I PKN 523/97Oddalenie kasacji naruszenia kodeksu pracy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowód Ryszard K. został przywrócony do pracy wyrokiem Sądu Rejonowego, który zasądził również wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy, wynagrodzenie za pracę w określonym okresie, odszkodowanie za wydanie niewłaściwej opinii oraz umorzył postępowanie w sprawie sprostowania świadectwa pracy, oddalając jednocześnie powództwo o ekwiwalent za niewykorzystany urlop. Sąd Rejonowy ustalił, że strony łączyła ustna umowa o pracę, nazwana w piśmie stwierdzającym jej wygaśnięcie umową na okres wstępny, która w istocie była umową na okres próbny. Ponieważ powód był dopuszczany do pracy po terminie zakończenia umowy próbnej, przekształciła się ona w umowę na czas nieokreślony. Pracodawca nie dopuścił powoda do pracy od 8 sierpnia 1995 r. i wydał mu niewłaściwą opinię, co uniemożliwiło mu znalezienie nowego zatrudnienia. Sąd Wojewódzki oddalił apelację pozwanego, podzielając ustalenia Sądu Rejonowego. Kasacja pozwanego zarzucała naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 52 KP oraz art. 99 i 100 KP w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r. Sąd Najwyższy oddalił kasację, stwierdzając, że postępowanie nie było dotknięte nieważnością. Sąd Najwyższy nie akceptował postępowania powoda naruszającego lojalność, ale podkreślił, że pozwany dopuścił się licznych naruszeń Kodeksu pracy, w tym nie zawarł umowy na piśmie, nie określił rodzaju umowy, pracy ani terminu rozpoczęcia, a nazwanie jej umową na okres wstępny było nieprawidłowe, gdyż taki rodzaj umowy został skreślony w 1989 r. Tolerowanie zatrudnienia powoda po upływie okresu próbnego skutkowało nawiązaniem umowy na czas nieokreślony przez czynności dorozumiane. Rozwiązanie takiej umowy wymagało pisemnego oświadczenia woli, czego pozwany zaniechał. W związku z tym kasacja powołująca się na naruszenie art. 52 § 1 pkt 1 KP była bezzasadna, gdyż nie można zastosować tego przepisu wobec osoby, która formalnie nadal była pracownikiem. Sąd Najwyższy rozpatrywał sprawę w granicach kasacji i nie doszukał się podstaw do jej uwzględnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących zawierania, przekształcania i rozwiązywania umów o pracę, w szczególności umów na okres próbny i umów na czas nieokreślony, a także konsekwencji naruszenia formalnych wymogów przez pracodawcę.
Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Kodeksu pracy w 1996 r., co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do obecnych stanów faktycznych, choć zasady interpretacji pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (3)
Czy dopuszczenie pracownika do pracy po upływie terminu umowy na okres próbny skutkuje jej przekształceniem w umowę na czas nieokreślony?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, dopuszczenie pracownika do pracy po wyekspirowaniu umowy na okres próbny przez czynności dorozumiane nawiązuje umowę o pracę na czas nieokreślony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że pracodawca, dopuszczając pracownika do pracy po terminie, na który zawarto umowę na okres próbny, nawiązał umowę na czas nieokreślony przez czynności dorozumiane. Brak pisemnego oświadczenia woli o rozwiązaniu tej umowy uniemożliwił zastosowanie zwolnienia dyscyplinarnego.
Czy pracodawca, który dopuścił się licznych naruszeń przepisów Kodeksu pracy przy zatrudnianiu pracownika, może skutecznie powoływać się na naruszenie obowiązków pracowniczych przez pracownika w celu rozwiązania umowy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli pracodawca sam naruszył przepisy prawa pracy, nie może skutecznie powoływać się na naruszenie obowiązków pracowniczych przez pracownika, zwłaszcza gdy umowa przekształciła się w umowę na czas nieokreślony.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że pozwany dopuścił się ewidentnych naruszeń przepisów Kodeksu pracy, takich jak brak pisemnej umowy, nieokreślenie rodzaju pracy czy terminu rozpoczęcia, a także nazwanie umowy nieistniejącym rodzajem. Te naruszenia, w połączeniu z dopuszczeniem do pracy po terminie umowy próbnej, uniemożliwiły skuteczne zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP.
Czy Sąd Najwyższy rozpoznający kasację może badać naruszenia prawa materialnego, które nie zostały wskazane w zarzutach kasacyjnych?
Odpowiedź sądu
Nie, Sąd Najwyższy rozpatruje sprawę w granicach kasacji, biorąc jedynie z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy zgodnie z art. 39311 KPC rozpatruje sprawę w granicach kasacji i nie może zastępować strony w jej działaniu ani doszukiwać się podstaw kasacji nie wskazanych przez nią.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Ryszard K. | osoba_fizyczna | powód |
| H.C.W.O. w W. | inne | pozwany |
Przepisy (8)
Główne
KP art. 52 § 1 pkt 1
Kodeks pracy
Nie można zastosować art. 52 § 1 pkt 1 KP wobec osoby, która już nie jest pracownikiem, a jej umowa przekształciła się w umowę na czas nieokreślony z powodu naruszeń formalnych ze strony pracodawcy.
Pomocnicze
KP art. 99
Kodeks pracy
KP art. 100
Kodeks pracy
KP art. 29
Kodeks pracy
Naruszenie przez pracodawcę obowiązku zawarcia umowy o pracę na piśmie i określenia jej istotnych elementów.
KP art. 30 § § 3
Kodeks pracy
Konieczność złożenia pisemnego oświadczenia woli w celu rozwiązania umowy o pracę na czas nieokreślony.
KPC art. 39311
Kodeks postępowania cywilnego
Określa granice rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym.
KPC art. 39312
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.
Ustawa o zmianie ustawy Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw
Ustawa z dnia 7 kwietnia 1989 r. (Dz. U. Nr 20, poz. 107), która skreśliła rodzaj umowy na okres wstępny.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Przekształcenie umowy o pracę na czas nieokreślony przez czynności dorozumiane z powodu dopuszczenia pracownika do pracy po terminie umowy próbnej. • Naruszenie przez pracodawcę przepisów Kodeksu pracy przy zawieraniu i rozwiązywaniu umowy (brak pisemnej formy, nieprawidłowe nazwanie umowy, brak pisemnego oświadczenia o rozwiązaniu).
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie i błędną wykładnię art. 52 KP oraz art. 99 i 100 KP w brzmieniu sprzed nowelizacji w 1996 r. (podniesiony przez pozwanego w kasacji).
Godne uwagi sformułowania
przez czynności dorozumiane, nawiązała się umowa o pracę na czas nieokreślony • Nie jest możliwym zastosowanie art. 52 § 1 pkt 1 KP wobec osoby, która już nie jest pracownikiem. • pozwany dopuścił się przy zatrudnianiu powoda ewidentnego naruszenia szeregu przepisów Kodeksu pracy
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Roman Kuczyński
sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów Kodeksu pracy dotyczących zawierania, przekształcania i rozwiązywania umów o pracę, w szczególności umów na okres próbny i umów na czas nieokreślony, a także konsekwencji naruszenia formalnych wymogów przez pracodawcę."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy stanu prawnego obowiązującego przed nowelizacją Kodeksu pracy w 1996 r., co może ograniczać jego bezpośrednie zastosowanie do obecnych stanów faktycznych, choć zasady interpretacji pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa pokazuje, jak błędy formalne pracodawcy mogą prowadzić do niekorzystnych dla niego skutków prawnych, nawet jeśli pracownik naruszył pewne obowiązki. Jest to przykład na znaczenie precyzji w prawie pracy.
“Błędy pracodawcy w umowie na okres próbny przekształciły ją w umowę na czas nieokreślony – Sąd Najwyższy oddala kasację.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za czas pozostawania bez pracy: 8640 PLN
wynagrodzenie za pracę: 743 PLN
odszkodowanie: 3388,24 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.