Orzeczenie · 2026-03-13

I OW 8/26

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-13
NSAAdministracyjneWysokansa
spór o właściwośćkompetencjepomoc społecznadom pomocy społecznejosoba bezdomnawłaściwość miejscowaNSAsamorząd terytorialny

Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzygnął spór o właściwość pomiędzy Burmistrzem O. a Wójtem Gminy P. w przedmiocie wskazania organu właściwego do wydania decyzji o skierowanie K.C. do domu pomocy społecznej. Burmistrz O. (reprezentowany przez Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej) wnioskował o wskazanie Wójta Gminy P. jako właściwego, argumentując, że centrum życiowe K.C. znajdowało się w gminie P., gdzie mieszkała z synem, i nie spełnia ona przesłanek osoby bezdomnej. Wójt Gminy P. (reprezentowany przez Dyrektora Gminnego Ośrodka Pomocy Społecznej) wskazywał natomiast, że K.C. należy uznać za osobę bezdomną w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, a jej pobyt u syna miał charakter czasowy. NSA, analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej oraz ustawy o ochronie praw lokatorów, uznał, że pobyt K.C. w szpitalu nie może być kwalifikowany jako miejsce zamieszkania, a tym samym nie spełnia ona przesłanek do ustalenia organu właściwego na podstawie miejsca zamieszkania. Zgodnie z definicją osoby bezdomnej (art. 6 pkt 8 u.p.s.), która nie zamieszkuje w lokalu mieszkalnym i nie jest zameldowana na pobyt stały, NSA stwierdził, że K.C. jest osobą bezdomną. Ponieważ ostatnim adresem zameldowania K.C. jest Gmina O., Sąd wskazał Burmistrza O. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie właściwości miejscowej organu w sprawach pomocy społecznej, w szczególności w kontekście definicji osoby bezdomnej i interpretacji pojęcia miejsca zamieszkania w przypadku pobytu w placówkach medycznych.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby przebywającej w szpitalu i sporu między konkretnymi organami samorządowymi. Interpretacja definicji osoby bezdomnej może być stosowana w podobnych przypadkach.

Zagadnienia prawne (2)

Kto jest organem właściwym do wydania decyzji o skierowanie osoby do domu pomocy społecznej, gdy istnieje spór o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Organem właściwym jest gmina ostatniego miejsca zameldowania osoby na pobyt stały, jeśli osoba ta jest uznana za bezdomną.

Uzasadnienie

NSA uznał, że pobyt w szpitalu nie stanowi miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów, a osoba nieposiadająca miejsca zamieszkania ani stałego zameldowania jest osobą bezdomną. W związku z tym, zastosowanie znalazł przepis dotyczący właściwości miejscowej gminy ostatniego miejsca zameldowania.

Jak należy interpretować pojęcie 'osoby bezdomnej' na potrzeby ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Osobą bezdomną jest osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym w rozumieniu przepisów o ochronie praw lokatorów i mieszkaniowym zasobie gminy oraz niezameldowana na pobyt stały w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności, a także osoba niezamieszkała w lokalu mieszkalnym i zameldowana na pobyt stały w lokalu, w którym nie ma możliwości zamieszkania.

Uzasadnienie

Sąd wyjaśnił, że pobyt w placówkach takich jak szpitale, schroniska czy hostele ma charakter czasowy i nie służy zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych, co wyklucza uznanie ich za miejsce zamieszkania w rozumieniu przepisów.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Burmistrza O. jako organ właściwy do rozpoznania sprawy skierowania K.C. do domu pomocy społecznej.

Przepisy (13)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.p.s. art. 59 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 2a.

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 3

Ustawa o pomocy społecznej

u.p.s. art. 6 § pkt 8

Ustawa o pomocy społecznej

Pomocnicze

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.o.p.l. art. 2 § ust. 1 pkt 4

Ustawa o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego

k.c. art. 25

Kodeks cywilny

Ustawa o działalności leczniczej art. 3 § ust. 1 i 2

Argumenty

Skuteczne argumenty

Pobyt w szpitalu nie stanowi miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów. • Osoba niezamieszkująca w lokalu mieszkalnym i niezameldowana na pobyt stały jest osobą bezdomną. • Właściwość miejscową gminy ustala się według ostatniego miejsca zameldowania osoby bezdomnej na pobyt stały.

Odrzucone argumenty

Gmina P. jest właściwa ze względu na ostatnie miejsce zamieszkania K.C. u syna. • K.C. nie spełnia przesłanek uznania jej za osobę bezdomną.

Godne uwagi sformułowania

nie sposób uznać, że w dalszym ciągu znajduje się tam jej miejsce zamieszkania • pomieszczenia przeznaczone do krótkotrwałego pobytu osób nie stanowią lokali mieszkalnych w rozumieniu powołanej ustawy • pobyt ten nie traci charakteru czasowego

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie właściwości miejscowej organu w sprawach pomocy społecznej, w szczególności w kontekście definicji osoby bezdomnej i interpretacji pojęcia miejsca zamieszkania w przypadku pobytu w placówkach medycznych."

Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji osoby przebywającej w szpitalu i sporu między konkretnymi organami samorządowymi. Interpretacja definicji osoby bezdomnej może być stosowana w podobnych przypadkach.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości organu w trudnej sytuacji życiowej osoby, co jest istotne dla prawników zajmujących się prawem administracyjnym i socjalnym.

Kto odpowiada za pomoc osobie w szpitalu? NSA rozstrzyga spór o właściwość.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst