I OSK 395/23Oddalenie skargi kasacyjnej ograniczenie korzystania nieruchomości 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuSprawa dotyczyła skargi kasacyjnej H.T. i B.T. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, który oddalił ich skargę na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego. Decyzja ta utrzymywała w mocy decyzję Starosty Świdwińskiego o ograniczeniu sposobu korzystania z części nieruchomości skarżących na rzecz P. Sp. z o.o. w celu budowy gazociągu średniego ciśnienia. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów prawa materialnego (art. 124 ustawy o gospodarce nieruchomościami) oraz przepisów postępowania (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 Kodeksu postępowania administracyjnego). Kwestionowali niezbędność ograniczenia ich prawa własności, wskazując na możliwość alternatywnego przebiegu gazociągu oraz zarzucając organom brak zebrania materiału dowodowego i błędną ocenę stanu faktycznego. Podnosili również, że rokowania z inwestorem miały charakter narzucania woli, a operat szacunkowy był stronniczy. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną. Sąd wyjaśnił, że art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami zezwala na ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości w celu przeprowadzenia urządzeń przesyłowych, gdy właściciel nie wyraża zgody, a ograniczenie jest zgodne z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. W tej sprawie decyzja lokalizacyjna została wydana, a właściciele nie wyrazili zgody na ustanowienie służebności przesyłu. Sąd podkreślił, że brak porozumienia w rokowaniach, które trwały od 2019 roku, uzasadniał wszczęcie postępowania administracyjnego w celu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości, co jest formą alternatywną do ustanowienia służebności. Zarzuty naruszenia przepisów KPA zostały uznane za nieskuteczne, gdyż organ prawidłowo zebrał materiał dowodowy i uzasadnił swoją decyzję. Kwestie odszkodowawcze za szkody związane z inwestycją mogą być dochodzone w odrębnym postępowaniu.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie możliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele przesyłowe w sytuacji braku zgody właściciela i istnienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także interpretacja zasad prowadzenia rokowań i alternatywności postępowań.
Dotyczy specyficznej sytuacji budowy infrastruktury przesyłowej (gazociąg) i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n.
Zagadnienia prawne (3)
Czy ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami jest dopuszczalne, gdy właściciel nie wyraża zgody na ustanowienie służebności przesyłu, a inwestycja posiada decyzję o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest dopuszczalne w takiej sytuacji, ponieważ stanowi ono alternatywną formę uzyskania możliwości realizacji inwestycji, niezależną od wcześniejszego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że spełnione zostały przesłanki z art. 124 ust. 1 u.g.n., tj. brak zgody właściciela na ustanowienie służebności przesyłu oraz zgodność z decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Brak porozumienia w rokowaniach z inwestorem uzasadnia wszczęcie postępowania administracyjnego.
Czy zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 107 § 3 KPA) są zasadne, gdy organ zebrał materiał dowodowy i prawidłowo uzasadnił decyzję o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, zarzuty naruszenia przepisów postępowania są niezasadne, jeśli organ wykazał się starannością w wyjaśnieniu stanu faktycznego, rozpatrzył materiał dowodowy i prawidłowo umotywował decyzję, wyważając interes społeczny i słuszny interes obywateli.
Uzasadnienie
Sąd stwierdził, że organ wypełnił obowiązki w zakresie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i prawidłowo skonstruował uzasadnienie decyzji, co oznacza, że nie doszło do naruszenia zasad postępowania administracyjnego.
Czy kwestie odszkodowania za szkody związane z realizacją inwestycji mogą stanowić podstawę do zakwestionowania legalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości?
Odpowiedź sądu
Nie, odpowiedzialność odszkodowawcza jest przedmiotem odrębnego postępowania i nie może stanowić podstawy do zakwestionowania legalności decyzji o ograniczeniu sposobu korzystania z nieruchomości.
Uzasadnienie
Sąd wskazał, że odszkodowanie za szkody wywołane zdarzeniami, o których mowa w art. 124 u.g.n., reguluje art. 118 ust. 4 u.g.n. i może być dochodzone w odrębnym postępowaniu.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (11)
Główne
u.g.n. art. 124 § ust. 1
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Zezwala organowi na wydanie decyzji ograniczającej sposób korzystania z nieruchomości przez udzielenie zezwolenia na zakładanie i przeprowadzenie na nieruchomości ciągów drenażowych, przewodów i urządzeń służących do przesyłania lub dystrybucji gazów, gdy właściciel lub użytkownik wieczysty nieruchomości nie wyraził na to zgody, a ograniczenie następuje zgodnie z planem miejscowym lub decyzją o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego.
p.p.s.a. art. 184
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa prawna orzeczenia o oddaleniu skargi kasacyjnej.
Pomocnicze
u.g.n. art. 124 § ust. 3
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Nie przewiduje szczególnych wymagań co do trybu i formy rokowań poza wymogiem, aby się faktycznie odbyły.
u.g.n. art. 118 § ust. 4
Ustawa o gospodarce nieruchomościami
Reguluje odpowiedzialność odszkodowawczą za szkody wywołane zdarzeniami, o których mowa w szczególności w art. 124.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 2
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 176
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie.
p.p.s.a. art. 193
Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej.
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Formułuje zasady legalizmu, prawdy obiektywnej oraz wyważenia interesu społecznego i słusznego interesu obywateli.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego.
k.p.a. art. 107 § § 3
Kodeks postępowania administracyjnego
Wymogi dotyczące uzasadnienia decyzji.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Niezbędność ograniczenia prawa własności dla realizacji inwestycji gazociągu. • Możliwość alternatywnego przebiegu gazociągu w pasie drogi publicznej. • Niewłaściwe zastosowanie art. 124 u.g.n. • Naruszenie art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 KPA przez brak zebrania materiału dowodowego i błędną ocenę stanu faktycznego. • Stronniczość i nierzetelność operatu szacunkowego. • Niewygórowane warunki stawiane przez właścicieli. • Utrata pożytków i ograniczenie możliwości zabudowy nieruchomości.
Godne uwagi sformułowania
ograniczenie sposobu korzystania z nieruchomości jest alternatywną formą uzyskania możliwości realizacji inwestycji • ani prowadzenie negocjacji mających na celu ustanowienie służebności przesyłu ani nawet postępowanie sądowe w celu ustanowienia przesyłu nie wyklucza wszczęcia postępowania administracyjnego w celu ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości • Przepis art. 124 u.g.n. nie uzależnia wydania decyzji w przedmiocie ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości od uprzedniego rozstrzygnięcia sprawy o ustanowienie służebności przesyłu. • Proces rokowań nie może bowiem przebiegać w nieskończoność, tj. dopóki jedna ze stron nie zmieni swojego stanowiska i nie przyjmie proponowanych warunków.
Skład orzekający
Piotr Przybysz
przewodniczący
Iwona Bogucka
sprawozdawca
Dariusz Chaciński
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie możliwości ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na cele przesyłowe w sytuacji braku zgody właściciela i istnienia decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego, a także interpretacja zasad prowadzenia rokowań i alternatywności postępowań."
Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji budowy infrastruktury przesyłowej (gazociąg) i ograniczenia sposobu korzystania z nieruchomości na podstawie art. 124 u.g.n.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy konfliktu między prawem własności a interesem publicznym w zakresie realizacji inwestycji infrastrukturalnych, co jest częstym problemem. Wyjaśnia procedury i możliwości prawne w takich sytuacjach.
“Gazociąg przez Twoją działkę bez zgody? Sąd wyjaśnia, kiedy jest to możliwe.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.