I OSK 615/23
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej A.K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, który oddalił jego skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Lublinie w przedmiocie umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego. Skarżący podniósł zarzuty naruszenia prawa materialnego (art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie, a także naruszenia przepisów postępowania, w tym art. 7, 75, 77, 81, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 134 § 1 i 141 § 4 p.p.s.a. Zarzuty dotyczyły m.in. niewłaściwego postępowania dowodowego, braku wyjaśnienia stanu faktycznego (sytuacji zdrowotnej, rodzinnej i majątkowej skarżącego) oraz błędnej oceny materiału dowodowego. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że skarga kasacyjna nie spełnia wymogów formalnych określonych w przepisach Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w szczególności w zakresie uzasadnienia zarzutów. Sąd podkreślił, że zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania muszą wykazywać istotny wpływ uchybienia na wynik sprawy, a polemika z ustaleniami faktycznymi nie jest wystarczająca. NSA stwierdził, że orzeczenie lekarza orzecznika ZUS o niezdolności do pracy, choć nie wyklucza innych dowodów, stanowiło podstawę dla organów i sądu I instancji. Sąd wskazał również, że sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego, mimo choroby, nie uzasadniała umorzenia należności z funduszu alimentacyjnego, gdyż przepis art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej wymaga, aby sytuacja dłużnika wyróżniała go spośród innych dłużników, a dobro dziecka i interes publiczny w egzekwowaniu należności mają prymat. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie uzasadnienia wyroku WSA. W konsekwencji, Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zasady formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej, priorytet dobra dziecka i interesu publicznego nad sytuacją dłużnika alimentacyjnego.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.
Zagadnienia prawne (3)
Czy sytuacja zdrowotna i dochodowa dłużnika alimentacyjnego, mimo orzeczonej niezdolności do pracy, uzasadnia umorzenie należności z funduszu alimentacyjnego na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sytuacja dochodowa i rodzinna dłużnika, nawet w połączeniu z chorobą, nie stanowi wystarczającej podstawy do umorzenia należności, jeśli nie wyróżnia go spośród innych dłużników i nie przemawia za prymatem jego interesu nad dobrem dziecka i interesem społecznym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej ma charakter fakultatywny ('może') i wymaga, aby sytuacja dłużnika była na tyle wyjątkowa, by uzasadniała umorzenie. Dobro dziecka i interes publiczny w egzekwowaniu należności mają pierwszeństwo. Sama choroba i trudna sytuacja materialna nie są wystarczające, jeśli nie ma szczególnie uzasadnionej okoliczności.
Czy zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania i prawa materialnego zostały sformułowane zgodnie z wymogami Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty skargi kasacyjnej nie spełniają wymogów formalnych, w szczególności w zakresie uzasadnienia i precyzyjnego wskazania naruszonych przepisów oraz sposobu ich naruszenia.
Uzasadnienie
Sąd podkreślił, że skarga kasacyjna musi zawierać konkretne zarzuty, uzasadnienie wykazujące ich słuszność oraz wskazywać na istotny wpływ uchybień na wynik sprawy. W tej sprawie zarzuty były zbyt ogólne, stanowiły polemikę z ustaleniami faktycznymi i nie wykazywały związku przyczynowego między uchybieniami a wynikiem sprawy.
Czy sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stan faktyczny sprawy, w tym sytuację rodzinną i majątkową skarżącego?
Odpowiedź sądu
Tak, sąd I instancji prawidłowo ocenił materiał dowodowy i stan faktyczny, a zarzuty skarżącego stanowią jedynie polemikę z ustaleniami sądu.
Uzasadnienie
Sąd kasacyjny stwierdził, że skarżący nie podważył skutecznie ustaleń faktycznych sądu I instancji, a jego argumentacja była polemiką z oceną dowodów. Sąd wskazał, że ustalenia dotyczące wspólnego gospodarowania z innymi osobami i braku ponoszenia kosztów utrzymania mieszkania były zasadne.
Przepisy (9)
Główne
u.p.o.u.a. art. 30 § ust. 2
Ustawa z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Przepis ma charakter fakultatywny ('może') i wymaga uwzględnienia sytuacji dochodowej i rodzinnej dłużnika. Nie stanowi jednak bezwzględnej podstawy do umorzenia, a jego zastosowanie wymaga, aby sytuacja dłużnika wyróżniała go spośród innych dłużników i przemawiała za prymatem jego interesu nad dobrem dziecka i interesem społecznym. Interpretacja ścisła, nie rozszerzająca.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 183 § ust. 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.
p.p.s.a. art. 141 § § 4
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku sądu administracyjnego.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Rozstrzygnięcie NSA w przypadku oddalenia skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Zasada prawdy obiektywnej.
k.p.a. art. 75 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 81
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek organu w zakresie prowadzenia postępowania dowodowego.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa materialnego (art. 30 ust. 2 u.p.o.u.a.) poprzez błędną wykładnię i zastosowanie. • Naruszenie przepisów postępowania (m.in. art. 7, 75, 77, 81, 145 § 1 pkt 1 lit. c, 134 § 1, 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez niewłaściwe postępowanie dowodowe, brak wyjaśnienia stanu faktycznego i błędną ocenę materiału dowodowego.
Godne uwagi sformułowania
Sytuacja dochodowa i rodzinna skarżącego same w sobie nie dają podstaw do zastosowania instytucji unormowanej w art. 30 ust. 2 ustawy alimentacyjnej. • Dobro dziecka jest wartością najwyższą i podlega konstytucyjnej ochronie. • Każde umorzenie zadłużenia alimentacyjnego powoduje przerzucenie na wszystkich członków społeczeństwa kosztów utrzymania dzieci dłużników alimentacyjnych. • Sytuacja rodzinna i dochodowa dłużnika ubiegającego się o umorzenie należności musi go więc wyróżniać spośród innych dłużników alimentacyjnych.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Anna Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja art. 30 ust. 2 ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów, zasady formułowania zarzutów w skardze kasacyjnej, priorytet dobra dziecka i interesu publicznego nad sytuacją dłużnika alimentacyjnego."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji dłużnika alimentacyjnego i wymaga oceny indywidualnych okoliczności sprawy.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy osobom uprawnionym do alimentów i trudnej sytuacji dłużników. Wyjaśnia, kiedy można ubiegać się o umorzenie należności i jakie są granice tej możliwości.
“Choroba nie zawsze zwalnia z długu alimentacyjnego – NSA wyjaśnia, kiedy można liczyć na umorzenie.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.