I PKN 204/97Akordowy system wynagradzania a godziny nadliczbowe
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuPowodowie Dariusz K. i Stanisław F. domagali się wyrównania wynagrodzenia za pracę wykonywaną na rzecz Przedsiębiorstwa Handlu Zagranicznego "P." w RFN w okresie od lipca 1994 r. do marca 1995 r. Pracowali jako betoniarze w systemie akordowym, gdzie wynagrodzenie było uzależnione od ilości wykonanych elementów, a nie od czasu pracy. Sąd pierwszej instancji i Sąd Apelacyjny uznały, że system akordowy wyklucza możliwość naliczania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, ponieważ przepisy dotyczące nadgodzin są związane z czasowym systemem wynagradzania. Sąd Najwyższy, rozpoznając kasację powodów, uchylił zaskarżony wyrok. Sąd Najwyższy uznał, że definicja godzin nadliczbowych w art. 133 § 1 KP nie uzależnia ich od systemu wynagradzania, a jedynie od przekroczenia normy czasu pracy. Stwierdzono, że wadliwy system akordowy, który nie zawiera norm pracy i nie jest prawidłowo dokumentowany, nie może wyłączać stosowania przepisów o czasie pracy. Sąd podkreślił ochronną funkcję przepisów dotyczących czasu pracy i wskazał, że pracodawca ma obowiązek prawidłowo dokumentować czas pracy i wynagrodzenie. W przypadku braku dowodów na wadliwość pracy powodów, ich wynagrodzenie powinno być obliczone co najmniej według gwarancyjnej stawki godzinowej wskazanej w umowie.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących czasu pracy i wynagrodzenia w systemie akordowym, zwłaszcza w kontekście pracy za granicą i wadliwości systemów wynagradzania.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników zatrudnionych przy budownictwie eksportowym i stosowania akordowego systemu wynagradzania. Konieczność analizy konkretnych umów i dokumentacji.
Zagadnienia prawne (2)
Czy zastosowanie akordowego systemu wynagradzania wyłącza stosowanie przepisów o czasie pracy i wynagradzaniu za godziny nadliczbowe?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zastosowanie akordowego systemu wynagradzania nie wyłącza stosowania przepisów o czasie pracy i wynagradzaniu za godziny nadliczbowe.
Uzasadnienie
Definicja godzin nadliczbowych w Kodeksie pracy odnosi się do przekroczenia normy czasu pracy, a nie do sposobu wynagradzania. Wadliwy system akordowy, który nie uwzględnia norm czasu pracy i nie jest prawidłowo dokumentowany, nie może być podstawą do wyłączenia stosowania przepisów o czasie pracy.
Czy system wynagrodzenia akordowego, który nie ustala ilości produktów do wykonania w określonym czasie i nie przewiduje gwarancyjnej stawki godzinowej, jest wadliwy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, taki system jest wadliwy.
Uzasadnienie
System akordowy powinien zawierać normy pracy, które określają ilość pracy do wykonania w jednostce czasu lub czas potrzebny na wykonanie określonej pracy. Brak takich norm oraz brak gwarancyjnej stawki godzinowej czyni system akordowym wadliwym i nie pozwala na prawidłowe rozliczenie czasu pracy.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Dariusz K. | osoba_fizyczna | powód |
| Stanisław F. | osoba_fizyczna | powód |
| Przedsiębiorstwo Handlu Zagranicznego "P." | spółka | pozwany |
Przepisy (9)
Główne
k.p. art. 133 § § 1
Kodeks pracy
Definicja godzin nadliczbowych nie uzależnia ich od systemu wynagradzania, a jedynie od przekroczenia normy czasu pracy.
Pomocnicze
k.p. art. 128
Kodeks pracy
Czas pracy to czas, w którym pracownik pozostaje w dyspozycji zakładu pracy.
k.p. art. 83 § § 4
Kodeks pracy
Pracownicy powinni być zawiadamiani o zmianie norm pracy co najmniej na 2 tygodnie przed wprowadzeniem nowej normy.
k.p. art. 85 § § 2
Kodeks pracy
Zakład pracy na żądanie pracownika jest obowiązany udostępnić do wglądu dokumenty, na podstawie których obliczono wynagrodzenie.
