I OSK 788/22
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną od wyroku WSA w Krakowie, który oddalił skargę na postanowienie Wojewody Małopolskiego odmawiające przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania administracyjnego, w tym ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz Konstytucji RP, argumentując, że termin do złożenia wniosku powinien być przywrócony lub że przepisy dotyczące jego biegu są niezgodne z Konstytucją. NSA podkreślił, że rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i że zarzuty skarżących sprowadzają się do twierdzenia o możliwości przywrócenia terminu. Sąd wyjaśnił, że termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, określony w art. 136 ust. 7 ustawy o gospodarce nieruchomościami oraz w art. 2 ustawy nowelizującej, ma charakter materialnoprawny. Oznacza to, że jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa podmiotowego do żądania zwrotu nieruchomości, a w konsekwencji wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny. Sąd uwzględnił wpływ pandemii COVID-19 na bieg terminów administracyjnych, wskazując na zawieszenie ich biegu na mocy art. 15zzr ustawy COVID-owej. Mimo to, stwierdził, że wniosek o zwrot nieruchomości został złożony po upływie ustawowego terminu, nawet z uwzględnieniem jego przedłużenia spowodowanego pandemią. NSA odrzucił również zarzuty dotyczące niezgodności art. 2 ustawy nowelizującej z Konstytucją RP, wskazując, że zwrot nieruchomości wiąże się z koniecznością zwrotu odszkodowania i nie stanowi nieuzasadnionej utraty majątku. Sąd oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja charakteru terminu do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako materialnoprawnego, niedopuszczalność jego przywrócenia, a także wpływ przepisów COVID-owych na bieg terminów administracyjnych.
Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości i późniejszego wniosku o zwrot, z uwzględnieniem zmian prawnych i okresu pandemii.
Zagadnienia prawne (3)
Czy termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma charakter materialnoprawny i czy podlega przywróceniu na podstawie art. 58 KPA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości ma charakter materialnoprawny i nie podlega przywróceniu na podstawie art. 58 KPA, ponieważ jego upływ powoduje wygaśnięcie prawa podmiotowego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest terminem materialnoprawnym, którego upływ prowadzi do wygaśnięcia prawa podmiotowego. W związku z tym, wniosek o przywrócenie terminu jest niedopuszczalny, gdyż nie można przywrócić prawa, które wygasło.
Czy przepisy ustawy nowelizującej prawo o gospodarce nieruchomościami, wprowadzające termin do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, są zgodne z art. 32 i 64 Konstytucji RP?
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy te nie są niezgodne z Konstytucją RP.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że zwrot wywłaszczonej nieruchomości wiąże się z koniecznością zwrotu odszkodowania, a zatem nie dochodzi do nieuzasadnionej utraty majątku. Nie dostrzeżono również podstaw do dłuższego terminu dla osób chorych.
Jaki wpływ na bieg terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości miał stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii związany z COVID-19?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Bieg terminu został zawieszony od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na art. 15zzr ustawy COVID-owej, który zawieszał bieg terminów administracyjnych w okresie stanu zagrożenia epidemicznego lub stanu epidemii. Okres ten trwał od 14 marca 2020 r. do 23 maja 2020 r., co skutkowało wydłużeniem terminu do złożenia wniosku.
Przepisy (17)
Główne
u.g.n. art. 136 § 3
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
u.g.n. art. 136 § 7
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
Ustawa z dnia 4 kwietnia 2019 r. o zmianie ustawy o gospodarce nieruchomościami art. 2 § 1
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
u.g.n. art. 140
Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
KPA art. 58 § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 6
Kodeks postępowania administracyjnego
KPA art. 75
Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 31 marca 2020 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw art. 15zzr
Ustawa z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 art. 68 § 2
Konstytucja RP art. 32
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Ustawa z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości art. 53
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 136 ust. 7 u.g.n. poprzez jego nieuprawnione zastosowanie. • Naruszenie art. 2 ustawy nowelizującej poprzez brak jego zastosowania. • Naruszenie art. 58 KPA poprzez błędne przyjęcie, że nie dotyczy on przywrócenia terminu do złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. • Naruszenie art. 6 KPA poprzez wprowadzenie podziału terminów prawa administracyjnego. • Naruszenie art. 6 KPA w zw. z art. 75 KPA poprzez niewyjaśnienie okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia (stan zdrowia K.P.). • Naruszenie art. 32 i 64 Konstytucji RP poprzez dyskryminację osób chorych i ułomnych. • Niezgodność art. 2 ustawy nowelizującej z art. 32 i 64 Konstytucji RP.
Godne uwagi sformułowania
termin ma charakter terminu prawa materialnego • nie można umożliwić jednostce korzystanie z prawa, które wygasło • nie ma znaczenia, czy jest to akt prawny obejmujący prawo procesowe czy materialne • nie dostrzega powodów, dla których termin złożenia wniosku o zwrot wywłaszczonej nieruchomości biegnący w stosunku do osób chorych i ułomnych powinien być dłuższy od terminu biegnącego w stosunku do osób zdrowych i w pełni sprawnych
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
sędzia
Arkadiusz Blewązka
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja charakteru terminu do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako materialnoprawnego, niedopuszczalność jego przywrócenia, a także wpływ przepisów COVID-owych na bieg terminów administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji wywłaszczenia nieruchomości i późniejszego wniosku o zwrot, z uwzględnieniem zmian prawnych i okresu pandemii.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego prawa obywateli do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, a także pokazuje, jak przepisy przejściowe i nadzwyczajne (jak te związane z COVID-19) wpływają na bieg terminów prawnych. Jest to interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Czy można odzyskać wywłaszczoną nieruchomość po latach? NSA wyjaśnia kluczowe terminy i wpływ pandemii.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.