Orzeczenie · 1998-11-10

I PKN 431/98

Sąd

Sąd Najwyższy

Data

1998-11-10

SAOSPracyochrona stosunku pracyWysokanajwyższy

ochrona pracownicy w ciążyrozwiązanie umowy o pracęporozumienie stronwada oświadczenia wolibłądart. 177 KPart. 84 KCSąd Najwyższykasacja

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła pracownicy, która rozwiązała umowę o pracę za porozumieniem stron, będąc w ciąży. Pracownica domagała się przywrócenia do pracy i odszkodowania, twierdząc, że jej oświadczenie woli było dotknięte wadą – błędem co do treści czynności prawnej, gdyż nie wiedziała, że utraci prawo do zasiłku macierzyńskiego. Sąd Pracy i Sąd Wojewódzki uznały, że pracownica była świadoma konsekwencji swojego działania, a jej oświadczenie nie było dotknięte wadą prawną. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, podkreślił, że jest związany ustaleniami faktycznymi sądów niższych instancji. Stwierdził, że zarzuty kasacji dotyczące naruszenia prawa materialnego (art. 177 § 3 KP i art. 84 § 1 KC) nie mogły być uwzględnione, ponieważ brak było podstaw do uznania, że pracownica działała pod wpływem błędu lub że jej oświadczenie było dotknięte inną wadą. Sąd Najwyższy uznał, że pracownica, która wcześniej urodziła dziecko, powinna być świadoma skutków rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron, a jej późniejsze twierdzenia o niewiedzy były niewiarygodne. W związku z tym, ochrona przewidziana w art. 177 § 3 KP nie miała zastosowania, a kasacja została oddalona.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 177 § 3 KP w kontekście rozwiązania umowy za porozumieniem stron przez pracownicę w ciąży, a także zasady dotyczące wad oświadczeń woli (błąd).

Ograniczenia stosowania

Dotyczy sytuacji, gdy pracownica sama zainicjowała lub zgodziła się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, a jej oświadczenie nie było dotknięte wadą.

Zagadnienia prawne (3)

Czy pracownica w ciąży, która rozwiązała umowę o pracę za porozumieniem stron, może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 177 § 3 KP, jeżeli jej oświadczenie woli nie było dotknięte wadą?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, pracownica nie może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 177 § 3 KP, jeżeli jej oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę w tym trybie nie było dotknięte wadą.

Uzasadnienie

Sąd Najwyższy uznał, że pracownica była świadoma konsekwencji rozwiązania umowy za porozumieniem stron i jej oświadczenie nie było dotknięte wadą prawną (błędem). Ochrona z art. 177 § 3 KP ma zastosowanie tylko w przypadku, gdy pracownica nie mogła z własnej winy złożyć oświadczenia woli lub gdy oświadczenie było dotknięte wadą.

Czy oświadczenie pracodawcy o zamiarze zwolnienia pracownika w trybie dyscyplinarnym, w sytuacji gdy pracownik jest w ciąży, stanowi działanie bezprawne lub zastraszenie uzasadniające uchylenie się od skutków oświadczenia o rozwiązaniu umowy za porozumieniem stron?

Odpowiedź sądu

Nie, oświadczenie pracodawcy o zamiarze zwolnienia pracownika w trybie dyscyplinarnym nie nosi cechy bezprawności i nie stanowi zastraszenia, jeśli pracownik jest świadomy konsekwencji i tryb porozumienia jest dla niego korzystniejszy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że informowanie pracownika o możliwości zwolnienia dyscyplinarnego nie jest bezprawne, a jeśli pracownik proponuje rozwiązanie za porozumieniem stron, godząc się na to, nie można mówić o zastraszeniu. Tryb porozumienia był dla pracownicy korzystniejszy niż dyscyplinarny.

Czy błąd pracownicy co do skutków prawnych rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron (utrata prawa do zasiłku macierzyńskiego) może stanowić podstawę do uchylenia się od skutków tego oświadczenia woli?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, jeśli błąd dotyczy jedynie następstw czynności prawnej, a nie jej treści, i jeśli pracownica nie wykazała, że pozwana wiedziała o błędzie lub mogła go z łatwością zauważyć.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że nawet gdyby pracownica była w błędzie co do skutków prawnych, to nie stanowi to podstawy do uchylenia się od skutków oświadczenia, zwłaszcza gdy pozwana nie wiedziała o błędzie ani nie mogła go łatwo zauważyć. Pracownica powinna była wykazać się należytą starannością.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Oddalenie kasacji

Strona wygrywająca

„S.” Spółka z o.o. w upadłości

Strony

Nazwa	Typ	Rola
Maria Dominika G.-P.	osoba_fizyczna	powódka
„S.” Spółka z o.o. w upadłości	spółka	pozwana

Przepisy (7)

Główne

KP art. 177 § § 3

Kodeks pracy

KC art. 84 § § 1

Kodeks cywilny

Uchylenie się od skutków prawnych oświadczenia woli złożonego pod wpływem błędu jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy błąd został wywołany przez drugą stronę albo gdy druga strona o błędzie wiedziała lub mogła go z łatwością zauważyć.

Pomocnicze

KC art. 87

Kodeks cywilny

KPC art. 393^11

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393^3

Kodeks postępowania cywilnego

KPC art. 393^12

Kodeks postępowania cywilnego

KP art. 52

Kodeks pracy

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pracownica była świadoma konsekwencji rozwiązania umowy o pracę za porozumieniem stron. • Oświadczenie pracownicy o rozwiązaniu umowy nie było dotknięte wadą prawną (błędem). • Informowanie o możliwości zwolnienia dyscyplinarnego nie jest bezprawne ani nie stanowi zastraszenia. • Błąd co do skutków prawnych (utrata zasiłku) nie uzasadnia uchylenia się od skutków oświadczenia, jeśli pozwana nie wiedziała o błędzie lub nie mogła go łatwo zauważyć.

Odrzucone argumenty

Pracownica działała pod wpływem błędu co do treści czynności prawnej (nie wiedziała o utracie prawa do zasiłku macierzyńskiego). • Rozwiązanie umowy za porozumieniem stron nastąpiło pod presją psychiczną. • Sąd Pracy dokonał błędnych ustaleń faktycznych.

Godne uwagi sformułowania

Pracownica, której stosunek pracy został rozwiązany za porozumieniem stron nie może skutecznie powoływać się na ochronę wynikającą z art. 177 § 3 KP, jeżeli jej oświadczenie woli o rozwiązaniu umowy o pracę w tym trybie nie było dotknięte wadą. • Oświadczenie pracodawcy, iż postępowanie pracownika kwalifikuje się do zwolnienia dyscyplinarnego, a nawet, że ma zamiar zwolnić pracownika w tym trybie, nie nosi cechy bezprawności, a więc stanowi działanie zgodne z prawem. • Błąd zatem, na który powołuje się powódka, nie dotyczy treści czynności prawnej, ale jedynie jej następstw i gdyby nawet faktycznie istniał - nie stanowi podstawy do skutecznego uchylenia się od jego skutków.

Skład orzekający

Walerian Sanetra

przewodniczący-sprawozdawca

Roman Kuczyński

członek

Jadwiga Skibińska-Adamowicz

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja art. 177 § 3 KP w kontekście rozwiązania umowy za porozumieniem stron przez pracownicę w ciąży, a także zasady dotyczące wad oświadczeń woli (błąd)."

Ograniczenia: Dotyczy sytuacji, gdy pracownica sama zainicjowała lub zgodziła się na rozwiązanie umowy za porozumieniem stron, a jej oświadczenie nie było dotknięte wadą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia ochrony pracownic w ciąży i interpretacji przepisów dotyczących wad oświadczeń woli, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców.

“Ciąża a porozumienie o pracę: czy pracownica może żałować swojej decyzji?”

Dane finansowe

WPS: 2000 PLN

zwrot kosztów postępowania kasacyjnego: 100 PLN

Sektor

praca

Asystent AI dla prawników