I PKN 310/98
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSąd Najwyższy rozpoznał sprawę z powództwa Jerzego C. przeciwko Zakładom Naprawczym Taboru Kolejowego Spółce Akcyjnej w P. w likwidacji o zapłatę, w tym o przywrócenie do pracy. Sąd pierwszej instancji oddalił powództwo, a Sąd Wojewódzki-Sąd Pracy i Ubezpieczeń Społecznych w Poznaniu oddalił apelację powoda. Powództwo Krzysztofa S. o odszkodowanie zostało oddalone i stało się prawomocne. Jerzy C. wniósł kasację od wyroku Sądu Wojewódzkiego. Kluczową kwestią było zastosowanie art. 41(1) § 1 KP, który stanowi, że w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, w tym art. 32 ustawy o związkach zawodowych. Sąd Najwyższy uznał, że ogłoszenie likwidacji pracodawcy wyłącza tę ochronę, nawet jeśli pracodawca restrukturyzuje się i tworzy nowe spółki. Sąd podkreślił, że art. 41(1) KP dotyczy likwidacji pracodawcy jako jednostki organizacyjnej, a nie tylko faktycznego zaprzestania działalności przez zakład pracy. Ponadto, Sąd odrzucił argumentację, że art. 23(1) KP (przejście zakładu pracy na innego pracodawcę) wyłącza stosowanie art. 41(1) KP, wskazując, że art. 23(1) KP nie ustanawia szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem w sytuacji poprzedzającej przejście zakładu pracy.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących likwidacji pracodawcy i jej wpływu na ochronę pracowników przed wypowiedzeniem, a także relacji między art. 41(1) KP a art. 23(1) KP.
Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji pracodawcy i restrukturyzacji z utworzeniem nowych spółek. Może być mniej bezpośrednio stosowalny w przypadkach, gdzie nie dochodzi do formalnej likwidacji podmiotu.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ogłoszenie likwidacji pracodawcy wyłącza zastosowanie przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę, w tym przepisów ustawy o związkach zawodowych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ogłoszenie likwidacji pracodawcy wyłącza zastosowanie przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.
Uzasadnienie
Przepis art. 41(1) § 1 KP wprost stanowi, że w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę. Ochrona ta ustaje z chwilą ogłoszenia likwidacji.
Czy przepis art. 23(1) KP (przejście zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę) ustanawia wyjątek od zasady wyrażonej w art. 41(1) § 1 KP, wyłączając stosowanie przepisów o ochronie pracowników przed wypowiedzeniem w przypadku likwidacji pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, przepis art. 23(1) KP nie ustanawia wyjątku od zasady wyrażonej w art. 41(1) § 1 KP.
Uzasadnienie
Z przepisu art. 23(1) KP nie wynika, że w razie przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, wykluczone jest wcześniejsze wypowiadanie umów o pracę. Art. 23(1) KP określa sytuację pracowników, gdy stosunek pracy istnieje w chwili przejścia zakładu pracy, a nie formułuje szczególnej ochrony przed wypowiedzeniem w fazie poprzedzającej to przejście. Nie ma podstaw do wyprowadzania z art. 23(1) KP zakazu stosowania art. 41(1) KP.
Czy likwidacja pracodawcy w rozumieniu art. 41(1) § 1 KP oznacza faktyczne unieruchomienie zakładu pracy, czy też utratę bytu prawnego przez pracodawcę?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Likwidacja pracodawcy w rozumieniu art. 41(1) § 1 KP dotyczy utraty bytu prawnego przez pracodawcę jako jednostkę organizacyjną zatrudniającą pracowników.
Uzasadnienie
Likwidacja pracodawcy oznacza prawne zlikwidowanie (utratę bytu prawnego) danego pracodawcy jako jednostki organizacyjnej zatrudniającej pracowników, a niekoniecznie faktyczne unieruchomienie zakładu pracy (placówki zatrudnienia). Likwidacja pracodawcy jest zawsze likwidacją 'w całości' (całego podmiotu prawnego).
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy C. | osoba_fizyczna | powód |
| Krzysztof S. | osoba_fizyczna | powód |
| Zakłady Naprawcze Taboru Kolejowego Spółka Akcyjna w P. w likwidacji | spółka | pozwany |
Przepisy (5)
Główne
k.p. art. 41¹ § § 1
Kodeks pracy
W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy nie stosuje się przepisów szczególnych dotyczących ochrony pracowników przed wypowiedzeniem lub rozwiązaniem umowy o pracę.
Pomocnicze
k.p. art. 23¹
Kodeks pracy
Nie ustanawia wyjątku od zasady wyrażonej w art. 41¹ § 1 KP; nie wyłącza stosowania art. 41¹ KP w przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę.
u.z.z. art. 32
Ustawa o związkach zawodowych
Przepis ten nie ma zastosowania w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy (art. 41¹ § 1 KP).
k.p. art. 3
Kodeks pracy
Definicja pracodawcy jako jednostki organizacyjnej zatrudniającej pracowników.
k.p. art. 45 § § 1 i 2
Kodeks pracy
Dotyczy zarzutu naruszenia przepisów o wypowiedzeniu umowy o pracę.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ogłoszenie likwidacji pracodawcy wyłącza ochronę pracowników przed wypowiedzeniem umowy o pracę na mocy art. 41(1) § 1 KP. • Art. 23(1) KP nie stanowi wyjątku od art. 41(1) KP i nie chroni pracowników przed wypowiedzeniem w sytuacji poprzedzającej przejście zakładu pracy. • Likwidacja pracodawcy oznacza utratę bytu prawnego przez jednostkę organizacyjną, a niekoniecznie faktyczne unieruchomienie zakładu pracy.
Odrzucone argumenty
Nie nastąpiła likwidacja zakładu pracy w rozumieniu art. 41(1) KP. • Powód korzystał ze szczególnej ochrony przed rozwiązaniem umowy o pracę na podstawie art. 32 ustawy o związkach zawodowych. • Powód powinien być uznany za pracownika przekształconego zakładu pracy na mocy art. 23(1) KP. • W przypadku przejścia zakładu pracy lub jego części na innego pracodawcę, wyłączone jest stosowanie art. 41(1) KP.
Godne uwagi sformułowania
W razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy przepis art. 32 ustawy z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych [...] nie ma zastosowania (art. 41 ¹ § 1 KP). • Przepis art. 23 ¹ KP nie ustanawia wyjątku od zasady wyrażonej w art. 41 ¹ § 1 KP. • Likwidacja pracodawcy z istoty rzeczy dotyczy utraty przez niego bytu prawnego i wobec tego zawsze jest likwidacją „w całości” (całego podmiotu prawnego); nie ma częściowej likwidacji podmiotu prawnego (podmiot ten istnieje albo nie). • W przepisie tym idzie o prawne „zlikwidowanie” (utratę bytu prawnego) danego pracodawcy [...] nie zaś o likwidację zakładu pracy (placówek zatrudnienia), który on prowadzi.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Andrzej Kijowski
członek
Roman Kuczyński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących likwidacji pracodawcy i jej wpływu na ochronę pracowników przed wypowiedzeniem, a także relacji między art. 41(1) KP a art. 23(1) KP."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji likwidacji pracodawcy i restrukturyzacji z utworzeniem nowych spółek. Może być mniej bezpośrednio stosowalny w przypadkach, gdzie nie dochodzi do formalnej likwidacji podmiotu.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia prawa pracy, jakim jest ochrona pracownika w sytuacji likwidacji pracodawcy i restrukturyzacji. Wyjaśnia kluczowe różnice między likwidacją pracodawcy a przejściem zakładu pracy.
“Likwidacja firmy to koniec ochrony? Sąd Najwyższy wyjaśnia, kiedy pracownik traci prawo do wypowiedzenia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.