I OSK 530/23Stwierdzenie nieważności decyzji 30 letnią cezur
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną B. G. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1979 r. dotyczącej przejęcia gospodarstwa rolnego. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów Konstytucji RP, w tym art. 2, art. 45 ust. 1, art. 77 ust. 2 oraz art. 64 ust. 1 i ust. 2, poprzez uniemożliwienie zakończenia postępowania nadzorczego. NSA oddalił skargę kasacyjną, opierając się na nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego z dnia 11 sierpnia 2021 r., która wprowadziła 30-letnią cezurę czasową dla wszczynania postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd uznał, że przepis przejściowy (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej) nakazuje umorzenie postępowań w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji, wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, również tych, które toczyły się przed jej wprowadzeniem. Sąd podkreślił, że celem nowelizacji było zapewnienie stabilności prawnej i wygaszanie stanu niepewności wraz z upływem czasu, co jest zgodne z zasadami państwa prawnego. Wskazano, że decyzja z 1979 r. została doręczona (lub ogłoszona) najpóźniej 28 grudnia 1979 r., a postępowanie o stwierdzenie nieważności zostało wszczęte 4 czerwca 2019 r., co oznacza, że upłynęło blisko 40 lat. NSA odwołał się do licznego orzecznictwa NSA i TK potwierdzającego dopuszczalność wprowadzania takich ograniczeń czasowych, nawet jeśli mają one zastosowanie do postępowań w toku, podkreślając prymat bezpieczeństwa prawnego i pewności prawa.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaStosowanie przepisów przejściowych nowelizacji KPA z 2021 r. do postępowań w toku, zasada bezpieczeństwa prawnego i trwałości decyzji administracyjnych.
Dotyczy spraw o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, gdzie od doręczenia/ogłoszenia decyzji upłynęło 30 lat.
Zagadnienia prawne (2)
Czy nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego z 2021 r., wprowadzająca 30-letnią cezurę czasową dla wszczynania postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji, ma zastosowanie do postępowań w toku, które zostały wszczęte przed wejściem w życie tej nowelizacji?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nowelizacja KPA z 2021 r. ma zastosowanie do postępowań w toku, co skutkuje umorzeniem postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji, nawet jeśli toczyły się one przed wejściem w życie nowelizacji.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że przepis przejściowy (art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej) nakazuje umorzenie postępowań w sprawach o stwierdzenie nieważności decyzji, wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy, również tych, które toczyły się przed jej wprowadzeniem. Celem było zapewnienie stabilności prawnej i wygaszanie stanu niepewności.
Czy wprowadzenie 30-letniej cezury czasowej dla stwierdzenia nieważności decyzji narusza zasady Konstytucji RP, w tym art. 2 (państwo prawne), art. 45 ust. 1 (prawo do sądu), art. 64 ust. 1 i 2 (prawo własności) oraz art. 77 ust. 2 (nieodwracalne skutki prawne)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, wprowadzenie takiej cezury czasowej jest zgodne z Konstytucją RP, ponieważ służy zapewnieniu bezpieczeństwa prawnego i stabilizacji stosunków prawnych, co jest zgodne z zasadami państwa prawnego.
Uzasadnienie
Sąd powołał się na orzecznictwo TK i NSA, które potwierdza, że ustawodawca ma obowiązek kształtowania regulacji prawnych sprzyjających wygaszaniu stanu niepewności wraz z upływem czasu. Wprowadzenie ograniczeń czasowych dla wzruszania decyzji jest zgodne z zasadami bezpieczeństwa prawnego i ochrony zaufania do państwa.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (18)
Główne
k.p.a. art. 156 § § 1
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 156 § § 2
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 158 § § 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa zmieniająca art. 2 § ust. 1
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego
ustawa zmieniająca art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 184
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 193
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Pomocnicze
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 64 § ust. 1 i ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
k.p.a. art. 16
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 45
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz o zmianie niektórych ustaw art. 63 § ust. 2 i ust. 3
Ustawa z dnia 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych
Ustawa z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych art. 5
Argumenty
Skuteczne argumenty
Nowelizacja KPA z 2021 r. wprowadzająca 30-letnią cezurę czasową ma zastosowanie do postępowań w toku. • Wprowadzenie ograniczeń czasowych dla stwierdzenia nieważności decyzji służy bezpieczeństwu prawnemu i stabilizacji stosunków prawnych. • Decyzja z 1979 r. została doręczona lub ogłoszona w sposób umożliwiający uznanie jej za skuteczną w obrocie prawnym najpóźniej 28 grudnia 1979 r., co uzasadnia umorzenie postępowania o stwierdzenie nieważności wszczętego po upływie 30 lat.
Odrzucone argumenty
Zarzut naruszenia przepisów Konstytucji RP (art. 2, 45 ust. 1, 64 ust. 1 i 2, 77 ust. 2) poprzez uniemożliwienie zakończenia postępowania nadzorczego.
Godne uwagi sformułowania
ustawodawca ma wręcz obowiązek kształtowania regulacji prawnych, które będą sprzyjały wygaszaniu - wraz z upływem czasu - stanu niepewności. • Trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna. • nie mogą obecnie zakończyć się merytorycznym rozstrzygnięciem sprawy będące w toku, czego wyrazem jest ustanowiona w przepisie przejściowym do nowelizacji (art. 2 ust. 2) norma zakładająca umorzenie z mocy prawa wszystkich postępowań wszczętych po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia, niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy zmieniającej. • nie jest konieczne ustalanie przez organ czy decyzja ta została skutecznie doręczona wszystkim stronom.
Skład orzekający
Joanna Skiba
sprawozdawca
Krzysztof Sobieralski
przewodniczący
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Stosowanie przepisów przejściowych nowelizacji KPA z 2021 r. do postępowań w toku, zasada bezpieczeństwa prawnego i trwałości decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Dotyczy spraw o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych, gdzie od doręczenia/ogłoszenia decyzji upłynęło 30 lat.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnej zmiany w KPA, która ma wpływ na możliwość kwestionowania starych decyzji administracyjnych, co może być istotne dla wielu obywateli i prawników.
“Czy 30-letnia decyzja administracyjna jest już bezpieczna? NSA rozstrzyga o skutkach nowelizacji KPA.”
Sektor
rolnictwo
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.