Orzeczenie · 2026-03-13

I OW 258/25

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-03-13
NSAAdministracyjneŚredniansa
spór kompetencyjnyspór o właściwośćpomoc społecznadom pomocy społecznejwłaściwość miejscowamiejsce zamieszkaniaNSAsamorząd terytorialny

Sprawa dotyczyła wniosku Prezydenta Miasta Krakowa o rozstrzygnięcie sporu o właściwość z Prezydentem Miasta Nowego Sącza w przedmiocie wskazania organu właściwego do rozpoznania wniosku D. K. o umieszczenie jej matki I. K. w domu pomocy społecznej. Prezydent Krakowa argumentował, że właściwy jest Prezydent Miasta Nowego Sącza, ponieważ I. K. od września 2024 r. przebywa u córki w N., gdzie korzysta z opieki medycznej i pobiera rentę, co wskazuje na N. jako miejsce jej zamieszkania. Z kolei Prezydent Miasta Nowego Sącza uważał, że właściwy jest Prezydent Krakowa, podnosząc, że pobyt w N. jest tymczasowy, podyktowany stanem zdrowia i wiekiem córki, a I. K. nadal posiada mieszkanie w Krakowie i nie można wnioskować o jej zamiarze stałego pobytu w N. Naczelny Sąd Administracyjny, powołując się na art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 p.p.s.a. oraz art. 22 § 1 pkt 1 k.p.a., stwierdził negatywny spór o właściwość. Analizując przepisy ustawy o pomocy społecznej (art. 59, art. 101) oraz Kodeksu cywilnego (art. 25), sąd podkreślił, że właściwość miejscową ustala się według miejsca zamieszkania, rozumianego jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe. Sąd uznał, że w sytuacji, gdy I. K. nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i korzysta ze stałej opieki córki w N., nastąpiła zmiana jej miejsca zamieszkania na N. W związku z tym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił wskazać Prezydenta Miasta Nowego Sącza jako organ właściwy do rozpoznania sprawy.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Ustalanie właściwości miejscowej organów w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście zmiany miejsca zamieszkania i interpretacji pojęcia 'miejsce zamieszkania' w świetle przepisów cywilnych i administracyjnych.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji osoby starszej/chorej, która przebywa pod opieką rodziny, ale może mieć zastosowanie do innych przypadków zmiany miejsca pobytu.

Zagadnienia prawne (2)

Jakie kryteria należy stosować do ustalenia właściwości miejscowej organu w sprawie skierowania do domu pomocy społecznej, w szczególności w kontekście zmiany miejsca pobytu osoby?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Właściwość miejscową organu w sprawach pomocy społecznej ustala się według miejsca zamieszkania osoby, rozumianego jako miejscowość, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie koncentrują się jej interesy życiowe.

Uzasadnienie

Sąd oparł się na definicji miejsca zamieszkania z Kodeksu cywilnego oraz orzecznictwie, uznając, że faktyczne przebywanie z zamiarem stałego pobytu, a nie tylko zameldowanie czy posiadanie nieruchomości, decyduje o właściwości miejscowej. W analizowanym przypadku, stała opieka córki i brak możliwości samodzielnego funkcjonowania wskazywały na zmianę miejsca zamieszkania.

Czy tymczasowy pobyt u córki, spowodowany stanem zdrowia i wiekiem, może oznaczać zmianę miejsca zamieszkania osoby w rozumieniu przepisów o pomocy społecznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, jeśli pobyt ten z obiektywnego punktu widzenia stanowi główny ośrodek aktywności życiowej osoby.

Uzasadnienie

Sąd ocenił zobiektywizowany zamiar stałego pobytu, uznając, że w sytuacji, gdy osoba nie jest w stanie samodzielnie funkcjonować i korzysta ze stałej opieki, miejsce pobytu u córki może być uznane za nowe miejsce zamieszkania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Inne
Wskazano Prezydenta Miasta Nowego Sącza jako organ właściwy w sprawie umieszczenia I. K. w domu pomocy społecznej.

Przepisy (11)

Główne

p.p.s.a. art. 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 15 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 22 § § 1 pkt 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

u.p.s. art. 59 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 1

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

k.c. art. 25

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego

Definicja miejsca zamieszkania jako miejscowości, w której osoba przebywa z zamiarem stałego pobytu i gdzie koncentrują się jej interesy osobiste i majątkowe.

Pomocnicze

u.p.s. art. 101 § ust. 2

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 2a.

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 3

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

u.p.s. art. 101 § ust. 6

Ustawa z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej

Argumenty

Skuteczne argumenty

Zmiana miejsca zamieszkania I. K. na N. z uwagi na jej faktyczne przebywanie tam z zamiarem stałego pobytu i koncentrację interesów życiowych.

Odrzucone argumenty

Argument Prezydenta Miasta Krakowa, że właściwy jest Prezydent Miasta Nowego Sącza, oparty na tymczasowym pobycie I. K. u córki. • Argument Prezydenta Miasta Nowego Sącza, że właściwy jest Prezydent Miasta Krakowa, oparty na posiadaniu przez I. K. mieszkania w K. i braku możliwości oceny jej woli.

Godne uwagi sformułowania

O uznaniu konkretnej miejscowości za miejsce zamieszkania danej osoby decyduje takie przebywanie na danym terenie, które posiada cechy założenia tam aktualnego ośrodka jej osobistych i majątkowych interesów. • Samo zameldowanie, będące instytucją prawa administracyjnego, nie przesądza o zamieszkaniu w rozumieniu prawa cywilnego. • Zamiar stałego pobytu [...] należy oceniać w sposób zobiektywizowany – oznacza to, że o tym, czy na gruncie art. 25 k.c. danej osobie można przypisać zamiar stałego pobytu w danej miejscowości, rozstrzyga to, czy z punktu widzenia typowego obserwatora miejscowość ta stanowi główny ośrodek aktywności życiowej tej osoby.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

członek

Marian Wolanin

sprawozdawca

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Ustalanie właściwości miejscowej organów w sprawach pomocy społecznej, zwłaszcza w kontekście zmiany miejsca zamieszkania i interpretacji pojęcia 'miejsce zamieszkania' w świetle przepisów cywilnych i administracyjnych."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji osoby starszej/chorej, która przebywa pod opieką rodziny, ale może mieć zastosowanie do innych przypadków zmiany miejsca pobytu.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy praktycznego problemu ustalenia właściwości miejscowej organu administracji, co jest częstym zagadnieniem w sprawach społecznych. Interpretacja pojęcia 'miejsce zamieszkania' ma znaczenie dla wielu obywateli.

Gdzie mieszka osoba starsza? Sąd rozstrzyga spór o właściwość w sprawie umieszczenia w DPS.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst