Orzeczenie · 2021-06-09

I PSK 92/21

Sąd
Sąd Najwyższy
Data
2021-06-09
SNPracyprawo pracyŚrednianajwyższy
skarga kasacyjnaSąd Najwyższyryczałt za noclegipodróż służbowaczas pracy kierowcówKodeks pracyrozstrzygnięcie SN

Sąd Najwyższy rozpoznał wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania w sprawie z powództwa G. K., T. W. i K. G. przeciwko M. B. o zapłatę ryczałtów za noclegi. Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok Sądu Rejonowego, zasądzając od pozwanego na rzecz powodów kwoty tytułem ryczałtów za noclegi. Pozwany wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. We wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący powołał się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego czasu pracy kierowców i wykładni art. 77^5 k.p. w kontekście wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 11/15, potrzebę wykładni przepisów oraz oczywistą zasadność skargi, wskazując na naruszenie zasady ciężaru dowodu (art. 6 k.c., art. 232 k.p.c.) i zasady kontradyktoryjności (art. 3 k.p.c.). Sąd Najwyższy, odmawiając przyjęcia skargi do rozpoznania, przypomniał kryteria określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. Stwierdził, że skarżący nie sformułował jasno istotnego zagadnienia prawnego, a jedynie odwołał się do uzasadnienia zarzutów kasacyjnych, co jest niewystarczające na etapie przedsądu. Podkreślono, że Sąd Najwyższy nie jest zobowiązany do poszukiwania argumentacji wykazującej istnienie zagadnienia prawnego w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych. W kwestii potrzeby wykładni przepisów, Sąd Najwyższy wskazał, że zagadnienie skutków wyroku TK K 11/15 zostało rozstrzygnięte uchwałą SN III PZP 2/17, która ustaliła, że ryczałt za nocleg może być określony w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę poniżej limitów rozporządzeń. Uchwała ta potwierdziła również, że przepisy Kodeksu pracy dotyczące podróży służbowej nadal mają zastosowanie. Sąd Najwyższy przywołał również wcześniejsze orzecznictwo dotyczące możliwości określenia wszystkich należności z tytułu podróży służbowej w jednej „zbiorczej” należności oraz podkreślił, że ryczałt jest świadczeniem kompensacyjnym, oderwanym od rzeczywiście poniesionych kosztów. Sąd Najwyższy stwierdził, że Sąd Okręgowy prawidłowo zastosował te zasady, a ustalenia faktyczne (związanie SN tymi ustaleniami na podstawie art. 398^13 § 2 k.p.c.) nie pozwalały na przyjęcie, że diety obejmowały ryczałty za noclegi, a regulamin wynagradzania nie precyzował składników kosztów podróży. Odnosząc się do zarzutu naruszenia ciężaru dowodu, Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca jest zobowiązany wykazać wypłatę należnych świadczeń, a nie na powodach ciąży obowiązek udowodnienia ich nieotrzymania. W związku z tym, wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnił wymogów formalnych, a Sąd Najwyższy odmówił jej przyjęcia do rozpoznania na podstawie art. 398^9 § 2 k.p.c.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych, w tym wymogi formalne wniosku o przyjęcie do rozpoznania. Interpretacja przepisów dotyczących ryczałtów za noclegi w transporcie międzynarodowym po wyroku TK K 11/15.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wartość precedensowa ograniczona do kwestii proceduralnych i potwierdzenia utrwalonego stanowiska SN w kwestii ryczałtów.

Zagadnienia prawne (3)

Czy wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania spełnia wymogi formalne określone w art. 398^9 § 1 k.p.c. w zakresie istnienia istotnego zagadnienia prawnego, potrzeby wykładni przepisów lub oczywistej zasadności skargi?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, wniosek nie spełnia wymogów formalnych.

Uzasadnienie

Skarżący nie sformułował jasno istotnego zagadnienia prawnego, a potrzeba wykładni przepisów została już rozstrzygnięta w uchwale SN III PZP 2/17. Nie wykazano również oczywistej zasadności skargi, w tym naruszenia ciężaru dowodu.

Jakie są skutki wyroku Trybunału Konstytucyjnego K 11/15 dla ryczałtów za noclegi kierowców w transporcie międzynarodowym?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Przepisy Kodeksu pracy dotyczące podróży służbowej, w tym art. 77^5 k.p. i rozporządzenia wykonawcze, nadal mają zastosowanie, a ryczałt za nocleg może być określony w układzie zbiorowym pracy, regulaminie wynagradzania lub umowie o pracę.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę III PZP 2/17, która rozstrzygnęła tę kwestię, potwierdzając, że wyrok TK nie pozbawił kierowców należności z tytułu podróży służbowej, a przepisy Kodeksu pracy nadal obowiązują.

