Orzeczenie · 2001-07-24

I PKN 552/00Nadpłata wynagrodzenia zaliczka kodeks pracy

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

2001-07-24

SNPrawo pracywynagrodzenie za pracęWysokanajwyższy

wynagrodzeniekodeks pracypotrąceniazaliczkakontraktzagranicasąd najwyższykasacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Powód Grzegorz B. dochodził od pracodawcy „M.” Montaże-Budownictwo-Spedycja Spółka z o.o. w S. różnych świadczeń związanych z pracą na kontrakcie zagranicznym, w tym wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, ekwiwalentów i premii. Sąd Okręgowy uwzględnił jedynie część roszczeń, zasądzając 770,20 zł. Sąd Apelacyjny w Katowicach, częściowo uwzględniając apelację powoda, zasądził dodatkowo 2.606,29 DM, uznając, że pracodawca bezpodstawnie potrącił nadpłacone wynagrodzenie, naruszając art. 87 Kodeksu pracy. Strona pozwana wniosła kasację, zarzucając naruszenie prawa materialnego (art. 87 § 1 pkt 3 KP) i procesowego (art. 328 § 2 KPC). Sąd Najwyższy uznał kasację za uzasadnioną. Stwierdził, że uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było wadliwe, uniemożliwiając kontrolę zastosowania prawa materialnego. Kluczowe było ustalenie, czy nadpłaty wynagrodzenia miały charakter zaliczek w rozumieniu art. 87 § 1 pkt 3 KP. Sąd Najwyższy podkreślił, że potrącenie nadpłaconego wynagrodzenia wymaga zgody pracownika lub tytułu wykonawczego, chyba że są to zaliczki pieniężne. Zaznaczył, że nie jest zaliczką część wynagrodzenia wypłacona na poczet przyszłego wynagrodzenia, jeśli strony nie umówiły się inaczej. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi Apelacyjnemu.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja pojęcia 'zaliczka' w kontekście potrąceń z wynagrodzenia za pracę oraz wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń sądowych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji kontraktów zagranicznych i rozliczeń wynagrodzenia, ale ogólne zasady dotyczące zaliczek i uzasadnień są uniwersalne.

Zagadnienia prawne (2)

Czy część wynagrodzenia wypłacona pracownikowi na poczet wynagrodzenia przyszłego, przed terminem jego wymagalności, może być traktowana jako zaliczka w rozumieniu art. 87 § 1 pkt 3 Kodeksu pracy, podlegająca potrąceniu bez zgody pracownika lub tytułu wykonawczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli strony umowy o pracę nie umówiły się inaczej. Nie jest zaliczką w rozumieniu art. 87 § 1 pkt 3 KP część wynagrodzenia wypłacona na poczet wynagrodzenia przyszłego przed terminem jego wymagalności.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wyjaśnił, że pojęcie 'zaliczka' w art. 87 § 1 pkt 3 KP nie może być wykładane rozszerzająco. Wypłacenie części wynagrodzenia przed terminem wymagalności stanowi częściowe spełnienie świadczenia, a nie zaliczkę podlegającą potrąceniu bez zgody pracownika. Zasady rozliczeń powinny wynikać z umowy o pracę.

Czy uzasadnienie wyroku Sądu Apelacyjnego spełnia wymogi określone w art. 328 § 2 KPC, w szczególności w zakresie wskazania podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, uzasadnienie Sądu Apelacyjnego było wadliwe, zawierało brak ustaleń faktycznych i nie wyjaśniało wystarczająco podstawy prawnej, co uniemożliwiało kontrolę zastosowania prawa materialnego.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy wskazał, że uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji, zwłaszcza orzekającego reformatoryjnie, musi zawierać ustalenia faktyczne, dowody, na których się oparł, oraz przyczyny odmowy wiarygodności innym dowodom. Brak tych elementów, jak również niewystarczające wyjaśnienie podstawy prawnej, stanowi naruszenie art. 328 § 2 KPC.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Uchylenie i przekazanie do ponownego rozpoznania

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Grzegorz B.	osoba_fizyczna	powód
„M.” Montaże-Budownictwo-Spedycja Spółka z o.o. w S.	spółka	pozwany

Przepisy (9)

Główne

KP art. 87 § § 1

Kodeks pracy

Z wynagrodzenia za pracę podlegają potrąceniu, obok innych należności, również zaliczki pieniężne udzielone pracownikowi. Pojęcie 'zaliczka' nie może być wykładane rozszerzająco. Nie jest zaliczką część wynagrodzenia wypłacona na poczet wynagrodzenia przyszłego przed terminem jego wymagalności, o ile strony umowy o pracę nie umówiły się inaczej.

KPC art. 328 § § 2

Kodeks postępowania cywilnego

Uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej i prawnej rozstrzygnięcia.

KPC art. 393(1) § pkt 1

Kodeks postępowania cywilnego

Kasacja może być oparta na naruszeniu prawa materialnego przez błędne jego zastosowanie lub niezastosowanie.

KPC art. 393(13) § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Pomocnicze

KP art. 91

Kodeks pracy

Potrącenie z wynagrodzenia pracownika może być dokonane za jego pisemną zgodą.

KC art. 410

Kodeks cywilny

Przepisy o bezpodstawnym wzbogaceniu stosuje się do zwrotu nienależnego świadczenia.

KC art. 409

Kodeks cywilny

KC art. 411

Kodeks cywilny

KPC art. 386 § § 1

Kodeks postępowania cywilnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Naruszenie prawa materialnego przez błędne zastosowanie art. 87 § 1 pkt 3 KP. • Naruszenie przepisów prawa procesowego, a mianowicie art. 328 § 2 KPC, przez pominięcie w ustaleniach faktycznych dowodów z treści umów o pracę.

Godne uwagi sformułowania

Nie jest zaliczką w rozumieniu art. 87 § 1 okt 3 KP część wynagrodzenia wypłaconego na poczet wynagrodzenia przyszłego przed terminem jego wymagalności, o ile strony umowy o pracę nie umówiły się inaczej. • Wada konstrukcyjna uzasadnienia polega na braku jakichkolwiek ustaleń faktycznych, które miałyby stanowić podstawę oceny materialnoprawnej. • Pojęcie „zaliczka” nie może być wykładane rozszerzająco.

Skład orzekający

Jerzy Kwaśniewski

przewodniczący

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

sędzia

Katarzyna Gonera

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'zaliczka' w kontekście potrąceń z wynagrodzenia za pracę oraz wymogów formalnych uzasadnienia orzeczeń sądowych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji kontraktów zagranicznych i rozliczeń wynagrodzenia, ale ogólne zasady dotyczące zaliczek i uzasadnień są uniwersalne.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy powszechnego zagadnienia potrąceń z wynagrodzenia, ale z nietypowym kontekstem kontraktu zagranicznego i kluczową interpretacją pojęcia 'zaliczka'. Wskazuje na błędy proceduralne sądów niższych instancji.

“Czy nadpłata wynagrodzenia to zaliczka? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady Kodeksu pracy.”

Dane finansowe

wynagrodzenie: 770,2 PLN

wynagrodzenie: 2606,29 DM

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników