 1 pkt 1
Kodeks postępowania cywilnego
Definiuje sprawy z zakresu prawa pracy jako sprawy o roszczenia ze stosunku pracy lub z nim związane. Sąd Najwyższy doprecyzował, że dla zakwalifikowania sprawy do tej kategorii kluczowe są aspekty podmiotowy i przedmiotowy, a samo naruszenie dóbr osobistych w kontekście pracy nie wystarcza, jeśli pozwanym nie jest pracodawca.
Pomocnicze
k.c. art. 24
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący ochrony dóbr osobistych, który stanowił podstawę roszczeń powodów.
k.c. art. 448
Kodeks cywilny
Przepis dotyczący zadośćuczynienia za naruszenie dóbr osobistych, który stanowił podstawę roszczeń powodów.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Przepis stanowiący, że w sprawach nieunormowanych przepisami prawa pracy, do stosunku pracy stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
u.z.z. art. 35 § ust. 1 pkt 3
Ustawa o związkach zawodowych
Przepis dotyczący dyskryminowania pracowników z tytułu przynależności związkowej, który był podstawą postępowania karnego w tej sprawie.
k.p. art. 31 § § 1
Kodeks pracy
Przepis określający, kto dokonuje czynności w sprawach z zakresu prawa pracy za pracodawcę będącego jednostką organizacyjną.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Kluczowe znaczenie dla kwalifikacji sprawy ma aspekt podmiotowy (czy pozwanym jest pracodawca) i przedmiotowy (czy roszczenie wynika ze stosunku pracy). • Roszczenia pracownika przeciwko osobom fizycznym, niebędącym pracodawcą, nawet jeśli związane z pracą, podlegają postępowaniu zwykłemu. • Wybór strony biernie legitymowanej przez powoda decyduje o rodzaju postępowania.
Odrzucone argumenty
Szerokie rozumienie spraw związanych ze stosunkiem pracy, obejmujące roszczenia przeciwko osobom zarządzającym, nawet jeśli nie są pracodawcą. • Argument, że naruszenie dóbr osobistych w kontekście pracy automatycznie kwalifikuje sprawę do postępowania w sprawach pracy.
Godne uwagi sformułowania
Sprawa o roszczenia pracownika z tytułu naruszenia dóbr osobistych wniesiona przeciwko osobie fizycznej niebędącej pracodawcą nie jest sprawą z zakresu prawa pracy (art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c.). • Aspekt podmiotowy kategorii spraw „związanych ze stosunkiem pracy” jest równie ważny jak przedmiotowy. • Nie można uznać zatem, że roszczenia kierowane przez jednego pracownika przeciwko innemu są związane ze stosunkiem pracy w rozumieniu art. 476 § 1 pkt 1 k.p.c., choćby powstały w okolicznościach bezpośrednio związanych ze świadczeniem pracy.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący-sprawozdawca
Józef Iwulski
członek
Zbigniew Korzeniowski
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie, kiedy sprawa o naruszenie dóbr osobistych pracownika przez osoby zarządzające zakładem pracy podlega rozpoznaniu w postępowaniu zwykłym, a kiedy w postępowaniu w sprawach pracy."
Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownik pozywa wyłącznie osoby fizyczne, a nie pracodawcę.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia procesowego, które ma bezpośrednie przełożenie na praktykę prawniczą w sprawach pracowniczych i cywilnych, wyjaśniając kluczowe rozróżnienie między postępowaniem zwykłym a odrębnym.
“Pracownik pozywa szefa o naruszenie dóbr osobistych – czy sprawa trafi do sądu pracy?”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.