I OSK 464/23Oddalenie skargi kasacyjnej grunty warszawskie 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną J.R., K.R., A.R., S.R. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił ich skargę na decyzję Ministra Rozwoju i Technologii o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji z 1976 r. dotyczącej odszkodowania za nieruchomość warszawską. Skarżący zarzucali Sądowi I instancji naruszenie przepisów procesowych i materialnych, w tym Konstytucji RP, kwestionując zastosowanie art. 2 ust. 2 nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, który nakazuje umorzenie postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji wszczętych po upływie 30 lat od jej doręczenia lub ogłoszenia. Argumentowali, że nowelizacja nie powinna być stosowana wstecz i że możliwe jest odrębne stwierdzenie wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 k.p.a., nawet po upływie 30 lat. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd podkreślił, że zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Stwierdził, że nie ma podstaw do uwzględnienia zarzutów naruszenia przepisów postępowania, w tym dopuszczalności stosowania domniemania faktycznego do ustalenia daty ogłoszenia decyzji. Odnosząc się do zarzutów naruszenia prawa materialnego, NSA uznał, że wprowadzenie 30-letniego terminu na stwierdzenie nieważności decyzji jest zgodne z Konstytucją RP, mając na celu stabilizację stosunków prawnych i bezpieczeństwo prawne, co potwierdza orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego. Sąd odrzucił argumentację skarżących o odrębnym traktowaniu stwierdzenia nieważności i stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa w kontekście upływu czasu, wskazując, że oba te postępowania podlegają ograniczeniom czasowym. NSA uznał, że okres 30 lat jest wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego, a brak działania w tym terminie skutkuje utratą możliwości jej wzruszenia.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaUzasadnienie dopuszczalności i zgodności z Konstytucją wprowadzonych nowelizacją KPA ograniczeń czasowych (30 lat) w stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych oraz stwierdzaniu wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Dotyczy spraw, w których postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności lub wydania decyzji z naruszeniem prawa zostało wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Zagadnienia prawne (3)
Czy nowelizacja Kodeksu postępowania administracyjnego wprowadzająca 30-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji może być stosowana do postępowań wszczętych przed jej wejściem w życie, ale niezakończonych?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, nowelizacja KPA wprowadzająca 30-letni termin na stwierdzenie nieważności decyzji ma zastosowanie do postępowań wszczętych i niezakończonych przed dniem jej wejścia w życie.
Uzasadnienie
NSA uznał, że wprowadzenie 30-letniego terminu na stwierdzenie nieważności decyzji jest zgodne z Konstytucją RP i ma na celu stabilizację stosunków prawnych oraz bezpieczeństwo prawne. Okres ten jest wystarczający do podjęcia inicjatywy w celu wyeliminowania decyzji z obrotu prawnego.
Czy istnieje możliwość odrębnego stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa na podstawie art. 158 § 2 k.p.a. po upływie 30 lat od wydania decyzji, niezależnie od możliwości stwierdzenia jej nieważności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, upływ czasu stanowi przeszkodę zarówno dla stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej, jak i stwierdzenia wydania zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa.
Uzasadnienie
NSA stwierdził, że orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego wskazuje na potrzebę stabilizacji prawnej poprzez ograniczenie czasowe możliwości wzruszania decyzji, co dotyczy zarówno stwierdzenia nieważności, jak i stwierdzenia wydania decyzji z naruszeniem prawa.
Czy stosowanie przepisów prawa o charakterze retroaktywnym, wprowadzonych nowelizacją KPA, jest zgodne z Konstytucją RP?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, przepisy działające wstecz mogą być wyjątkowo uznane za zgodne z zasadą demokratycznego państwa prawnego, jeśli cel ustanowienia określonej regulacji to uzasadnia i nie narusza to istoty praw konstytucyjnych.
Uzasadnienie
NSA powołał się na orzecznictwo TK, które dopuszcza stosowanie przepisów wstecz, jeśli jest to uzasadnione koniecznością poszanowania innych wartości i zasad konstytucyjnych, takich jak bezpieczeństwo prawne i stabilizacja stosunków prawnych.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (10)
Główne
nowelizacja art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Nakazuje umorzenie z mocy prawa postępowań w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia wszczętych po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji.
Pomocnicze
k.p.a. art. 158 § § 2 i 3
Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. a)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c)
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 174
Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Konstytucja RP art. 45 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 77 § ust. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 190 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Konstytucja RP art. 8 § ust. 1
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 158 § 2 i 3 k.p.a., art. 2 ust. 2 nowelizacji oraz art. 45 ust. 1 i art. 77 Konstytucji RP. • Naruszenie prawa procesowego poprzez niezastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w zw. z art. 7, 77 i 80 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. • Naruszenie prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 190 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez nieuwzględnienie wyroku TK SK 21/17.
Godne uwagi sformułowania
stabilizacja stanu prawnego ukształtowanego decyzjami ostatecznymi • ograniczenia czasowe są konieczne z uwagi na wartość, którą jest stabilność stosunków prawnych • trwałość decyzji organów władzy publicznej nie może być pozorna • nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych nie jest zasadą konstytucyjną
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący sprawozdawca
Iwona Bogucka
sędzia
Dariusz Chaciński
sędzia del. WSA
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Uzasadnienie dopuszczalności i zgodności z Konstytucją wprowadzonych nowelizacją KPA ograniczeń czasowych (30 lat) w stwierdzaniu nieważności decyzji administracyjnych oraz stwierdzaniu wydania decyzji z naruszeniem prawa."
Ograniczenia: Dotyczy spraw, w których postępowanie w przedmiocie stwierdzenia nieważności lub wydania decyzji z naruszeniem prawa zostało wszczęte po upływie 30 lat od doręczenia lub ogłoszenia decyzji.
Wartość merytoryczna
Ocena: 7/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stabilizacji prawnej i ograniczeń czasowych w prawie administracyjnym, co ma znaczenie praktyczne dla wielu postępowań. Analiza zgodności z Konstytucją wprowadzonej nowelizacji KPA jest istotna dla prawników.
“Czy można unieważnić decyzję sprzed 50 lat? NSA: Nowe przepisy KPA ograniczają czas na kwestionowanie decyzji.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.