I PK 40/16
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczeń pracowniczych powoda M. K. przeciwko S. Spółce z o.o. w likwidacji, obejmujących wynagrodzenie za pracę, ekwiwalent za urlop, odprawę pieniężną, odszkodowanie za brak świadectwa pracy oraz sprostowanie świadectwa pracy. Sąd Rejonowy w T. oddalił powództwo, uznając m.in. że powód wykorzystał urlop w okresie wypowiedzenia, a odprawa mu się nie należała z uwagi na fakt, że w momencie ustania stosunku pracy był jedynym pracownikiem spółki. Sąd Okręgowy w K. zmienił wyrok w części dotyczącej wynagrodzenia za maj 2013 r., zasądzając odsetki, ale w pozostałym zakresie oddalił apelację powoda. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną powoda, uchylił wyrok Sądu Okręgowego w części dotyczącej żądania zasądzenia ekwiwalentu za urlop wypoczynkowy (16.000 zł) i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania, wskazując na brak precyzyjnych ustaleń co do udzielenia urlopu w okresie wypowiedzenia. W pozostałym zakresie skargę kasacyjną oddalił, uznając m.in. że roszczenie o odprawę nie było zasadne z uwagi na stan zatrudnienia poniżej 20 pracowników w momencie wręczenia wypowiedzenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących udzielania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia, wymogów formalnych związanych z jego udzieleniem oraz zasad przyznawania odpraw pieniężnych w przypadku likwidacji pracodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jedynym zatrudnionym w spółce w momencie wypowiedzenia, a także interpretacji przepisów dotyczących odpraw w kontekście liczby pracowników.
Zagadnienia prawne (3)
Czy pracodawca może zobowiązać pracownika do wykorzystania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia bez precyzyjnego określenia terminu jego realizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, pracodawca powinien wyraźnie udzielić pracownikowi urlopu wypoczynkowego przez określenie jego granic czasowych, od konkretnego dnia do innego dnia. Samo zobowiązanie do wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia, bez sprecyzowania terminu, nie jest wystarczające do uznania urlopu za udzielony.
Uzasadnienie
Przepisy kodeksu pracy wymagają skonkretyzowania uprawnienia do urlopu przez wskazanie dni, w których pracownik jest zwolniony z obowiązku świadczenia pracy. Oświadczenie woli pracodawcy powinno być tłumaczone z uwzględnieniem okoliczności, zasad współżycia społecznego i ustalonych zwyczajów. Brak precyzyjnego określenia terminu urlopu uniemożliwia pracownikowi odtworzenie, w jakie dni został zwolniony z pracy, co narusza zasadę 'spokoju urlopowego'.
Czy wykonywanie przez pracownika w okresie urlopu wypoczynkowego pojedynczych czynności zawodowych uniemożliwia traktowanie spornego okresu jako urlopu wypoczynkowego?
Odpowiedź sądu
Niekoniecznie. Wykonywanie pojedynczych czynności zawodowych w czasie urlopu nie oznacza automatycznie, że urlop nie został wykorzystany, zwłaszcza jeśli pracownik był do tego inspirowany przez pracodawcę lub wykonywał je incydentalnie. Kluczowe jest jednak uprzednie prawidłowe udzielenie urlopu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy uznał, że rozstrzyganie tej kwestii jest przedwczesne bez przesądzenia o prawidłowym udzieleniu urlopu. Stwierdzono, że nie dochodzi do przerwania urlopu na skutek samowolnych działań pracownika, a wykonywanie czynności zawodowych w poszczególnych dniach nie musi oznaczać, że pracownik nie wykorzystywał urlopu w pozostałym okresie.
