Orzeczenie · 2026-02-25

I OSK 502/23Oddalenie skargi kasacyjnej opłata za nieruchomosc

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-25
NSANieruchomościŚredniansa
nieruchomościużytkowanie wieczystezagospodarowanie nieruchomościterminyopłata rocznagospodarka nieruchomościamiNSAskarga kasacyjnapostępowanie administracyjne

Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej R. P. od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej za rok 2022 za niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości gruntowej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 33 ust. 3 i art. 62 ust. 4 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. oraz art. 7, 75 § 1, 78 § 1 k.p.a.). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę, zważył, że termin rozpoczęcia zabudowy (wybudowania fundamentów) upłynął 29 grudnia 2019 r., a skarżąca nabyła prawo użytkowania wieczystego 7 stycznia 2019 r. Oględziny wykazały, że zabudowa nie została rozpoczęta. Skarżąca wniosła o przedłużenie terminu, ale Gmina Wrocław odmówiła, wszczynając postępowanie o dodatkową opłatę roczną. Organy i WSA uznały, że przyczyny niedotrzymania terminu (epidemia COVID-19, procedury administracyjne, wybór wykonawcy) nie były niezawinione i nie uzasadniały odstąpienia od nałożenia opłaty. Sąd kasacyjny oddalił skargę, uznając zarzuty za niezasadne. Wskazał, że organizacja prac budowlanych i wybór wykonawcy leżą w gestii użytkownika wieczystego, a opóźnienia z tym związane obciążają skarżącą. Podkreślono, że termin rozpoczęcia zabudowy odnosi się do wybudowania fundamentów, a nie do czynności przygotowawczych czy zawarcia umowy z wykonawcą. Sąd wyjaśnił również, że art. 33 ust. 3 u.g.n. (żądanie rozwiązania umowy) nie jest stosowany w postępowaniu administracyjnym dotyczącym opłaty dodatkowej, a art. 62 ust. 4 u.g.n. (przedłużenie terminu) ma zastosowanie tylko przed upływem terminu. W konsekwencji, oddalono skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Średnia
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących dodatkowej opłaty rocznej za niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości, w szczególności w kontekście przyczyn niezawinionych, organizacji prac budowlanych oraz stosowania art. 33 i 62-64 u.g.n.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji niedotrzymania terminu zagospodarowania nieruchomości i nałożenia opłaty dodatkowej. Interpretacja przepisów może ewoluować.

Zagadnienia prawne (3)

Czy niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości, wynikające z przyczyn związanych z organizacją prac budowlanych i wyborem wykonawcy, może być uznane za niezawinione i uzasadniać przedłużenie terminu lub odstąpienie od nałożenia dodatkowej opłaty rocznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości z przyczyn związanych z organizacją prac budowlanych i wyborem wykonawcy obciąża użytkownika wieczystego i nie stanowi podstawy do przedłużenia terminu lub odstąpienia od nałożenia dodatkowej opłaty rocznej.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny uznał, że organizacja prac budowlanych i wybór wykonawcy leżą w gestii użytkownika wieczystego. Opóźnienia wynikające z tych kwestii obciążają skarżącą. Termin rozpoczęcia zabudowy odnosi się do wybudowania fundamentów, a nie do czynności przygotowawczych czy zawarcia umowy z wykonawcą. Przyczyny takie jak pandemia COVID-19 czy procedury administracyjne nie zostały wykazane jako bezpośrednio uniemożliwiające rozpoczęcie budowy w terminie.

Czy sąd administracyjny może badać zasadność odmowy przedłużenia terminu zagospodarowania nieruchomości w postępowaniu dotyczącym ustalenia dodatkowej opłaty rocznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, w postępowaniu dotyczącym ustalenia dodatkowej opłaty rocznej sąd administracyjny może badać stanowisko organu o braku podstaw dla wyznaczenia terminu dodatkowego.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny wskazał, że jeśli właściciel nieruchomości nie zdecyduje się na wyznaczenie terminu dodatkowego lub przedłużenie terminu, a następnie wszczęte zostanie postępowanie administracyjne zmierzające do ustalenia opłaty dodatkowej, to w toku tego postępowania podlega badaniu stanowisko organu o braku podstaw dla wyznaczenia terminu dodatkowego. W tej sprawie organy uznały, że niedotrzymanie terminu nie nastąpiło z przyczyn niezawinionych, co uzasadniało odstąpienie od wyznaczenia terminu dodatkowego i ustalenie opłaty.

Czy przepis art. 33 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami (żądanie rozwiązania umowy użytkowania wieczystego) może być stosowany przez organ administracji w postępowaniu dotyczącym ustalenia dodatkowej opłaty rocznej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, rozwiązanie umowy użytkowania wieczystego na podstawie art. 33 ust. 3 u.g.n. następuje w drodze postępowania cywilnego, a nie administracyjnego.

Uzasadnienie

Sąd kasacyjny wyjaśnił, że art. 33 ust. 3 u.g.n. umożliwia złożenie przez właściciela gruntu żądania rozwiązania umowy na drodze sądowej, a nie w procedurze administracyjnej. Ani organ administracji, ani sąd administracyjny nie są uprawnione do zastosowania tego przepisu w trakcie postępowania prowadzonego w trybie art. 63 u.g.n. Organ administracji uznał, że ustalenie dodatkowej opłaty rocznej jest bardziej zasadnym środkiem niż wystąpienie o rozwiązanie umowy.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA we Wrocławiu, który oddalił skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie ustalenia dodatkowej opłaty rocznej za niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości.

Przepisy (24)

Główne

p.p.s.a. art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

p.p.s.a. art. 174 § pkt 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 174 § pkt. 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 151

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 133 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 134 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 75 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

k.p.a. art. 78 § § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

u.g.n. art. 33 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 62 § ust. 4

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 63 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 64

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

k.c. art. 240

Kodeks cywilny

p.p.s.a. art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 189

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 185 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 54 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

p.p.s.a. art. 57a

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

u.g.n. art. 62 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

u.g.n. art. 63 § ust. 1

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

p.p.s.a. art. 193 § zdanie 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Argumenty

Odrzucone argumenty

Naruszenie art. 33 ust. 3 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie (sąd uznał, że przepis ten nie ma zastosowania w postępowaniu administracyjnym). • Naruszenie art. 62 ust. 4 u.g.n. poprzez jego niezastosowanie (sąd uznał, że przepis ten ma zastosowanie tylko przed upływem terminu). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. w zw. art. art. 133 § 1 oraz art. 134 § 1 p.p.s.a. przez oparcie się przez Sąd na stanie faktycznym, który nie został wyjaśniony w dostateczny sposób przez Gminę Wrocław (sąd uznał, że stan faktyczny został prawidłowo ustalony i wyjaśniony). • Naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. art. 7, art. 75 § 1 oraz art. 78 § 1 k.p.a. poprzez brak dokonania wszechstronnej oceny materiału dowodowego, w szczególności niezasadnym pomięciu wniosku dowodowego strony skarżącej z dowodu zeznań świadka P. P. (sąd uznał, że zeznania świadka nie miały znaczenia dla sprawy).

Godne uwagi sformułowania

dodatkowa opłata roczna jest swoistą sankcją typu finansowego dotykającą użytkownika wieczystego, gdzie organ uzyskuje pozycję podmiotu działającego z mocy swej władzy zwierzchniej wydając decyzję o charakterze uznaniowym • uznaniowy charakter decyzji w przedmiocie dodatkowej opłaty rocznej oznacza, że musi być ona wydawana z poszanowaniem zasad obowiązujących dla tego rodzaju decyzji. • zasadniczym celem instytucji dodatkowej opłaty rocznej jest przymuszenie użytkownika wieczystego do wywiązania się z obowiązków umownych. • termin rozpoczęcia zabudowy zdefiniowane zostało jako wybudowanie fundamentów a nie rozpoczęcie prac budowlanych poprzez zawarcie umowy z generalnym wykonawcą czy też wytyczenie obiektu.

Skład orzekający

Anna Wesołowska

sprawozdawca

Krzysztof Sobieralski

przewodniczący

Piotr Niczyporuk

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Średnia

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących dodatkowej opłaty rocznej za niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości, w szczególności w kontekście przyczyn niezawinionych, organizacji prac budowlanych oraz stosowania art. 33 i 62-64 u.g.n."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji niedotrzymania terminu zagospodarowania nieruchomości i nałożenia opłaty dodatkowej. Interpretacja przepisów może ewoluować.

Wartość merytoryczna

Ocena: 5/10

Sprawa dotyczy ważnego aspektu prawa nieruchomości – konsekwencji niedotrzymania terminów zagospodarowania gruntu. Jest interesująca dla prawników specjalizujących się w tej dziedzinie, ale mniej dla szerokiej publiczności.

“Niedotrzymanie terminu zagospodarowania nieruchomości – jakie są konsekwencje i czy można ich uniknąć?”

Dane finansowe

WPS: 191 480 PLN

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst