I PUNP 2/25
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych rozpoznał skargę J. M. o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego wyroku Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 16 lutego 2023 r. (sygn. akt III AUa 1134/18), który oddalił apelację skarżącego od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie. Sprawa dotyczyła odmowy przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy w związku z wypadkiem w drodze do pracy, gdyż ustalono, że J. M. nie utracił zdolności do pracy. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 17 ust. 2 ustawy wypadkowej, art. 12 ust. 2 i art. 13 ustawy emerytalnej) oraz przepisów postępowania, w tym art. 379 pkt 4 k.p.c. z powodu wadliwego składu sądu drugiej instancji (jednoosobowy skład sędziego powołanego na wniosek KRS) oraz naruszenie art. 316 § 1 k.p.c. i art. 327(1) § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. w zw. z art. 233 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy odrzucił skargę, stwierdzając, że nie spełnia ona wymogów formalnych określonych w art. 424(5) k.p.c. Wskazano, że skarga nie określa, czy wyrok jest zaskarżony w całości lub części, nie wskazuje przepisu, z którym wyrok jest niezgodny, nie uprawdopodobnia szkody, ani nie wykazuje braku możliwości wzruszenia wyroku w drodze innych środków prawnych. Podkreślono, że skarga kasacyjna jest jednym z takich środków, a jej niewniesienie, nawet z powodu odmowy Rzecznika Praw Obywatelskich, nie stanowi uzasadnienia dla pominięcia tego kroku. Brak spełnienia tych wymogów skutkuje odrzuceniem skargi.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaWymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zasady dopuszczalności tego środka zaskarżenia, w szczególności konieczność wyczerpania drogi zaskarżenia.
Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego formalnych wymogów.
Zagadnienia prawne (3)
Czy skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia spełnia wymogi formalne określone w art. 424(5) k.p.c.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, skarga nie spełnia wymogów formalnych.
Uzasadnienie
Skarga nie określa, czy wyrok jest zaskarżony w całości lub części, nie wskazuje przepisu, z którym wyrok jest niezgodny, nie uprawdopodobnia szkody, ani nie wykazuje braku możliwości wzruszenia wyroku w drodze innych środków prawnych.
Czy odmowa wniesienia skargi kasacyjnej przez Rzecznika Praw Obywatelskich stanowi uzasadnienie dla niewniesienia skargi kasacyjnej i tym samym dla dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, odmowa Rzecznika Praw Obywatelskich nie stanowi uzasadnienia dla niewniesienia skargi kasacyjnej i nie uzasadnia dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Uzasadnienie
Skarga kasacyjna jest środkiem prawnym przysługującym stronie, a jej niewniesienie, nawet z powodu odmowy Rzecznika, nie spełnia przesłanki braku możliwości wzruszenia wyroku w drodze innych środków prawnych, co jest warunkiem dopuszczalności skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem.
Czy wadliwy skład sądu drugiej instancji (jednoosobowy skład sędziego powołanego na wniosek KRS) prowadzi do nieważności postępowania?
Odpowiedź sądu
Sąd Najwyższy nie rozstrzygnął tej kwestii merytorycznie, skupiając się na formalnych brakach skargi.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy odrzucił skargę z przyczyn formalnych, nie odnosząc się do zarzutów dotyczących wadliwości składu sądu drugiej instancji.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| J. M. | osoba_fizyczna | ubezpieczony |
| Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chrzanowie | instytucja | organ rentowy |
Przepisy (15)
Główne
k.p.c. art. 424(5) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Określa szczególne wymagania skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia, które muszą być spełnione kumulatywnie, a ich brak skutkuje odrzuceniem skargi.
k.p.c. art. 424(8) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Skutkuje odrzuceniem skargi w przypadku braku któregokolwiek z elementów konstrukcyjnych wymienionych w art. 424(5) § 1 k.p.c.
k.p.c. art. 424(1) § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Formułuje ogólną regułę, że skarga dotyczyć może wyłącznie orzeczeń sądu drugiej instancji, których zmiana lub uchylenie w drodze innych środków prawnych nie była i nie jest możliwa.
Pomocnicze
k.p.c. art. 424(1) § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Przewiduje możliwość wniesienia skargi w wyjątkowych wypadkach, gdy niezgodność z prawem wynika z naruszenia podstawowych zasad porządku prawnego lub konstytucyjnych wolności albo praw człowieka i obywatela, a strona nie skorzystała z przysługujących jej środków prawnych z przyczyn wyjątkowych.
k.p.c. art. 379 § pkt 4
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy nieważności postępowania, w tym przypadku podnoszony w kontekście wadliwego składu sądu.
u.u.w.p.i.ch.z. art. 17 § ust. 2
Ustawa o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i chorób zawodowych
Przesłanka przyznania renty z tytułu niezdolności do pracy.
u.e.i.r.z.FUS art. 12 § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
u.e.i.r.z.FUS art. 13
Ustawa o emeryturach i rentach z FUS
k.p.c. art. 316 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 327 § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 233 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 98 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 99
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 398 § 21
Kodeks postępowania cywilnego
k.p.c. art. 424 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 424(5) k.p.c. • Strona nie wykazała, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych środków prawnych nie było ani nie jest możliwe. • Odmowa wniesienia skargi kasacyjnej przez Rzecznika Praw Obywatelskich nie stanowi uzasadnienia dla niewniesienia skargi kasacyjnej.
Odrzucone argumenty
Zarzuty naruszenia prawa materialnego i procesowego dotyczące meritum sprawy (np. wadliwy skład sądu, ocena dowodów).
Godne uwagi sformułowania
Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia jest środkiem prawnym sformalizowanym. • Każde wymaganie przewidziane w art. 424(5) § 1 k.p.c. ma charakter samoistny, powinno być zatem spełnione samodzielnie, niezależnie od innych wymagań. • Skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem nie może być traktowana jako alternatywny, uzupełniający środek zaskarżenia wobec instrumentów procesowych przysługujących w postępowaniu zasadniczym.
Skład orzekający
Robert Stefanicki
przewodniczący
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego orzeczenia oraz zasady dopuszczalności tego środka zaskarżenia, w szczególności konieczność wyczerpania drogi zaskarżenia."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego środka zaskarżenia (skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem) i jego formalnych wymogów.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe, często pomijane wymogi formalne skargi o stwierdzenie niezgodności z prawem, co jest istotne dla praktyków prawa. Pokazuje, jak rygorystyczne są te wymagania.
“Niewłaściwie złożona skarga o stwierdzenie niezgodności z prawem? Sąd Najwyższy przypomina o formalnych wymogach.”
Sektor
ubezpieczenia społeczne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.