I PK 131/10Uchylenie wyroku odszkodowanie emerytura praca górnicza 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Bogdana G. o odszkodowanie od PGE Kopalni Węgla Brunatnego w kwocie 32.685,12 zł z tytułu utraconych dochodów z emerytury, spowodowanych rzekomo wadliwym świadectwem pracy, które nie uwzględniało prawidłowo okresów pracy górniczej. Sąd Rejonowy zasądził część dochodzonej kwoty, uznając odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p., wskazując na obowiązki pracodawcy wynikające z przepisów prawa pracy i ubezpieczeń społecznych. Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego. Sąd Najwyższy, rozpoznając skargę kasacyjną pozwanego, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Uzasadnienie SN wskazało na istotne naruszenia prawa procesowego, w szczególności art. 382 k.p.c. w zw. z art. 328 § 2 k.p.c., dotyczące braku wyjaśnienia przez sąd drugiej instancji, jakie znaczenie przypisał wyrokowi sądu ubezpieczeń społecznych, który nie wiąże sądu pracy. Uznano również za uzasadniony zarzut naruszenia art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p. w zakresie przyjęcia nienależytego wykonania zobowiązania przez pracodawcę bez ustalenia, czy powód faktycznie wykonywał pracę na stanowisku pracy wymienionym w przepisach rozporządzenia dotyczącego pracy górniczej. Podkreślono również znaczenie zarzutu przyczynienia się powoda do powstania szkody (art. 362 k.c.) oraz kwestię przedawnienia roszczenia, wskazując na uchwałę siedmiu sędziów SN z dnia 19 stycznia 2011 r., I PZP 5/10, zgodnie z którą roszczenie to przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p. Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji błędnie zastosowały przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące przedawnienia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności pracodawcy za wadliwe świadectwo pracy, kwestii przedawnienia roszczeń pracowniczych oraz związania sądu pracy orzeczeniami sądów ubezpieczeń społecznych.
Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pracą górniczą i świadczeniami emerytalnymi, ale zasady dotyczące przedawnienia i związania orzeczeniami mają szersze zastosowanie.
Zagadnienia prawne (4)
Czy sąd pracy jest związany ustaleniami sądu ubezpieczeń społecznych dotyczącymi charakteru wykonywanej pracy przy ocenie roszczenia pracownika o odszkodowanie od pracodawcy z tytułu wadliwego świadectwa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd pracy nie jest związany ustaleniami sądu ubezpieczeń społecznych dotyczącymi charakteru wykonywanej pracy, nawet jeśli dotyczą one uprawnień z zakresu ubezpieczeń społecznych.
Uzasadnienie
Związanie prawomocnym orzeczeniem (art. 365 § 1 k.p.c.) odnosi się do ostatecznego rezultatu rozstrzygnięcia, a nie do motywów czy ustaleń faktycznych sądu ubezpieczeń społecznych w zakresie, który nie przesądza o odpowiedzialności sądu pracy.
Czy roszczenie o odszkodowanie z tytułu otrzymywania niższej emerytury wskutek wydania przez pracodawcę niewłaściwego świadectwa pracy przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p. czy przepisów Kodeksu cywilnego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie to przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p.
Uzasadnienie
Kwestie przedawnienia roszczeń związanych ze stosunkiem pracy, nawet jeśli opierają się na przepisach prawa cywilnego (art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p.), są uregulowane w prawie pracy i podlegają 3-letniemu terminowi przedawnienia, zgodnie z art. 291 § 1 k.p. Nie ma podstaw do stosowania dłuższych terminów z Kodeksu cywilnego.
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za wadliwe świadectwo pracy, jeśli pracownik nie skorzystał z możliwości jego sprostowania lub nie dochował należytej staranności w dochodzeniu świadczeń emerytalnych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nieskorzystanie przez pracownika z uprawnień do sprostowania świadectwa pracy oraz zwłoka w dochodzeniu świadczeń mogą podlegać ocenie przy ustalaniu przyczynienia się do powstania szkody.
Uzasadnienie
Pracownik ma możliwość sprostowania świadectwa pracy, a jego zaniechania w tym zakresie lub zwłoka w dochodzeniu świadczeń mogą wpływać na ocenę jego przyczynienia się do powstania lub zwiększenia szkody.
Czy koncepcja obiektywnej wadliwości decyzji organu rentowego ma zastosowanie, gdy do zaniżenia świadczenia doszło na skutek błędnej interpretacji przepisów przez organ rentowy, a nie działania pracodawcy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Koncepcja obiektywnej wadliwości decyzji organu rentowego ma zastosowanie głównie wtedy, gdy błąd leży po stronie organu rentowego i nie jest związany z działaniem pracodawcy.
Uzasadnienie
W przypadkach, gdy błąd organu rentowego wynika z błędnej interpretacji przepisów, a nie z wadliwego działania pracodawcy (np. wadliwego świadectwa pracy), odpowiedzialność pracodawcy może być wyłączona lub ograniczona. W niniejszej sprawie nie stwierdzono wadliwego działania pracodawcy w kontekście błędnej interpretacji przepisów dotyczących pracy górniczej.
Rozstrzygnięcie
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Bogdan G. | osoba_fizyczna | powód |
| PGE Kopalnia Węgla Brunatnego | spółka | pozwany |
Przepisy (15)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa dochodzenia roszczeń odszkodowawczych od pracodawców z tytułu nienależytego wykonania zobowiązania.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Umożliwia stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków pracy w sprawach nienormowanych przepisami prawa pracy.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Określa 3-letni termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy.
Pomocnicze
k.p.c. art. 365 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Związanie prawomocnym orzeczeniem dotyczy ostatecznego rezultatu rozstrzygnięcia, a nie motywów czy ustaleń faktycznych.
ustawa o FUS art. 125a § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Źródło stosunku zobowiązaniowego pomiędzy pracownikiem a pracodawcą w kontekście dokumentacji pracowniczej.
k.c. art. 117
Kodeks cywilny
Ogólne reguły przedawnienia.
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Przyczynienie się poszkodowanego do powstania lub zwiększenia szkody.
k.p. art. 97 § § 2
Kodeks pracy
Obowiązki pracodawcy dotyczące treści świadectwa pracy.
rozp. MPiPS z 15.05.1996 art. § 1
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 15 maja 1996 r.
Szczegółowa treść świadectwa pracy oraz sposób i tryb jego wydawania i prostowania.
u.s.u.s. art. 68 § ust. 1 pkt 1 lit. b
Ustawa o systemie ubezpieczeń społecznych
Kwestie związane z odpowiedzialnością ZUS.
ustawa o FUS art. 133 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Kwestie związane z odpowiedzialnością ZUS.
k.p.c. art. 328 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia orzeczenia.
k.p.c. art. 391 § § 1
Kodeks postępowania cywilnego
Zakres postępowania kasacyjnego.
k.p.c. art. 47711 § § 2
Kodeks postępowania cywilnego
Definicja strony zainteresowanej w postępowaniu w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych.
rozp. MPiPS z 23.12.1994
Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 23 grudnia 1994 r.
Określenie niektórych stanowisk pracy górniczej oraz stanowisk pracy zaliczanej w wymiarze półtorakrotnym.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe rozważenie przez sąd drugiej instancji związania wyrokiem sądu ubezpieczeń społecznych (art. 365 § 1 k.p.c.). • Niewłaściwe zastosowanie art. 471 k.c. w zw. z art. 300 k.p. poprzez przyjęcie nienależytego wykonania zobowiązania przez pracodawcę bez ustalenia faktycznego charakteru pracy. • Niezastosowanie lub błędna wykładnia przepisów dotyczących przedawnienia roszczeń (art. 291 § 1 k.p.). • Brak oceny zarzutu przyczynienia się powoda do powstania szkody (art. 362 k.c.). • Niewłaściwe zastosowanie art. 328 § 2 k.p.c. z powodu niewystarczającego uzasadnienia sądu drugiej instancji.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia art. 68 ust. 1 pkt 1 lit. b u.s.u.s. w związku z art. 133 ust. 1 pkt 2 ustawy o FUS dotyczący odpowiedzialności organu rentowego. • Zarzut nieważności postępowania przed sądem ubezpieczeń społecznych z powodu braku udziału pracodawcy jako strony zainteresowanej. • Niezrozumiały zarzut naruszenia art. 6 k.c. w związku z art. 471 k.c. w ramach podstawy naruszenia przepisów postępowania.
Godne uwagi sformułowania
sąd pracy nie jest związany ustaleniem dotyczącym charakteru wykonywanej pracy zawartym w prawomocnym wyroku sądu ubezpieczeń społecznych określającym wysokość świadczenia. • roszczenie o odszkodowanie z tytułu otrzymywania niższej emerytury wskutek wydania przez pracodawcę niewłaściwego świadectwa pracy oraz niewydania zaświadczenia o pracy górniczej przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p.
Skład orzekający
Roman Kuczyński
przewodniczący
Halina Kiryło
członek
Maciej Pacuda
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących odpowiedzialności pracodawcy za wadliwe świadectwo pracy, kwestii przedawnienia roszczeń pracowniczych oraz związania sądu pracy orzeczeniami sądów ubezpieczeń społecznych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji związanej z pracą górniczą i świadczeniami emerytalnymi, ale zasady dotyczące przedawnienia i związania orzeczeniami mają szersze zastosowanie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnych kwestii prawnych związanych z prawem pracy i ubezpieczeń społecznych, w tym odpowiedzialności pracodawcy i przedawnienia roszczeń, co jest istotne dla prawników i pracowników.
“Czy wadliwe świadectwo pracy może oznaczać odszkodowanie za utracone emerytalne dochody? Sąd Najwyższy wyjaśnia zasady przedawnienia i odpowiedzialności pracodawcy.”
Dane finansowe
WPS: 32 685,12 PLN
odszkodowanie: 15 753,72 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.