Orzeczenie · 2026-04-16

I OSK 906/23Oddalenie skargi kasacyjnej wywłaszczenie nieruchomości 56

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Data

2026-04-16

NSAAdministracyjneWysokansa

wywłaszczenienieruchomościodszkodowanieKodeks postępowania administracyjnegonowelizacja KPAterminstwierdzenie nieważnościNSA

Podsumowanie

Przejdź do pełnego tekstu

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej wniesionej przez K. W., K. M. i M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii. Decyzja Ministra uchyliła decyzję Wojewody i umorzyła postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ostatecznej decyzji Prezydenta Miasta z dnia 6 lipca 1978 r. znak [...] w części dotyczącej odszkodowania za nieruchomość. Skarżący zarzucili naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 141 § 4 p.p.s.a. (lakoniczne uzasadnienie WSA) oraz art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA z 2021 r. (błędne umorzenie postępowania). Podnosili również zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym art. 156 § 2 w zw. z art. 158 § 3 k.p.a. w zw. z art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej, kwestionując zgodność tej regulacji z Konstytucją RP. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, uznał zarzuty za niezasadne. Sąd podkreślił, że art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego przewiduje umorzenie z mocy prawa postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji, wszczętych po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. NSA przyjął, że 30-letni termin biegnie od daty wejścia decyzji do obrotu prawnego, co w tym przypadku nastąpiło 29 lipca 1978 r. (data klauzuli prawomocności), a wniosek o stwierdzenie nieważności złożono 5 kwietnia 2019 r. Sąd odwołał się do utrwalonego orzecznictwa NSA, zgodnie z którym nowelizacja jest zgodna z Konstytucją, a brak doręczenia decyzji wszystkim stronom nie wyklucza zastosowania art. 2 ust. 2, jeśli decyzja weszła do obrotu prawnego. NSA oddalił skargę kasacyjną, uznając zaskarżony wyrok WSA za zgodny z prawem.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka

Do czego można powołać

Interpretacja art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA z 2021 r. dotyczącego umorzenia postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 30 lat od wejścia decyzji do obrotu prawnego, a także kwestia zgodności tej regulacji z Konstytucją RP.

Ograniczenia stosowania

Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z nowelizacją KPA z 2021 r. i może być stosowane do spraw, w których postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało wszczęte po upływie 30 lat od wejścia decyzji do obrotu prawnego i nie zostało zakończone przed wejściem w życie nowelizacji.

Zagadnienia prawne (4)

Czy art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego, który przewiduje umorzenie z mocy prawa postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji wszczętych po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, jest zgodny z Konstytucją RP?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA jest zgodny z Konstytucją RP. Wprowadzenie ograniczenia czasowego w dochodzeniu prawa i zakończenie z mocy prawa trwających postępowań nie stanowi nadmiernego ograniczenia praw obywatela.

Uzasadnienie

NSA wielokrotnie oceniał zgodność art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA z Konstytucją RP, uznając, że nie prowadzi on do jednoznacznej niezgodności z Konstytucją i nie stanowi nadmiernego ograniczenia praw obywatela. Sąd odwołał się do orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego wskazującego na potrzebę ustanowienia granic dopuszczalności stwierdzenia nieważności decyzji dla zachowania zasady bezpieczeństwa prawnego i zaufania do państwa.

Od kiedy należy liczyć 30-letni termin na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

30-letni termin należy liczyć od dnia wejścia decyzji do obrotu prawnego, co następuje z chwilą jej doręczenia lub ogłoszenia.

Uzasadnienie

NSA wyjaśnił, że redakcja art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA nie wymaga od organu potwierdzenia faktu doręczenia decyzji każdej ze stron. Istotny jest sam fakt wprowadzenia decyzji do obrotu prawnego, co następuje w chwili złożenia podpisu na projekcie aktu lub w momencie doręczenia/ogłoszenia. Sąd przyjął, że w analizowanej sprawie decyzja z 1978 r. weszła do obrotu prawnego 29 lipca 1978 r. (data klauzuli prawomocności).

Czy brak doręczenia decyzji wywłaszczeniowej wszystkim współwłaścicielom nieruchomości wyklucza zastosowanie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, brak doręczenia decyzji wszystkim współwłaścicielom nie wyklucza zastosowania art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, jeśli decyzja weszła do obrotu prawnego.

Uzasadnienie

NSA, powołując się na swoje orzecznictwo, stwierdził, że ustawa nowelizująca nie wymaga 'skutecznego' doręczenia aktu wszystkim stronom. Istotne jest samo dokonanie ujawnienia treści decyzji 'na zewnątrz', co powoduje włączenie jej do obrotu prawnego. Nawet decyzja doręczona wadliwie może wejść do obrotu prawnego i wywołać skutki prawne.

Czy naruszenie przepisów postępowania przez WSA w zakresie uzasadnienia wyroku (art. 141 § 4 p.p.s.a.) może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej?

Odpowiedź sądu

Nie, w tym przypadku naruszenie to nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

NSA uznał, że uzasadnienie wyroku WSA zostało sporządzone zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., a ocena zarzutów skargi kasacyjnej została dokonana. Mimo że skarżący zarzucali lakoniczność uzasadnienia, sąd nie dopatrzył się wpływu tego uchybienia na wynik sprawy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja

Odrzucono skargę

Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (24)

Główne

Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 2 § ust. 2

Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego

Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.

Pomocnicze

k.p.a. art. 156 § § 2

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 158 § § 3

Kodeks postępowania administracyjnego

Jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji, o której mowa w art. 156 § 2, upłynęło trzydzieści lat, nie wszczyna się postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji.

p.p.s.a. art. 141 § § 4