I OSK 885/25Oddalenie skargi kasacyjnej zasiłek celowy 70
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną R.O. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który wcześniej oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie odmowy przyznania zasiłku celowego. Skarżący kasacyjnie zarzucił Sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania, w szczególności art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego i sytuacji skarżącego, co miało skutkować niezasadną odmową przyznania zasiłku. Zarzucono również naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się do przytoczenia stanowiska organu II instancji. Naczelny Sąd Administracyjny, działając w granicach skargi kasacyjnej i nie stwierdzając przesłanek nieważności postępowania, uznał skargę kasacyjną za pozbawioną usprawiedliwionych podstaw. Sąd podkreślił, że naruszenie przepisów postępowania musi mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skarżący musi wykazać. Wskazano, że przyznanie specjalnego zasiłku celowego następuje w szczególnie uzasadnionym przypadku, co wymaga wykazania nadzwyczajności zdarzenia. Sąd zaznaczył, że pomoc społeczna ma charakter subsydiarny, a decyzje w tym zakresie opierają się na uznaniu administracyjnym, z ograniczoną kontrolą sądową. Stwierdzono, że organy administracji prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy, a skarżący, mimo przekraczania kryterium dochodowego, nie wykazał sytuacji szczególnie uzasadnionej ani nagłej i niespodziewanej. Zarzuty procesowe uznano za nieprecyzyjne i niepoparte dowodami na istotny wpływ uchybień na wynik sprawy. W konsekwencji, skargę kasacyjną oddalono na podstawie art. 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja pojęcia 'szczególnie uzasadniony przypadek' w kontekście zasiłków celowych oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami opartymi na uznaniu administracyjnym.
Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji osoby ubiegającej się o zasiłek celowy i może być mniej relewantna dla spraw o innym charakterze.
Zagadnienia prawne (3)
Czy naruszenie przepisów postępowania przez sąd administracyjny, polegające na braku dokładnej analizy stanu faktycznego i ograniczeniu się do stanowiska organu, może stanowić podstawę uwzględnienia skargi kasacyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, naruszenie przepisów postępowania stanowi usprawiedliwioną podstawę kasacyjną tylko wtedy, gdy uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, co skarżący musi wykazać.
Uzasadnienie
Skarżący kasacyjnie zarzucił sądowi I instancji naruszenie przepisów postępowania poprzez brak analizy stanu faktycznego. NSA podkreślił, że dla uwzględnienia skargi kasacyjnej konieczne jest wykazanie związku przyczynowego między uchybieniem a wydanym orzeczeniem oraz że samo przyjęcie odmiennego stanowiska co do stanu faktycznego nie jest równoznaczne z naruszeniem przepisów.
Czy sytuacja osoby przekraczającej kryterium dochodowe, ale stale objętej pomocą społeczną, może być uznana za 'szczególnie uzasadniony przypadek' uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sytuacja ta nie jest na tyle wyrazista i odbiegająca od innych osób w trudnym położeniu, aby uzasadniać przyznanie pomocy z uwagi na okazjonalność i nadzwyczajność zdarzenia.
Uzasadnienie
NSA wyjaśnił, że pojęcie 'szczególnie uzasadnionego przypadku' wymaga wykazania nadzwyczajności zdarzenia. W analizowanej sprawie skarżący, mimo trudnej sytuacji materialnej i stałego otrzymywania świadczeń, nie wykazał, aby jego przypadek był na tyle wyjątkowy w porównaniu do innych osób przekraczających kryterium dochodowe, aby uzasadniać przyznanie specjalnego zasiłku celowego.
Jaki jest zakres kontroli sądowej nad decyzjami wydawanymi w ramach uznania administracyjnego w sprawach pomocy społecznej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Rola sądu ogranicza się do zbadania, czy organ nie przekroczył granic uznania i czy decyzja nie nosi cech dowolności. Sam wybór rozstrzygnięcia w ramach luzu decyzyjnego nie może być kwestionowany.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że decyzje oparte na uznaniu administracyjnym, w tym dotyczące zasiłków celowych, dają organom swobodę wyboru rozstrzygnięcia. Kontrola sądowa w takich przypadkach jest ograniczona do badania legalności i braku dowolności, a nie do merytorycznej oceny wyboru dokonanego przez organ w ramach przysługującego mu luzu decyzyjnego.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (21)
Główne
ups art. 8 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.
ups art. 41 § ust. 1
Ustawa o pomocy społecznej
Umożliwia przyznanie specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionym przypadku, nawet przy dochodach przekraczających kryterium.
ppsa art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres rozpoznania sprawy przez NSA w granicach skargi kasacyjnej, z uwzględnieniem nieważności postępowania z urzędu.
ppsa art. 182 § § 2 i 3
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym oraz podstawę prawną orzekania przez NSA.
ppsa art. 174 § pkt 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa naruszenie przepisów postępowania jako podstawę kasacyjną.
ups art. 8 § ust. 1 pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryterium dochodowe dla osoby samotnie gospodarującej.
ups art. 41 § pkt 1
Ustawa o pomocy społecznej
Umożliwia przyznanie specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionym przypadku.
Pomocnicze
ups art. 3 § ust. 1-4
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady i cele pomocy społecznej, w tym jej subsydiarny charakter.
ppsa art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymienia enumeratywnie przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
ppsa art. 151
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
ppsa art. 141 § § 4
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy wymogów uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
ppsa art. 133 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy podstawy rozpoznania sprawy przez sąd administracyjny.
ppsa art. 134 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zakres kognicji sądu administracyjnego.
kpa art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
kpa art. 77
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku zebrania i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego.
kpa art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy dopuszczalności dowodu.
kpa art. 78
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku udostępnienia stronie akt sprawy.
kpa art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy oceny mocy dowodowej materiału dowodowego.
kpa art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Dotyczy obowiązku organu do należytego i wyrazistego uzasadnienia rozstrzygnięcia.
ppsa art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa zawartość uzasadnienia wyroku oddalającego skargę kasacyjną.
ppsa art. 258 - 261
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Reguluje postępowanie w przedmiocie przyznawania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z przepisami k.p.a. poprzez brak dokładnej analizy stanu faktycznego i sytuacji skarżącego. • Naruszenie art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez ograniczenie się przez WSA do przytoczenia stanowiska organu II instancji.
Godne uwagi sformułowania
Poprzez 'istotny wpływ na wynik sprawy' należy rozumieć związek przyczynowy, pomiędzy uchybieniem procesowym a wydanym w sprawie orzeczeniem. • Decyzja w przedmiocie zasiłku celowego, także specjalnego zasiłku celowego, oparta jest na konstrukcji uznania administracyjnego. • Pomoc społeczna ma charakter subsydiarny w stosunku do aktywności samego zainteresowanego. • Nie stanowi to bowiem wyjątku na tle innych osób ubiegających się o świadczenia z pomocy społecznej.
Skład orzekający
Jerzy Siegień
przewodniczący
Marek Stojanowski
sprawozdawca
Jolanta Rudnicka
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja pojęcia 'szczególnie uzasadniony przypadek' w kontekście zasiłków celowych oraz zakres kontroli sądowej nad decyzjami opartymi na uznaniu administracyjnym."
Ograniczenia: Sprawa dotyczy specyficznej sytuacji osoby ubiegającej się o zasiłek celowy i może być mniej relewantna dla spraw o innym charakterze.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Orzeczenie wyjaśnia kluczowe zasady przyznawania zasiłków celowych i ograniczenia uznania administracyjnego, co jest istotne dla prawników procesowych i specjalistów od pomocy społecznej.
“Kiedy zasiłek celowy jest 'szczególnie uzasadniony'? NSA wyjaśnia granice uznania administracyjnego.”
Sektor
administracyjne
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.