I OZ 1634/17Oddalenie zażalenia koszty postępowania sądowo administracyjnego 7
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał zażalenie J. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 19 kwietnia 2017 roku (sygn. akt II SAB/Bd 7/17) w przedmiocie rozstrzygnięcia o kosztach postępowania. Sąd pierwszej instancji, rozpoznając skargę na bezczynność Dyrektora Publicznej Szkoły Podstawowej w R. w sprawie udzielenia informacji publicznej, umorzył postępowanie w części dotyczącej zobowiązania organu do załatwienia sprawy, stwierdził bezczynność organu, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, i zasądził od organu na rzecz skarżącej 150 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Sąd I instancji uzasadnił miarkowanie kosztów tym, że wniesienie skargi nie wymagało szczególnego nakładu sił i wiedzy pełnomocnika, skarżąca często występowała z podobnymi skargami, a także wątpliwości co do rzeczywistej woli skarżącej uzyskania informacji publicznej. Skarżąca wniosła zażalenie, zarzucając naruszenie przepisów Konstytucji RP i p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i zanegowanie prawa do sądu oraz pomocy prawnej, a także zasądzenie kosztów poniżej minimalnej stawki. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił zażalenie, uznając, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 206 p.p.s.a. Sąd podkreślił, że przepis ten pozwala na miarkowanie kosztów w uzasadnionych przypadkach, a celem postępowania jest rozstrzygnięcie sporu, a nie realizacja celów innych niż te wynikające z przepisów. NSA uznał, że charakter sprawy, krótki czas reakcji skarżącej, typowość skargi oraz seryjność podobnych spraw uzasadniały zastosowanie art. 206 p.p.s.a. i miarkowanie kosztów zastępstwa procesowego. Sąd wskazał również, że art. 206 p.p.s.a. jest przepisem szczególnym wyższego rzędu niż rozporządzenie dotyczące opłat za czynności radców prawnych, co uzasadnia możliwość miarkowania kosztów niezależnie od stawek minimalnych.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie miarkowania kosztów postępowania przez sądy administracyjne na podstawie art. 206 p.p.s.a., zwłaszcza w sprawach dotyczących informacji publicznej, gdy istnieją wątpliwości co do celu działania skarżącego lub charakteru sprawy.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji miarkowania kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie występują okoliczności wskazujące na nadużycie prawa lub brak celowości działania.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sąd administracyjny może miarkować koszty zastępstwa procesowego poniżej stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu, powołując się na art. 206 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, sąd administracyjny może miarkować koszty postępowania, w tym wynagrodzenie pełnomocnika, poniżej stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu, jeśli zaistnieje uzasadniony przypadek w rozumieniu art. 206 p.p.s.a. Art. 206 p.p.s.a. jest przepisem szczególnym wyższego rzędu niż rozporządzenie.
Uzasadnienie
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że sąd pierwszej instancji prawidłowo zastosował art. 206 p.p.s.a., miarkując koszty zastępstwa procesowego. Sąd wskazał, że charakter sprawy, krótki czas reakcji skarżącej, typowość skargi oraz seryjność podobnych spraw uzasadniały zastosowanie tego przepisu. Podkreślono, że art. 206 p.p.s.a. jest przepisem szczególnym, który pozwala na odstąpienie od zasądzenia kosztów w uzasadnionych przypadkach, niezależnie od stawek minimalnych określonych w rozporządzeniu.
Czy okoliczności takie jak typowość skargi, częste występowanie z podobnymi wnioskami przez stronę, czy wątpliwości co do rzeczywistego celu uzyskania informacji publicznej mogą stanowić podstawę do miarkowania kosztów postępowania na podstawie art. 206 p.p.s.a.?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, te okoliczności mogą stanowić podstawę do zastosowania art. 206 p.p.s.a. i miarkowania kosztów postępowania, jeśli sąd uzna je za uzasadniające odstąpienie od zasądzenia pełnych kosztów.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że charakter i stopień zawiłości sprawy, krótki czas między bezczynnością a złożeniem skargi, typowość skargi oraz seryjność podobnych spraw składanych przez skarżącą, a także wątpliwości co do rzeczywistego celu działań skarżącej (np. chęć uzyskania zwrotu kosztów zamiast pozyskania informacji dla dobra wspólnego) uzasadniają zastosowanie art. 206 p.p.s.a.
Czy sąd może miarkować koszty zastępstwa procesowego, jeśli pełnomocnik jest członkiem rodziny skarżącej?
Odpowiedź sądu
Choć sąd pierwszej instancji powołał się na tę okoliczność, Naczelny Sąd Administracyjny nie rozstrzygnął bezpośrednio, czy sama ta okoliczność jest wystarczająca, ale potwierdził, że inne wskazane czynniki (typ skargi, seryjność, wątpliwości co do celu) uzasadniały miarkowanie kosztów.