Czy pracownikowi przysługuje odprawa pieniężna na podstawie ustawy o szczególnych zasadach rozwiązywania stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracodawcy, jeśli pracodawca zatrudniał mniej niż 20 pracowników w momencie wręczenia wypowiedzenia?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, ustawa ma zastosowanie tylko do pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników. Limit ten należy liczyć na dzień wręczenia wypowiedzenia.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy podkreślił, że przepisy ustawy (art. 1 ust. 1 i art. 10 ust. 1) jednoznacznie wskazują na wymóg zatrudniania co najmniej 20 pracowników. W przypadku zwolnień indywidualnych (art. 10 ust. 1), stan zatrudnienia należy oceniać na dzień wręczenia wypowiedzenia. W tej sprawie powód był jedynym pracownikiem w dniu 18 stycznia 2013 r., co wykluczało zastosowanie ustawy.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| M. K. | osoba_fizyczna | powód |
| S. Spółka z o.o. w likwidacji | spółka | pozwana |
Przepisy (8)
Główne
k.p. art. 167¹
Kodeks pracy
Pracodawca może zobowiązać pracownika do wykorzystania urlopu w okresie wypowiedzenia, ale musi precyzyjnie określić termin jego realizacji. Samo zobowiązanie do wykorzystania urlopu bez wskazania konkretnych dni nie jest wystarczające do uznania urlopu za udzielony.
k.p. art. 171 § § 1
Kodeks pracy
Odmówienie pracownikowi prawa do ekwiwalentu pieniężnego za niewykorzystany urlop wypoczynkowy, jeśli urlop ten nie został prawidłowo udzielony w naturze.
u.s.z.r.p.z.n.p. art. 1 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Przepisy ustawy stosuje się do pracodawców zatrudniających co najmniej 20 pracowników.
u.s.z.r.p.z.n.p. art. 10 § ust. 1
Ustawa o szczególnych zasadach rozwiązywania z pracownikami stosunków pracy z przyczyn niedotyczących pracowników
Przepisy dotyczące odpraw stosuje się odpowiednio w razie konieczności rozwiązania stosunku pracy z przyczyn niedotyczących pracownika przez pracodawcę zatrudniającego co najmniej 20 pracowników.
Pomocnicze
k.c. art. 65 § § 1
Kodeks cywilny
Oświadczenie woli pracodawcy powinno być tłumaczone z uwzględnieniem okoliczności, zasad współżycia społecznego oraz ustalonych zwyczajów.
k.p. art. 8
Kodeks pracy
Nie można czynić ze swego prawa użytku, który byłby sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
k.p.c. art. 398¹⁵ § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna uchylenia wyroku przez Sąd Najwyższy.
k.p.c. art. 398¹⁴
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa prawna oddalenia skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe udzielenie urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia z powodu braku precyzyjnego określenia terminu.
Odrzucone argumenty
Prawo do odprawy pieniężnej z uwagi na likwidację pracodawcy. • Naruszenie zasady równego traktowania pracowników w kontekście odpraw. • Niewłaściwe zastosowanie art. 8 k.p. przez odmowę uznania roszczeń.
Godne uwagi sformułowania
nie można utożsamiać czynności na rzecz pracodawcy z wykonywaniem pracy w pełnym wymiarze czasu pracy • nie można mówić o pozostawaniu przez pracownika w dyspozycji pracodawcy, skoro był on w tym czasie już zatrudniony i faktycznie świadczył pracę na rzecz innego podmiotu w pełnym wymiarze czasu pracy • nie ma wątpliwości, że urlop udzielany jest przez pracodawcę • potrzeba zachowania 'spokoju urlopowego' • nie dochodzi do przerwania urlopu wypoczynkowego na skutek samowolnych działań pracownika
Skład orzekający
Józef Iwulski
przewodniczący
Piotr Prusinowski
sprawozdawca
Małgorzata Wrębiakowska-Marzec
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących udzielania urlopu wypoczynkowego w okresie wypowiedzenia, wymogów formalnych związanych z jego udzieleniem oraz zasad przyznawania odpraw pieniężnych w przypadku likwidacji pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji pracownika będącego jedynym zatrudnionym w spółce w momencie wypowiedzenia, a także interpretacji przepisów dotyczących odpraw w kontekście liczby pracowników.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii z zakresu prawa pracy, takich jak wykorzystanie urlopu w okresie wypowiedzenia i prawo do odprawy, które są istotne dla wielu pracowników i pracodawców. Interpretacja Sądu Najwyższego w zakresie formalnych wymogów udzielania urlopu jest szczególnie cenna.
“Czy urlop w okresie wypowiedzenia musi być precyzyjnie zaplanowany? Sąd Najwyższy wyjaśnia.”
Dane finansowe
wynagrodzenie za maj 2013 r. (odsetki): 7492,45 PLN
wynagrodzenie za maj 2013 r. (odsetki): 8,64 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.