I PKN 267/99Brak roszczenia o podwyżkę wynagrodzenia na podstawie ustawy
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła pracownika, który domagał się wyrównania wynagrodzenia do poziomu wynikającego z wskaźników przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u pracodawcy, powołując się na zawarte porozumienia płacowe. Sąd Rejonowy i Sąd Okręgowy oddaliły jego powództwo, argumentując, że ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń oraz zawarte porozumienia dotyczą przyrostu przeciętnego wynagrodzenia w firmie, a nie tworzą indywidualnych roszczeń pracowników o podwyżkę. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację, potwierdził tę wykładnię. Stwierdził, że ustawa z dnia 16 grudnia 1994 r. nie tworzy roszczenia pracownika o podwyższenie wynagrodzenia, a jedynie reguluje podwyższenie przeciętnego wynagrodzenia. Indywidualne wynagrodzenie pracownika jest kształtowane zgodnie z art. 78 § 1 Kodeksu pracy, który pozwala na dochodzenie zasądzenia wynagrodzenia tylko wtedy, gdy jest ono niższe niż przewidziane w przepisach płacowych. Sąd Najwyższy uznał również, że porozumienia płacowe nie stanowią umowy na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu art. 393 KC, z której pracownik mógłby dochodzić indywidualnych świadczeń. Kasacja została oddalona jako bezzasadna.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przepisów dotyczących indywidualnych roszczeń o podwyżkę wynagrodzenia na podstawie ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń oraz porozumień płacowych.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego z końca lat 90. XX wieku, ale zasady interpretacji przepisów o wynagrodzeniu pozostają aktualne.
Zagadnienia prawne (4)
Czy ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców tworzy indywidualne roszczenie pracownika o podwyższenie wynagrodzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa ta nie tworzy indywidualnego roszczenia pracownika o podwyższenie wynagrodzenia.
Uzasadnienie
Ustawa reguluje podwyższenie przeciętnego wynagrodzenia, a nie wysokość wynagrodzeń poszczególnych pracowników. Podwyżka przeciętnego wynagrodzenia nie oznacza konieczności podwyższania wszystkich wynagrodzeń w jednakowym stopniu. Indywidualne wynagrodzenie jest kształtowane zgodnie z Kodeksem pracy.
Czy porozumienia płacowe zawarte między pracodawcą a związkami zawodowymi mogą stanowić podstawę indywidualnych roszczeń pracowników o podwyższenie wynagrodzenia na podstawie art. 393 KC?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, porozumienia te nie stanowią umowy na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu art. 393 KC, z której pracownik mógłby dochodzić indywidualnych świadczeń.
Uzasadnienie
Z treści porozumień nie wynikają roszczenia o podwyższenie wynagrodzenia każdego pracownika o określoną kwotę. Zawierają one globalną kwotę przeznaczoną na podwyżki, a nie indywidualne zobowiązanie pracodawcy wobec każdego pracownika.
Czy pracownik, którego wynagrodzenie mieści się w granicach przewidzianych przepisami płacowymi dla zajmowanego stanowiska, może domagać się wyższego wynagrodzenia, nawet jeśli inni pracownicy otrzymali większe podwyżki?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie może domagać się wyższego wynagrodzenia, jeśli jego wynagrodzenie mieści się w przewidzianych granicach, nawet jeśli inni pracownicy otrzymali większe podwyżki.
Uzasadnienie
Wynagrodzenie za pracę powinno uwzględniać rodzaj pracy i kwalifikacje, a także ilość i jakość świadczonej pracy (art. 78 § 1 KP). Sąd nie jest władny zasądzić wyższego wynagrodzenia, gdy pracownikowi przyznano wynagrodzenie mieszczące się w granicach przepisów płacowych.
Czy pracownik ma interes prawny w wytoczeniu powództwa o ustalenie prawa do wyrównania wynagrodzenia, gdy może dochodzić zasądzenia określonych kwot?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracownik nie ma interesu prawnego w wytoczeniu powództwa o ustalenie, gdy służy mu roszczenie o świadczenie.
