Orzeczenie · 2026-09-29

I OZ 336/26Uchylenie postanowienia doręczenie zastępcze zagranica

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-09-29
NSAAdministracyjneWysokansa
doręczeniesądy administracyjnewpis sądowyzażalenieprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymidoręczenie zastępczeAustriaprawo UE

Sprawa dotyczy zażalenia na postanowienie WSA w Warszawie, które odrzuciło skargę skarżącej na czynność Wójta Gminy Grabów nad Pilicą w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości. WSA odrzucił skargę, ponieważ nie została ona opłacona, a skarżąca, zamieszkała w Austrii i reprezentowana przez męża również tam mieszkającego, nie uiściła wpisu sądowego mimo wezwania. WSA przyjął fikcję doręczenia zastępczego z dniem 1 lipca 2024 r., opierając się na zwróconej kopercie z adnotacją doręczyciela z 17 czerwca 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny uchylił postanowienie WSA, uznając, że ustalenie skuteczności doręczenia zastępczego było przedwczesne. Sąd podkreślił, że przepisy p.p.s.a. nie przesądzają o dopuszczalności fikcji doręczenia w obrocie zagranicznym z państwami UE, a takie doręczenie musi spełniać polskie standardy, aby uniknąć dyskryminacji. NSA wskazał na konieczność ustalenia, czy prawo austriackie przewiduje sposób doręczenia zgodny z art. 73 p.p.s.a. oraz czy koperta potwierdza dwukrotne awizowanie. Sprawę przekazano do ponownego rozpoznania WSA.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zwłaszcza w kontekście międzynarodowym i stosowania prawa UE.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia w Austrii i stosowania art. 73 p.p.s.a. w obrocie międzynarodowym. Wymaga analizy przepisów prawa obcego.

Zagadnienia prawne (2)

Czy doręczenie zastępcze przesyłki sądowej przez zagranicznego operatora pocztowego, dokonane w państwie członkowskim UE, może być uznane za skuteczne w polskim postępowaniu sądowym, jeśli nie spełnia polskich standardów doręczenia zastępczego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, doręczenie zastępcze dokonane przez zagranicznego operatora pocztowego musi spełniać standardy przewidziane dla tego typu doręczeń dokonywanych na terytorium Polski, aby mogło zostać uznane za skuteczne.

Uzasadnienie

NSA uznał, że przyjęcie fikcji doręczenia zastępczego w Austrii było przedwczesne, ponieważ nie ustalono, czy austriackie procedury doręczeniowe są zgodne z polskimi standardami (art. 73 p.p.s.a.). Brak spełnienia tych standardów mógłby prowadzić do dyskryminacji adresatów z UE, czemu sprzeciwia się prawo unijne.

Czy w przypadku doręczania pism sądowych w obrocie zagranicznym z państwami UE, dopuszczalne jest stosowanie fikcji prawnej doręczenia zastępczego przewidzianej w art. 73 § 4 p.p.s.a. bez uprzedniego ustalenia zgodności zagranicznych procedur z polskim prawem?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, dopuszczalność stosowania fikcji doręczenia zastępczego w obrocie zagranicznym z państwami UE wymaga uprzedniego ustalenia, czy zagraniczny operator pocztowy doręcza przesyłki sądowe w sposób wypełniający polskie standardy.

Uzasadnienie

NSA podkreślił, że przepisy p.p.s.a. oraz rozporządzenie nr 1393/2007 nie przesądzają o dopuszczalności fikcji doręczenia w obrocie zagranicznym. Konieczne jest ustalenie trybu doręczenia przez operatora zagranicznego i ocena jego zgodności z prawem polskim.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Uchylono decyzję
Zaskarżone postanowienie WSA zostało uchylone, a sprawa przekazana do ponownego rozpoznania przez WSA w Warszawie z powodu wadliwego ustalenia skuteczności doręczenia zastępczego.

Przepisy (9)

Główne

p.p.s.a. art. 220 § § 3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do odrzucenia skargi w przypadku nieuiszczenia wpisu sądowego.

p.p.s.a. art. 185 § par. 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

p.p.s.a. art. 197 § par. 1 i 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa do uchylenia postanowienia i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania.

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 73 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy doręczenia zastępczego. NSA badał jego zastosowanie w obrocie zagranicznym.

p.p.s.a. art. 73 § § 2-3

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Reguły dotyczące awizowania przesyłek w ramach doręczenia zastępczego.

p.p.s.a. art. 73 § § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Fikcja doręczenia. NSA badał dopuszczalność jej stosowania w obrocie zagranicznym.

p.p.s.a. art. 299 § § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Dotyczy doręczania pism pocztą przesyłką poleconą lub równoważną w przypadku adresatów zamieszkałych poza granicami kraju.

Prawo o ustroju sądów powszechnych art. 51a § § 1

Wspomniane w kontekście odwołania do przepisów prawa obcego.

Prawo konsularne art. 26 § ust. 1 pkt 1

Wspomniane jako potencjalne rozwiązanie w przypadku problemów z doręczeniem.

Argumenty

Skuteczne argumenty

Przedwczesne ustalenie przez Sąd I instancji skuteczności doręczenia zastępczego pełnomocnikowi Skarżącej w Austrii. • Niespełnienie przez zagranicznego operatora pocztowego standardów doręczenia zastępczego wymaganych przez polskie prawo. • Brak dowodów na dwukrotne awizowanie przesyłki zgodnie z art. 73 § 2-3 p.p.s.a.

Godne uwagi sformułowania

aby doręczenie zastępcze dokonane przez zagranicznego operatora pocztowego mogło zostać uznane za skuteczne, musi spełniać standardy przewidziane dla tego typu doręczeń dokonywanych na terytorium Polski. • adresaci przesyłek sądowych mający miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego UE byliby traktowani w sposób dyskryminujący w stosunku do podmiotów krajowych, czemu prawo unijne jednoznacznie się sprzeciwia.

Skład orzekający

Piotr Niczyporuk

przewodniczący sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących doręczeń zastępczych w postępowaniu sądowo-administracyjnym, zwłaszcza w kontekście międzynarodowym i stosowania prawa UE."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji doręczenia w Austrii i stosowania art. 73 p.p.s.a. w obrocie międzynarodowym. Wymaga analizy przepisów prawa obcego.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego problemu proceduralnego - skuteczności doręczeń zagranicznych i potencjalnej dyskryminacji obywateli UE. Ma praktyczne znaczenie dla osób mieszkających za granicą.

“Czy doręczenie w Austrii może zablokować dostęp do sądu w Polsce? NSA wyjaśnia zasady.”

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst