I OZ 336/26

I OZ 336/26 - Postanowienie NSA
Data orzeczenia
2026-09-29
orzeczenie prawomocne
Data wpływu
2026-08-20
Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Sędziowie
Piotr Niczyporuk /przewodniczący sprawozdawca/
Symbol z opisem
6129 Inne o symbolu podstawowym 612
Hasła tematyczne
Inne
Sygn. powiązane
VIII SA/Wa 386/24 - Postanowienie WSA w Warszawie z 2024-10-16
I OZ 274/26 - Postanowienie NSA z 2026-08-05
Skarżony organ
Wójt Gminy
Treść wyniku
Uchylono zaskarżone postanowienie i przekazano sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w...
Powołane przepisy
Dz.U. 2026 poz 143
art. 185 par. 1 w zw. z art. 197 par. 1 i 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Piotr Niczyporuk po rozpoznaniu w dniu 29 września 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia B. P. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 386/24 o odrzuceniu skargi B. P. na czynność Wójta Gminy Grabów nad Pilicą z dnia 26 października 2022 r. znak: RSKiOŚ.6624.116.2022.AJ w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Uzasadnienie
Postanowieniem z 16 października 2024 r., sygn. akt VIII SA/Wa 386/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie (dalej: Sąd I instancji), na podstawie art. 220 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej: "p.p.s.a."), odrzucił skargę B. P. (dalej: "Skarżąca") na czynność Wójta Gminy Grabów nad Pilicą z 26 października 2022 r. znak: RSKiOŚ.6624.116.2022.AJ w przedmiocie nadania numeru porządkowego nieruchomości.
W uzasadnieniu Sąd I instancji podał, że wniesiona skarga nie została opłacona. W związku z powyższym zarządzeniem Zastępcy Przewodniczącego Wydziału VIII Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 6 czerwca 2024 r. - Skarżąca zamieszkała poza granicami kraju, a reprezentowana przez swojego pełnomocnika – I. P. (męża), również zamieszkałego poza granicami kraju została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 złotych, w terminie 2 miesięcy (art. 220 § 2 p.p.s.a.), od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu – pod rygorem odrzucenia skargi.
Dalej Sąd I instancji podał, że ww. wezwanie pełnomocnik Skarżącej otrzymał 1 lipca 2024 r., w trybie doręczenia zastępczego, a zatem termin do uiszczenia wpisu od skargi upłynął bezskutecznie 2 września 2024 r. Wpisu jednakże nie uiszczono (informacja z Rejestru Opłat Sądowych z 14 października 2024 r.), w związku z czym skarga na podstawie art. 220 § 3 p.p.s.a. została odrzucona.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł mąż Skarżącej, wnosząc o jego uchylenie.
W uzasadnieniu wskazał, że przesyłki w Austrii nie są dwukrotnie awizowane, a zatem nie można mówić, że zostały spełnione przesłanki doręczenia zastępczego. W jego ocenie zakładając, że przesyłka wróciła do nadawcy, to Sąd ten powinien wysłać ją jeszcze raz i wtedy można mówić o dwukrotnym awizowaniu przesyłki. Dodał, że nie otrzymał żadnej informacji od poczty austriackiej o jakiejkolwiek przesyłce. Końcowo przedstawił przebieg postępowania przed Sądem I instancji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Za trafną uznać należy argumentację zażalenia odnoszącą się do przedwczesnego ustalenia przez Sąd I instancji skuteczności doręczenia pełnomocnikowi Skarżącej (jej mężowi) przesyłki zawierającej wezwanie Skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi.
W realiach niniejszej sprawy Sąd I instancji przyjął, bowiem fikcję doręczenia przesyłki, o której mowa w art. 73 p.p.s.a. z dniem 1 lipca 2024 r. Powyższe Sąd I instancji oparł na podstawie koperty (k. 96 akt sądowych), w której znajdowało się m.in. wezwanie Skarżącej do uiszczenia wpisu od skargi, a która to przesyłka została zwrócona do nadawcy. W szczególności Sąd I instancji oparł się na adnotacji dokonanej przez doręczyciela na ww. kopercie, na której wpisano datę 17 czerwca 2024 r. Powyższą przesyłkę na podstawie art. 299 § 1 p.p.s.a. doręczono na adres ustanowionego przez Skarżącą pełnomocnika, który jak Skarżąca mieszka poza granicami kraju - w innym państwie członkowskim Unii Europejskiej (Austria). Przepis ten obliguje, bowiem doręczenie w takim przypadku pisma pocztą przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru lub równoważną przesyłką. Zauważyć przy tym należy, że unormowanie to nie rozstrzyga, czy w ww. trybie dopuszczalne jest przyjęcie fikcji prawnej doręczenia, o której mowa w art. 73 § 4 p.p.s.a. Nie przesądza o tym również żaden inny akt prawny, jak chociażby art. 14 rozporządzenia nr 1393/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 13 listopada 2007 r. dotyczącego doręczania w państwach członkowskich dokumentów sądowych i pozasądowych w sprawach cywilnych i handlowych (Dz.U.UE.L.2020.405.40). Powyższa kwestia wywołuje zatem istotne zagadnienie prawne, odnoszące się do dopuszczalności stosowania fikcji doręczenia w obrocie zagranicznym obejmującym państwa członkowskie Unii Europejskiej.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, aby doręczenie zastępcze dokonane przez zagranicznego operatora pocztowego mogło zostać uznane za skuteczne, musi spełniać standardy przewidziane dla tego typu doręczeń dokonywanych na terytorium Polski. W przeciwnym razie adresaci przesyłek sądowych mający miejsce zamieszkania lub siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego UE byliby traktowani w sposób dyskryminujący w stosunku do podmiotów krajowych, czemu prawo unijne jednoznacznie się sprzeciwia (por. wyrok Trybunału Sprawiedliwości w sprawie C-325/11 Alder et Alder).
W realiach niniejszej sprawy za celowe jest, zatem zadanie pytania do którego zmusza argumentacja wniesionego zażalenia, a mianowicie, czy prawo austriackie przewiduje taki sposób doręczenia przesyłki, jak ustanowiony w art. 73 p.p.s.a. Inaczej mówiąc, czy zagraniczny operator pocztowy doręcza przesyłki sądowe w sposób wypełniający standardy stosowane do przesyłek sądowych nadawanych w obrocie krajowym. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego ustalając powyższe za stosowne byłoby odwołanie się do przepisów prawa obcego (art. 300 p.p.s.a. w zw. z art. 51a § 1 Prawa o ustroju sądów powszechnych). Ma to tym większe znaczenie, że koperta, w której znajdowało się wezwanie do uiszczenia wpisu - nie rozwiewa wątpliwości w tym zakresie. Nie można, bowiem na jej podstawie uznać, aby była ona dwukrotnie awizowana zgodnie z regułami art. 73 § 2-3 p.p.s.a. W aktach sprawy brak jest też dołączenia przez Sąd I instancji wydruku z śledzenia przesyłek powyższej korespondencji.
Wobec tego za konieczne uznać należy ustalenie trybu doręczenia pism sądowych przez operatora zagranicznego, a następnie ocenić zgodność ustalonego trybu z prawem polskim i odniesieniem tych ustaleń do wynikającego z akt sprawy sposobu doręczenia przedmiotowej przesyłki. Powyższe ustalenia należące do Sądu I instancji ponownie rozpatrującego sprawę odpowiedzą tym samym na pytanie, czy w realiach niniejszej sprawy nie należałoby sięgnąć do rozwiązań, o których mowa w art. 26 ust. 1 pkt 1 - Prawo konsularne (Dz. U. z 2026 r. poz. 711). Dodać też należy, że tożsamy pogląd w podobnej sprawie zajął już Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 13 września 2017 r., sygn. I FZ 150/17 - postanowienie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, pod adresem internetowym http:/orzeczenia.nsa.gov.pl), a skład orzekający w niniejszej sprawie stanowisko to podziela i przyjmuje za własne.
Zaznaczyć też trzeba, że na obecnym etapie postępowania sądowego pełnomocnik Skarżącej wie, w jakiej wysokości należy uiścić uzupełniający wpis od skargi (100 złotych), gdyż o powyższym dowiedział się chociażby z postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 sierpnia 2026 r., sygn. akt I OZ 274/26. W związku z powyższym, jeśli zależy mu na szybkim rozpoznaniu sprawy winien po otrzymaniu niniejszego postanowienia uiścić ww. kwotę na numer konta Sądu I instancji, który można ustalić chociażby na stronie internetowej tego Sądu. Skarżąca ma również możliwość korespondencji z Sądem I instancji drogą elektroniczną, o czym została pouczona chociażby przy piśmie z 17 czerwca 2023 r.
Z tych przyczyn orzeczono jak w sentencji, stosownie do art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ Sąd I instancji przedwcześnie uznał, że wobec nieuiszczenia wpisu od skargi zachodziły podstawy do jej odrzucenia w oparciu o art. 220 § 3 p.p.s.a. Ustalenie takie może zostać bowiem podjęte dopiero po stwierdzeniu skuteczności doręczenia zastępczego przez operatora zagranicznego. To z kolei będzie możliwe tylko w razie przesądzenia, że doręczenie to spełniało wymogi art. 73 p.p.s.a.