Uzasadnienie
Powództwo o ustalenie jest dopuszczalne tylko wtedy, gdy istnieje interes prawny w ustaleniu istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa. Jeśli pracownik może dochodzić konkretnego świadczenia (np. zasądzenia kwoty), nie ma interesu prawnego w samym ustaleniu prawa do tego świadczenia.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Jerzy J. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Energetyki Cieplnej Spółka z o.o. w G.W. | spółka | pozwany |
Przepisy (7)
Główne
u.n.s.k.p.w. art. 4 § ust. 1 i 4
Ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń u przedsiębiorców oraz o zmianie niektórych ustaw
Przepisy te regulują podwyższenie przeciętnego wynagrodzenia, a nie tworzą indywidualnych roszczeń pracowników o podwyżkę.
k.p. art. 78 § § 1
Kodeks pracy
Reguluje kształtowanie indywidualnego wynagrodzenia za pracę, uwzględniając rodzaj pracy, kwalifikacje, ilość i jakość świadczonej pracy. Pozwala na dochodzenie zasądzenia wynagrodzenia, gdy jest ono niższe niż przewidziane w przepisach płacowych.
Pomocnicze
k.p. art. 13
Kodeks pracy
Dotyczy zasad godziwego wynagrodzenia za pracę. W tej sprawie nie naruszony.
k.c. art. 393 § § 1
Kodeks cywilny
Dotyczy umów na rzecz osoby trzeciej. W tej sprawie porozumienia płacowe nie zostały uznane za taką umowę.
k.p.c. art. 189
Kodeks postępowania cywilnego
Dotyczy powództwa o ustalenie. W tej sprawie uznano brak interesu prawnego w jego wytoczeniu.
k.p.c. art. 393 § 12
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa oddalenia kasacji.
k.p.c. art. 102
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń nie tworzy indywidualnych roszczeń o podwyżkę. • Indywidualne wynagrodzenie pracownika jest kształtowane zgodnie z art. 78 § 1 KP. • Porozumienia płacowe nie stanowią umowy na rzecz osoby trzeciej w rozumieniu art. 393 KC. • Brak interesu prawnego w powództwie o ustalenie, gdy przysługuje roszczenie o świadczenie.
Odrzucone argumenty
Ustawa o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń ma na celu rekompensowanie wynagrodzeń pracowników i ochronę przed inflacją, dając podstawy do indywidualnych roszczeń. • Przepisy ustawy stanowią o indywidualnym przyroście wynagrodzenia każdego zatrudnionego. • Porozumienia płacowe stanowią nie nazwane umowy zbiorowego prawa pracy na rzecz osób trzecich, z których pracownikom przysługuje prawo żądania spełnienia świadczeń. • Naruszenie przepisów postępowania mających istotny wpływ na wyrokowanie.
Godne uwagi sformułowania
Z art. 4 ust. 1 i 4 ustawy [...] nie wynika roszczenie pracownika o podwyższenie wynagrodzenia. • Podwyżka przeciętnego wynagrodzenia u danego pracodawcy nie oznacza konieczności podwyższania wszystkich wynagrodzeń , tym bardziej w jednakowym (,,przeciętnym”) stopniu. • Sąd nie jest władny zasądzić wyższego wynagrodzenia wówczas, gdy pracownikowi przyznano wynagrodzenie mieszczące się w granicach wynagrodzeń przewidzianych w przepisach płacowych dla zajmowanego stanowiska chociażby przyznano je w najniższej stawce. • Sądy nie mogą bowiem kształtować treści stosunku pracy. • Porozumienia te nie stanowią podstawy do indywidualnych roszczeń o podwyżkę wynagrodzenia za pracę. • Wynagrodzenie za pracę powinno uwzględniać rodzaj wykonywanej pracy i kwalifikacje wymagane przy jej wykonywaniu, a także: ilość i jakość świadczonej pracy (art. 78 § 1 KP). • Nie jest też zasadny zarzut naruszenia § 2 porozumienia z 28 lutego 1997 r. i 28 lutego 1998 r. • Wynika z nich jedynie globalna kwota przeznaczona przez pracodawcę na podwyżki wynagrodzeń i tylko taki jest ich sens.
Skład orzekający
Teresa Flemming-Kulesza
przewodniczący-sprawozdawca
Walerian Sanetra
członek
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących indywidualnych roszczeń o podwyżkę wynagrodzenia na podstawie ustawy o negocjacyjnym systemie kształtowania przyrostu przeciętnych wynagrodzeń oraz porozumień płacowych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego z końca lat 90. XX wieku, ale zasady interpretacji przepisów o wynagrodzeniu pozostają aktualne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy fundamentalnych kwestii prawa pracy związanych z wynagrodzeniem i jego podwyżkami, co jest zawsze interesujące dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie.
“Czy ustawa o przyroście wynagrodzeń daje pracownikowi prawo do indywidualnej podwyżki? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.