I PK 129/10
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła roszczenia Marka T. o odszkodowanie od PGE Kopalni Węgla Brunatnego z tytułu zaniżonej emerytury, spowodowanej wadliwym świadectwem pracy górniczej. Sąd Rejonowy zasądził na rzecz powoda 21.434 zł, a Sąd Okręgowy oddalił apelację pozwanego. Podstawą roszczenia była odpowiedzialność pracodawcy na podstawie art. 471 k.c. za nienależyte wykonanie zobowiązania polegającego na wydaniu wadliwego świadectwa pracy, które nie uwzględniało pracy górniczej z przelicznikiem 1,8 zamiast 1,2. Sądy niższych instancji uznały, że pracodawca ponosi odpowiedzialność za szkodę, a termin przedawnienia wynosi 10 lat (art. 118 k.c.). Sąd Najwyższy uchylił zaskarżony wyrok, uznając skargę kasacyjną za zasadną. Kluczowym argumentem było niewłaściwe zastosowanie terminu przedawnienia – Sąd Najwyższy, powołując się na uchwałę I PZP 5/10, stwierdził, że roszczenie to przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata). Ponadto, Sąd Najwyższy zwrócił uwagę, że wyrok w sprawie o ustalenie wyższej emerytury przeciwko ZUS nie wiąże w sprawie o odszkodowanie przeciwko pracodawcy (art. 365 k.p.c.). Sąd Najwyższy wskazał na potrzebę ponownego zbadania, czy pierwotne świadectwo pracy było wadliwe, a także kwestii winy pracodawcy i przyczynienia się pracownika do szkody (art. 362 k.c.).
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUstalenie właściwego terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych związanych z wadliwym świadectwem pracy oraz relacji między wyrokiem w sprawie o świadczenie a sprawą o odszkodowanie przeciwko pracodawcy.
Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego świadectwa pracy górniczej, ale zasady przedawnienia i wiążącej mocy wyroków są ogólne.
Zagadnienia prawne (3)
Jaki jest termin przedawnienia roszczenia o odszkodowanie z tytułu otrzymywania niższej emerytury wskutek wydania przez pracodawcę niewłaściwego świadectwa pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Roszczenie to przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p. (3 lata).
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy powołał się na uchwałę powiększonego składu Sądu Najwyższego (I PZP 5/10), która stwierdziła, że właściwym przepisem regulującym termin przedawnienia w takich przypadkach jest art. 291 k.p., a nie art. 118 k.c. czy art. 471 k.c.
Czy prawomocny wyrok w sprawie o ustalenie wyższej emerytury przeciwko ZUS wiąże pracodawcę w sprawie o odszkodowanie za wadliwe świadectwo pracy?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wyrok w sprawie przeciwko ZUS nie wiąże w sprawie o odszkodowanie przeciwko pracodawcy ze względu na inne strony i przedmiot sporu.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wyjaśnił, że wyrok w sprawie o wyższą emeryturę ustala jedynie wysokość świadczenia ZUS, ale nie przesądza o odpowiedzialności odszkodowawczej pracodawcy za wadliwe świadectwo pracy. Podstawa prawna emerytury i podstawa prawna odpowiedzialności odszkodowawczej są odmienne.
Czy pracodawca ponosi odpowiedzialność odszkodowawczą za wydanie wadliwego świadectwa pracy, które skutkuje zaniżeniem emerytury pracownika?
Odpowiedź sądu
Tak, pracodawca ponosi odpowiedzialność na podstawie art. 471 k.c. w związku z art. 300 k.p., jeśli wydał wadliwe świadectwo pracy, naruszając obowiązek należytej dbałości o interesy pracownika.
Uzasadnienie
Sąd Najwyższy wskazał, że pracodawca jest zobowiązany do bieżącego ewidencjonowania pracy górniczej i wydania pracownikowi właściwego świadectwa pracy. Naruszenie tego obowiązku i wyrządzenie szkody rodzi odpowiedzialność odszkodowawczą. Jednakże, w tej konkretnej sprawie, Sąd Najwyższy uznał, że sądy niższych instancji nie zbadały wystarczająco kwestii, czy pierwotne świadectwo było wadliwe, a także nie oceniły winy i przyczynienia się stron do szkody.
Strony
| Nazwa | Typ | Rola |
|---|---|---|
| Marek T. | osoba_fizyczna | powód |
| PGE Kopalnia Węgla Brunatnego | spółka | pozwany |
Przepisy (12)
Główne
k.c. art. 471
Kodeks cywilny
Podstawa odpowiedzialności pracodawcy za szkodę wynikłą z nienależytego wykonania zobowiązania.
k.p. art. 291 § § 1
Kodeks pracy
Termin przedawnienia roszczeń ze stosunku pracy, w tym odszkodowawczych związanych z dokumentacją pracowniczą.
Pomocnicze
k.p. art. 97 § § 2
Kodeks pracy
Obowiązek pracodawcy dotyczący treści świadectwa pracy.
ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS art. 37 § ust. 1
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Prawo do przelicznika 1,8 dla pracy w przodku.
ustawa z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z FUS art. 125a § ust. 2
Ustawa o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych
Obowiązek wystawienia dokumentów potwierdzających pracę górniczą.
k.c. art. 118
Kodeks cywilny
Termin przedawnienia roszczeń (w kontekście zastosowania przez sąd niższej instancji).
k.c. art. 361 § § 1
Kodeks cywilny
Zakres odszkodowania (adekwatny związek przyczynowy).
k.c. art. 362
Kodeks cywilny
Przyczynienie się poszkodowanego do szkody.
k.p.c. art. 365
Kodeks postępowania cywilnego
Wiążąca moc prawomocnych orzeczeń sądowych.
k.p.c. art. 39815
Kodeks postępowania cywilnego
Podstawa orzekania przez Sąd Najwyższy w przedmiocie kasacji.
k.c. art. 6
Kodeks cywilny
Ciężar dowodu.
k.p. art. 300
Kodeks pracy
Stosowanie przepisów Kodeksu cywilnego do stosunków prawnych powstałych na podstawie stosunku pracy.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Niewłaściwe zastosowanie terminu przedawnienia przez sąd niższej instancji (powinien być 3-letni z art. 291 k.p., a nie 10-letni z art. 118 k.c.). • Wyrok w sprawie o wyższą emeryturę przeciwko ZUS nie wiąże w sprawie o odszkodowanie przeciwko pracodawcy. • Niezbadanie przez sądy niższych instancji kwestii, czy pierwotne świadectwo pracy było wadliwe. • Niezbadanie kwestii winy pracodawcy i przyczynienia się pracownika do szkody.
Odrzucone argumenty
Argumenty dotyczące odpowiedzialności ZUS (nie stanowiły podstawy prawnej rozstrzygnięcia w tej sprawie). • Argumenty dotyczące przedawnienia na podstawie art. 118 k.c. (zostały odrzucone na rzecz art. 291 k.p.).
Godne uwagi sformułowania
Roszczenie o odszkodowanie z tytułu otrzymywania niższej emerytury wskutek wydania przez pracodawcę niewłaściwego świadectwa pracy [...] przedawnia się na podstawie art. 291 § 1 k.p. • Wyrok w sprawie ubezpieczeniowej powoda przeciwko organowi rentowemu o wyższą emeryturę, nie wiąże w tej sprawie ze względu na inne strony i przedmiot sporu (art. 366 k.p.c.). • Inna jest prawna podstawa emerytury i inna jest podstawa prawna odpowiedzialności odszkodowawczej.
Skład orzekający
Zbigniew Korzeniowski
przewodniczący, sprawozdawca
Zbigniew Myszka
członek
Romualda Spyt
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Ustalenie właściwego terminu przedawnienia roszczeń odszkodowawczych związanych z wadliwym świadectwem pracy oraz relacji między wyrokiem w sprawie o świadczenie a sprawą o odszkodowanie przeciwko pracodawcy."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wadliwego świadectwa pracy górniczej, ale zasady przedawnienia i wiążącej mocy wyroków są ogólne.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy powszechnego problemu wadliwych świadectw pracy i jego wpływu na świadczenia emerytalne, a także kluczowych kwestii proceduralnych jak przedawnienie i moc wiążąca wyroków.
“Wadliwe świadectwo pracy zaważyło na emeryturze? Sąd Najwyższy wyjaśnia kluczowe zasady przedawnienia i odpowiedzialności pracodawcy.”
Dane finansowe
WPS: 21 434 PLN
wyrównanie emerytury: 21 434 PLN
Sektor
praca
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.