Uchwała Rady Ministrów z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zasad wynagradzania oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług eksportowych art. 3 § pkt 1 i 2
Gwarantuje pracownikom wynagrodzenie miesięczne lub godzinowe zgodnie z tabelą stawek wynagrodzenia walutowego.
Uchwała Rady Ministrów z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zasad wynagradzania oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług eksportowych art. 4 § pkt 1 i 2
Zobowiązuje pracodawcę do ustalenia formy wynagrodzenia pracowników w ramach miesięcznego lub godzinowego wynagrodzenia.
Uchwała Rady Ministrów z dnia 3 maja 1989 r. w sprawie zasad wynagradzania oraz przyznawania innych świadczeń związanych z pracą pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług eksportowych art. 5 § pkt 1
Zobowiązuje pracodawcę do świadczenia wynagrodzenia dodatkowego za czas pracy przekraczający 8 godzin na dobę i 46 godzin na tydzień.
Rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 27 grudnia 1974 r. w sprawie niektórych praw i obowiązków pracowników skierowanych do pracy za granicą w celu realizacji budownictwa eksportowego i usług związanych z exportem art. 10 § pkt 1, 2 i 4
Dotyczy ustalania maksymalnego czasu pracy oraz dodatkowego wynagrodzenia za czas pracy przekraczający ustalone normy.
Umowa między Rządem Rzeczypospolitej Polskiej a Rządem Republiki Federalnej Niemiec o oddelegowaniu pracowników polskich przedsiębiorstw do realizacji umów o dzieło art. 4 § lit. b
Wynagrodzenie powinno odpowiadać wynagrodzeniu za porównywalną pracę według niemieckich układów zbiorowych pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Akordowy system wynagradzania nie wyłącza stosowania przepisów o czasie pracy i wynagrodzeniu za godziny nadliczbowe. • Wadliwy system akordowy, który nie zawiera norm pracy i nie jest prawidłowo dokumentowany, nie może być podstawą do wyłączenia stosowania przepisów o czasie pracy. • Pracodawca ma obowiązek prawidłowo dokumentować czas pracy i wynagrodzenie. • W przypadku braku dowodów na wadliwość pracy powodów, ich wynagrodzenie powinno być obliczone co najmniej według gwarancyjnej stawki godzinowej wskazanej w umowie.
Odrzucone argumenty
System akordowy wyklucza możliwość naliczania wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, ponieważ przepisy dotyczące nadgodzin są związane z czasowym systemem wynagradzania.
Godne uwagi sformułowania
Zastosowanie przez pracodawcę akordowego systemu wynagradzania pracowników nie wyłącza stosowania wobec nich przepisów o czasie pracy, w tym przepisów o wynagradzaniu za godziny nadliczbowe. • System wynagrodzenia akordowego, w którym nie ustalono ilości produktów (wytworów, usług), które mają być wykonane w określonym czasie, jest wadliwy, jeżeli jednocześnie nie przewidziano w nim obowiązywania gwarancyjnej stawki akordowego wynagrodzenia godzinowego. • Przepis art. 133 § 1 KP definiując pojęcie godzin nadliczbowych nie uzależnia go od stosowanych sposobów (metod) wynagradzania (...), a jedynie od przekroczenia normy czasu pracy, która jest kategorią odrębną, w zasadniczy sposób różniącą się od rozwiązań prawnych służących do ustalania wynagrodzenia za pracę.
Skład orzekający
Walerian Sanetra
przewodniczący-sprawozdawca
Kazimierz Jaśkowski
członek
Jadwiga Skibińska-Adamowicz
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących czasu pracy i wynagrodzenia w systemie akordowym, zwłaszcza w kontekście pracy za granicą i wadliwości systemów wynagradzania."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracowników zatrudnionych przy budownictwie eksportowym i stosowania akordowego systemu wynagradzania. Konieczność analizy konkretnych umów i dokumentacji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego systemu wynagradzania (akordowego) i jego relacji z przepisami o czasie pracy, co jest istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Wyjaśnia, że akord nie jest 'dzikim zachodem' i nadal obowiązują go pewne zasady.
“Akord nie zwalnia z przepisów o czasie pracy: Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady wynagradzania za nadgodziny.”
Dane finansowe
WPS: 41 535,65 PLN
Sektor
budownictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.