Uzasadnienie
Sąd pierwszej instancji wskazał, że pełnomocnik jest członkiem rodziny skarżącej, co nie ma wpływu na określenie wysokości kosztów zastępstwa procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny nie odniósł się bezpośrednio do tej przesłanki jako samodzielnej podstawy miarkowania, skupiając się na innych argumentach.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (12)
Główne
p.p.s.a. art. 206
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd administracyjny może w uzasadnionych przypadkach odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania w całości lub w części, w szczególności jeżeli skarga została uwzględniona w części niewspółmiernej w stosunku do wartości przedmiotu sporu ustalonej w celu pobrania wpisu.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 200
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
W razie uwzględnienia skargi przez Sąd I instancji przysługuje skarżącemu od organu zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw.
p.p.s.a. art. 205 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego.
p.p.s.a. art. 205 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 197 § § 2
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Prawo do sądu.
Konstytucja RP art. 32 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Równość wobec prawa.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Działanie organów władzy publicznej na podstawie i w granicach prawa.
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego urzeczywistniającego zasady sprawiedliwości społecznej.
rozporządzenie art. 14 § ust. 1 pkt 1 lit. c
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Określa minimalne stawki wynagrodzenia radcy prawnego.
rozporządzenie art. 18
Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 roku w sprawie opłat za czynności radców prawnych
Argumenty
Skuteczne argumenty
Zastosowanie art. 206 p.p.s.a. jest dopuszczalne i uzasadnione w przypadku, gdy skarga nie służy celowemu dochodzeniu praw, a jedynie np. chęci uzyskania zwrotu kosztów. • Art. 206 p.p.s.a. jest przepisem szczególnym wyższego rzędu niż rozporządzenie dotyczące opłat za czynności radców prawnych, co pozwala na miarkowanie kosztów niezależnie od stawek minimalnych. • Charakter sprawy, krótki czas reakcji, typowość skargi i seryjność podobnych spraw uzasadniają miarkowanie kosztów.
Odrzucone argumenty
Sąd nie miał prawa miarkować kosztów zastępstwa procesowego poniżej stawki minimalnej określonej w rozporządzeniu. • Naruszenie art. 34 i 35 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 45 ust. 1 i art. 77 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 201 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez błędną wykładnię i zanegowanie prawa skarżącej do złożenia skargi i reprezentowania jej przez profesjonalnego pełnomocnika. • Naruszenie art. 7 i art. 32 ust. 1 Konstytucji RP, art. 209 i 201 § 1 p.p.s.a. w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. poprzez wprowadzenie kryteriów nie wynikających z przepisów prawa (reprezentowanie przez członka rodziny, liczba spraw, brak nakładu sił i wiedzy). • Naruszenie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2, art. 206 p.p.s.a. i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) w związku z § 18 rozporządzenia poprzez ich niewłaściwą wykładnię i niewłaściwe zastosowanie. • Naruszenie art. 201 § 1 w związku z art. 205 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 2 i 7 Konstytucji RP poprzez przerzucenie odpowiedzialności za bezczynność organu na stronę.
Godne uwagi sformułowania
wniesienie skargi nie wymagało szczególnego nakładu sił i wiedzy pełnomocnika • z analogicznej treści skargami skarżąca występowała w wielu zbliżonych sprawach sądowoadministracyjnych • nie wynika, że rzeczywistą wolą skarżącej było uzyskanie żądanej informacji publicznej • możliwość miarkowania, a nawet odstąpienia od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania od organu na rzecz skarżącego ustawodawca pozostawił uznaniu Sądu i uzależnił od wykazania zaistnienia "nieuzasadnionego przypadku" • wbrew twierdzeniom strony wnoszącej zażalenie zastosowanie omawianej regulacji nie może być zatem traktowane jako naruszenie art. 205 § 2 p.p.s.a., o ile Sąd wskaże i uzasadni, że w konkretnej sprawie można mówić o "uzasadnionym przypadku" • wzywanie do sądu administracyjnego skargi, która nie ma służyć rozstrzygnięciu realnego sporu między stronami może być oceniane pod kątem nadużycia prawa • w praktyce często dochodzi do nadużywania prawa do informacji do realizacji celów, które nie wynikają ani z Konstytucji RP, ani z ustawy o dostępie do informacji publicznej • charakter i stopień zawiłości sprawy oraz związany z tym bezpośrednio nakład pracy profesjonalnego pełnomocnika strony skarżącej nie pozwalają uznać za zasadne żądania przyznania całości kosztów zastępstwa procesowego • czynności pełnomocnika podjęte w sprawie w istocie bowiem ograniczyły się do sporządzenia krótkiej skargi, o treści typowej dla spraw dotyczących bezczynności organów w udostępnianiu informacji publicznej •…
Skład orzekający
Zbigniew Ślusarczyk
sędzia NSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie miarkowania kosztów postępowania przez sądy administracyjne na podstawie art. 206 p.p.s.a., zwłaszcza w sprawach dotyczących informacji publicznej, gdy istnieją wątpliwości co do celu działania skarżącego lub charakteru sprawy."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji miarkowania kosztów w postępowaniu sądowoadministracyjnym i może być stosowane w podobnych przypadkach, gdzie występują okoliczności wskazujące na nadużycie prawa lub brak celowości działania.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego aspektu postępowania sądowoadministracyjnego – kosztów. Pokazuje, jak sądy oceniają celowość działań strony i jej pełnomocnika, a także jak interpretują przepisy dotyczące kosztów, co jest istotne dla praktyków.
“Czy sąd może obciąć koszty prawnika? NSA wyjaśnia, kiedy można miarkować wynagrodzenie pełnomocnika.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.