Czy pracodawca jest zobowiązany do wykazania wypłaty ryczałtów za noclegi pracownikom?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, pracodawca jest zobowiązany do wykazania, że wypłacił należne świadczenia za cały okres i we właściwej wysokości.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że w sprawie o zapłatę należności z tytułu podróży służbowych, to na pozwanym pracodawcy ciąży obowiązek wykazania wypłaty ryczałtów, a nie na powodach obowiązek udowodnienia ich nieotrzymania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

Strony

NazwaTypRola
G. K.osoba_fizycznapowód
T. W.osoba_fizycznapowód
K. G.osoba_fizycznapowód
M. B.osoba_fizycznapozwany

Przepisy (12)

Główne

k.p.c. art. 398^9 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Określa przesłanki przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

k.p.c. art. 398^9 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Sąd Najwyższy odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, jeżeli nie spełnia ona wymogów formalnych.

k.p. art. 77^5 § § 3-5

Kodeks pracy

Reguluje należności z tytułu podróży służbowej, w tym ryczałt za nocleg.

k.c. art. 6

Kodeks cywilny

Reguluje rozkład ciężaru dowodu.

k.p.c. art. 232

Kodeks postępowania cywilnego

Obowiązek przedstawiania dowodów przez strony.

Pomocnicze

k.p.c. art. 398^4 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.

k.c. art. 65 § § 2

Kodeks cywilny

Dotyczy wykładni oświadczeń woli.

k.p. art. 300

Kodeks pracy

Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy.

k.p.c. art. 3

Kodeks postępowania cywilnego

Zasada kontradyktoryjności i równego traktowania stron.

u.c.p.k. art. 2 § pkt 7

Ustawa o czasie pracy kierowców

Definicja podróży służbowej kierowcy.

u.c.p.k. art. 4

Ustawa o czasie pracy kierowców

Stosowanie przepisów Kodeksu pracy w zakresie nieuregulowanym ustawą.

k.p. art. 5

Kodeks pracy

Zasada stosowania przepisów szczególnych.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej nie spełnia wymogów formalnych określonych w art. 398^9 § 1 k.p.c. • Istotne zagadnienie prawne nie zostało jasno sformułowane. • Potrzeba wykładni przepisów została już rozstrzygnięta w uchwale SN III PZP 2/17. • Nie wykazano oczywistej zasadności skargi kasacyjnej. • Nie doszło do naruszenia zasady ciężaru dowodu.

Odrzucone argumenty

Istnienie istotnego zagadnienia prawnego dotyczącego czasu pracy kierowców i wykładni art. 77^5 k.p. • Potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących wątpliwości lub rozbieżności w orzecznictwie. • Oczywista zasadność skargi kasacyjnej z powodu naruszenia art. 6 k.c., art. 232 k.p.c. i art. 3 k.p.c.

Godne uwagi sformułowania

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (...), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (...), zachodzi nieważność postępowania (...) lub skarga jest oczywiście uzasadniona. • Skarga kasacyjna nie jest bowiem (...) (kolejnym) środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, z uwagi na przeważający w jej charakterze element interesu publicznego. • Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa, nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących podstawę zaskarżonego orzeczenia. • W przypadku powoływania się na występowanie w sprawie istotnego zagadnienia prawnego, w uzasadnieniu wniosku powinno zostać sformułowane zagadnienie prawne oraz przedstawione argumenty prawne, które wykażą możliwość różnorodnej oceny zawartego w nim problemu. • Nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych (...) ani nie występuje w sprawie istotne zagadnienie prawne (...), jeżeli Sąd Najwyższy zajął już stanowisko w kwestii tego zagadnienia prawnego lub wykładni przepisów i wyraził swój pogląd we wcześniejszych orzeczeniach, a nie zachodzą żadne okoliczności uzasadniające zmianę tego poglądu. […]

Skład orzekający

Maciej Pacuda

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Proceduralne aspekty rozpoznawania skarg kasacyjnych, w tym wymogi formalne wniosku o przyjęcie do rozpoznania. Interpretacja przepisów dotyczących ryczałtów za noclegi w transporcie międzynarodowym po wyroku TK K 11/15."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy odmowy przyjęcia skargi kasacyjnej, a nie merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Wartość precedensowa ograniczona do kwestii proceduralnych i potwierdzenia utrwalonego stanowiska SN w kwestii ryczałtów.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnej kwestii należności pracowniczych (ryczałt za noclegi) dla kierowców w transporcie międzynarodowym, która była przedmiotem wielu sporów i wyroku TK. Odmowa przyjęcia skargi kasacyjnej przez SN pokazuje, jak ważne jest prawidłowe formułowanie wniosków i argumentów w postępowaniu kasacyjnym.

Kiedy Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną? Kluczowe błędy formalne w sprawach pracowniczych.

Dane finansowe

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst