I OSK 577/13Odmowa wznowienia postępowania uwłaszczeniowego brak strony
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuWojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę K. K., W. M., T. M. i P. M. na decyzję Ministra Infrastruktury odmawiającą wznowienia postępowania administracyjnego w sprawie stwierdzenia nabycia z mocy prawa przez K. w K. prawa użytkowania wieczystego nieruchomości. Skarżący domagali się wznowienia postępowania na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. (brak udziału w postępowaniu), twierdząc, że ich poprzedniczka prawna A. M. nie brała udziału w postępowaniu uwłaszczeniowym. Organy administracji odmówiły wznowienia, wskazując, że A. M. sprzedała nieruchomość w 1977 r. i nie złożyła wniosku o zwrot nieruchomości przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej w 1991 r. Naczelny Sąd Administracyjny, po uchyleniu wcześniejszego wyroku WSA, wskazał, że postępowanie uwłaszczeniowe ma charakter materialnoprawny i polega na stwierdzeniu nabycia prawa użytkowania wieczystego, z zastrzeżeniem nienaruszania praw osób trzecich. Podkreślono, że brak wniosku o zwrot nieruchomości przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej wyklucza możliwość uznania byłego właściciela lub jego następców za strony tego postępowania. WSA, rozpoznając sprawę ponownie, oddalił skargę, uznając, że skarżący nie byli stronami postępowania uwłaszczeniowego, ponieważ wniosek o zwrot nieruchomości złożyli po wydaniu decyzji uwłaszczeniowej. Skarga kasacyjna zarzucała naruszenie art. 269 § 1 P.p.s.a. poprzez wydanie wyroku sprzecznego z uchwałą NSA z 1999 r. bez przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia. NSA oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że uchwała z 1999 r. utraciła moc wiążącą po 1 stycznia 2004 r. i nie podlegała zastosowaniu w trybie art. 269 § 1 P.p.s.a.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaInterpretacja przepisów dotyczących postępowania uwłaszczeniowego, statusu stron w tym postępowaniu oraz stosowania uchwał NSA po zmianach w prawie.
Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z uwłaszczeniem z mocy prawa w 1990 r. oraz przepisów P.p.s.a. obowiązujących w określonym czasie.
Zagadnienia prawne (2)
Czy następca prawny osoby wywłaszczonej na mocy ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości jest stroną postępowania uwłaszczeniowego prowadzonego w trybie art. 2 ust. 1 i 3 ustawy z dnia 29 września 1990 r. o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, następca prawny nie jest stroną postępowania uwłaszczeniowego, jeśli nie zgłosił roszczeń do nieruchomości przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej.
Uzasadnienie
Postępowanie uwłaszczeniowe ma charakter deklaratoryjny i stwierdza nabycie prawa użytkowania wieczystego z mocy prawa, pod warunkiem nienaruszania praw osób trzecich. Brak złożenia wniosku o zwrot nieruchomości przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej oznacza, że były właściciel lub jego następcy nie mieli interesu prawnego w tym postępowaniu i nie przysługiwał im status strony.
Czy uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 1999 r. sygn. akt OPS 15/98, wydana przed 1 stycznia 2004 r., podlega zastosowaniu w trybie art. 269 § 1 P.p.s.a. w przypadku sprzeczności z późniejszym wyrokiem NSA?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, uchwała wydana przed 1 stycznia 2004 r. utraciła moc wiążącą inne składy orzekające, a jej poglądy prawne zachowały jedynie charakter wykładni sądowej, nie podlegając procedurze z art. 269 § 1 P.p.s.a.
Uzasadnienie
Przepis art. 269 § 1 P.p.s.a. dotyczy wyłącznie uchwał wydanych po dniu 1 stycznia 2004 r. Uchwały wydane przed tą datą, zgodnie z przepisami wprowadzającymi, utraciły moc wiążącą, a ich treść ma jedynie charakter poglądów prawnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
u.z.u.g.g.w.n. art. 2 § 1 i 3
Ustawa o zmianie ustawy o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Określa materialnoprawne warunki uzyskania przez państwowe osoby prawne prawa użytkowania wieczystego z mocy samego prawa w dniu 5 grudnia 1990 r. Przedmiotem decyzji wojewody jest stwierdzenie nabycia tego prawa, z zastrzeżeniem nienaruszania praw osób trzecich.
Pomocnicze
K.p.a. art. 145 § 1 pkt 4
Kodeks postępowania administracyjnego
Przesłanka wznowienia postępowania administracyjnego z powodu braku udziału strony w postępowaniu.
K.p.a. art. 28
Kodeks postępowania administracyjnego
Definicja strony postępowania administracyjnego, posiadającej interes prawny.
u.z.i.t.w.n. art. 6
Ustawa o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości
Przepis dotyczący sprzedaży nieruchomości w trybie wywłaszczenia, obowiązujący w dacie sprzedaży przez poprzedniczkę prawną.
P.p.s.a. art. 149 § 3
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna odmowy wznowienia postępowania uwłaszczeniowego.
P.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna oddalenia skargi przez sąd administracyjny.
P.p.s.a. art. 190
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Związanie sądu wyrokami NSA.
P.p.s.a. art. 269 § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Procedura przedstawienia zagadnienia prawnego do rozstrzygnięcia w przypadku sprzeczności poglądów sądu z uchwałą NSA.
u.p.w. art. 100
Ustawa - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Utrata mocy wiążącej uchwał NSA wydanych przed 1 stycznia 2004 r.
u.g.g.w.n. art. 69 § 1
Ustawa o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości
Przepis dotyczący wniosku o zwrot nieruchomości, przywołany w kontekście uchwały NSA OPS 15/98.
Argumenty
Skuteczne argumenty
Brak legitymacji procesowej skarżących do wznowienia postępowania uwłaszczeniowego, gdyż nie zgłosili roszczeń przed wydaniem decyzji uwłaszczeniowej. • Uchwała NSA z 1999 r. utraciła moc wiążącą po 1 stycznia 2004 r. i nie podlegała zastosowaniu w trybie art. 269 § 1 P.p.s.a.
Odrzucone argumenty
Skarżący byli stronami postępowania uwłaszczeniowego, ponieważ ich poprzedniczka prawna nie została o nim poinformowana. • Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien był zastosować art. 269 § 1 P.p.s.a. i przedstawić zagadnienie prawne do rozstrzygnięcia składowi NSA, ze względu na sprzeczność wyroku z uchwałą NSA z 1999 r.
Godne uwagi sformułowania
Postępowanie uwłaszczeniowe jest odrębnym postępowaniem od postępowania zwrotowego. • Związanie tych postępowań występuje tylko ze względu na wpływ toczącego się postępowania zwrotowego na postępowanie uwłaszczeniowe, przejawiający się tym, że postępowanie uwłaszczeniowe nie może się zakończyć dopóki trwa postępowanie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości. • Rolą organu uwłaszczeniowego nie jest natomiast badanie, czy nieruchomość potencjalnie może podlegać zwrotowi, kto jest byłym właścicielem tej nieruchomości lub jego następcą prawnym, czy osoba ta jest zainteresowana zwrotem wywłaszczonej nieruchomości, czy w sprawie zachodzą przesłanki do zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. • Uchwała składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 lutego 1999 r. (...) utraciła moc wiążącą inne składy orzekające, a sformułowane w niej poglądy prawne zachowały jedynie charakter wykładni sądowej.
Skład orzekający
Ewa Dzbeńska
przewodniczący
Monika Nowicka
sędzia
Jerzy Krupiński
sprawozdawca
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących postępowania uwłaszczeniowego, statusu stron w tym postępowaniu oraz stosowania uchwał NSA po zmianach w prawie."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznego stanu prawnego związanego z uwłaszczeniem z mocy prawa w 1990 r. oraz przepisów P.p.s.a. obowiązujących w określonym czasie.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy złożonych kwestii proceduralnych związanych z prawem do nieruchomości i interpretacją przepisów przejściowych, co może być interesujące dla prawników specjalizujących się w prawie administracyjnym i nieruchomościach.
“Kiedy brak wniosku o zwrot nieruchomości decyduje o prawie do jej odzyskania: lekcja z postępowania uwłaszczeniowego.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.