I OSK 393/23Umorzenie postępowania nieważności decyzji po 30 latach 4
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną W.F. od wyroku WSA w Warszawie, który oddalił skargę na decyzję Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi o umorzeniu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności orzeczenia z 1949 r. Decyzja Ministra opierała się na art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, który przewiduje umorzenie z mocy prawa postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji, wszczętych po upływie 30 lat od ich doręczenia. Skarżący zarzucił naruszenie art. 2 Konstytucji RP (zasada ochrony zaufania do państwa, praw nabytych, interesów w toku) oraz art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. (niezawieszenie postępowania w związku ze sprawą przed TK dotyczącą zgodności art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej z Konstytucją). NSA, podzielając stanowisko WSA, uznał, że umorzenie postępowania po upływie 30 lat jest zgodne z prawem, powołując się na potrzebę stabilizacji stanu prawnego i utrwalenia praw nabytych, co potwierdza orzecznictwo TK. Sąd podkreślił, że nie ma konstytucyjnej zasady nieograniczonej w czasie wzruszalności decyzji administracyjnych, a 30-letni termin jest wystarczający. Odmowa zawieszenia postępowania była uzasadniona, gdyż sąd administracyjny ma fakultatywność w tym zakresie, a samo rozstrzygnięcie sprawy nie zależało od wyniku postępowania przed TK. NSA oddalił skargę kasacyjną.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: WysokaPotwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej dopuszczalności i konstytucyjności ograniczenia czasowego możliwości wszczynania postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do zasady stabilności prawa i trwałości decyzji administracyjnych.
Zagadnienia prawne (2)
Czy umorzenie postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, wszczętego po upływie 30 lat od doręczenia decyzji, narusza art. 2 Konstytucji RP (zasady ochrony zaufania do państwa, praw nabytych, interesów w toku)?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, umorzenie postępowania po upływie 30 lat jest zgodne z prawem i nie narusza art. 2 Konstytucji RP, ponieważ stabilność stosunków prawnych i trwałość decyzji administracyjnych mają konstytucyjne uzasadnienie, a 30-letni termin jest wystarczający do dochodzenia praw.
Uzasadnienie
NSA uznał, że nie ma konstytucyjnej zasady nieograniczonej w czasie wzruszalności decyzji administracyjnych. Stabilność prawa i pewność obrotu prawnego są wartościami konstytucyjnymi. 30-letni termin na wszczęcie postępowania o stwierdzenie nieważności jest wystarczający, a jego upływ uzasadnia umorzenie postępowania z mocy prawa.
Czy sąd administracyjny ma obowiązek zawiesić postępowanie na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdy przed Trybunałem Konstytucyjnym toczy się sprawa dotycząca zgodności przepisu, który stanowił podstawę rozstrzygnięcia w sprawie sądowoadministracyjnej?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, sąd ma fakultatywność w zawieszeniu postępowania. Odmowa zawieszenia jest uzasadniona, jeśli sąd uzna, że rozstrzygnięcie sprawy nie zależy od wyniku postępowania przed TK lub gdy samo rozstrzygnięcie sądu nie narusza prawa.
Uzasadnienie
Przepis art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. stanowi, że sąd MOŻE zawiesić postępowanie. Sąd rozważa przesłanki i wpływ na rozstrzygnięcie. W tej sprawie WSA uznał, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, co uzasadniało odmowę zawieszenia.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (13)
Główne
Dz.U. 2021 poz. 1491 art. 2 § ust. 2
Ustawa z dnia 11 sierpnia 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego
Postępowania administracyjne w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia, wszczęte po upływie trzydziestu lat od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji lub postanowienia i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy ostateczną decyzją lub postanowieniem, umarza się z mocy prawa.
Pomocnicze
p.p.s.a. art. 151
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
p.p.s.a. art. 125 § § 1 pkt 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania.
p.p.s.a. art. 183 § § 1
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
p.p.s.a. art. 184
Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
k.p.a. art. 104 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
k.p.a. art. 105 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Konstytucja RP art. 2
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada demokratycznego państwa prawnego, zasada ochrony zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa, zasada praw nabytych, zasada interesów w toku, zasada pewności prawa.
Konstytucja RP art. 7
Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej
Zasada praworządności.
Dz. U. Nr 107 poz. 464 ze zm. art. 63 § ust. 2 i 3
Ustawa z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa
Wyłączenie stosowania przepisów KPA dotyczących wznowienia postępowania, stwierdzenia nieważności i uchylenia lub zmiany decyzji do ostatecznych decyzji wydanych na podstawie ustawy z 26 października 1971 r. o uregulowaniu własności gospodarstw rolnych.
t. j. Dz.U. z 2021 r. poz. 795 art. 39a
Ustawa z dnia 9 marca 2017 r. o szczególnych zasadach usuwania skutków prawnych decyzji reprywatyzacyjnych dotyczących nieruchomości warszawskich wydanych z naruszeniem prawa
Dz. U. z 2023 r. poz. 1689 ze zm. art. 82 § ust. 1
Ustawa z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów
Wyłączenie środków prawnych wzruszenia decyzji Prezesa UOKiK przewidzianych w KPA.
Dz.U. z 1996 r. Nr 143, poz. 661 ze zm. art. 7
Ustawa z dnia 25 października 1990 r. o zwrocie majątku utraconego przez związki zawodowe i organizacje społeczne w wyniku wprowadzenia stanu wojennego
Argumenty
Skuteczne argumenty
Umorzenie postępowania o stwierdzenie nieważności decyzji po upływie 30 lat jest zgodne z prawem i nie narusza Konstytucji RP. • Sąd ma fakultatywność w zawieszeniu postępowania, a odmowa zawieszenia była uzasadniona.
Odrzucone argumenty
Naruszenie art. 2 Konstytucji RP poprzez niezastosowanie zasady ochrony zaufania do państwa, praw nabytych i interesów w toku. • Naruszenie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez oddalenie wniosku o zawieszenie postępowania do czasu rozstrzygnięcia sprawy przed TK.
Godne uwagi sformułowania
nieograniczona w czasie wzruszalność ostatecznych decyzji administracyjnych (...) nie stanowi zasady konstytucyjnej • wartością konstytucyjną jest stabilność stosunków prawnych • sąd może zawiesić postępowanie (...) fakultatywnie
Skład orzekający
Jolanta Rudnicka
przewodniczący
Monika Nowicka
sprawozdawca
Anna Wesołowska
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Wysoka
Powoływalne dla: "Potwierdzenie utrwalonej linii orzeczniczej NSA dotyczącej dopuszczalności i konstytucyjności ograniczenia czasowego możliwości wszczynania postępowań o stwierdzenie nieważności decyzji administracyjnych."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji umorzenia postępowania na podstawie art. 2 ust. 2 ustawy nowelizującej KPA, ale jego argumentacja ma szersze zastosowanie do zasady stabilności prawa i trwałości decyzji administracyjnych.
Wartość merytoryczna
Ocena: 6/10
Sprawa dotyczy ważnego zagadnienia stabilności prawa i ograniczeń czasowych w dochodzeniu praw, co ma znaczenie praktyczne dla wielu obywateli i prawników. Argumentacja sądu jest szczegółowa i odwołuje się do orzecznictwa TK.
“Czy można kwestionować decyzje sprzed 30 lat? NSA wyjaśnia granice czasowe postępowań o stwierdzenie nieważności.”
Sektor
nieruchomości
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.