Orzeczenie · 2026-08-26

I OSK 381/25Odszkodowanie nieruchomość dekret warszawski następstwo prawne

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-08-26
NSANieruchomościWysokansa
nieruchomościdekret warszawskiodszkodowanienastępstwo prawnewspółwłasnośćpostępowanie administracyjneprawo rzeczowegospodarka mieniem

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną A.N. i M.H. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który oddalił ich skargę na postanowienie Wojewody Mazowieckiego o zawieszeniu postępowania. Postępowanie toczyło się w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie dekretu o gruntach warszawskich. Wojewoda zawiesił postępowanie do czasu złożenia dokumentów potwierdzających następstwo prawne po dawnym współwłaścicielu. Skarżący kasacyjnie zarzucili Sądowi I instancji naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w tym Konstytucji RP, argumentując, że uprawnienia odszkodowawcze są podzielne i mogą być dochodzone indywidualnie, a także że ich prawa wygasły na mocy umowy indemnizacyjnej z Kanadą. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, wskazując na szczególny charakter postępowania prowadzonego na podstawie art. 215 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Podkreślono, że prawo do ustalenia przesłanek materialnoprawnych ma charakter wspólny dla wszystkich współwłaścicieli i ich następców prawnych, co uzasadnia konieczność ich udziału w postępowaniu. Sąd uznał, że zawieszenie postępowania nie stanowi ograniczenia prawa własności, a realizacja prawa do odszkodowania musi uwzględniać uprawnienia pozostałych stron.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Ustalenie konieczności udziału wszystkich następców prawnych w postępowaniach odszkodowawczych dotyczących nieruchomości wywłaszczonych na podstawie dekretu warszawskiego, nawet jeśli nie złożyli oni wniosku.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i umową indemnizacyjną z Kanadą.

Zagadnienia prawne (3)

Czy w postępowaniu o ustalenie odszkodowania za nieruchomość wywłaszczoną na podstawie dekretu warszawskiego, następcy prawni dawnego współwłaściciela, którzy nie złożyli wniosku, mają interes prawny i legitymację procesową do udziału w postępowaniu?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, następcy prawni dawnego współwłaściciela mają interes prawny i legitymację procesową do udziału w postępowaniu odszkodowawczym, a ich udział jest konieczny dla prawidłowego ustalenia przesłanek materialnoprawnych.

Uzasadnienie

Postępowanie na podstawie art. 215 ust. 2 ugn ma szczególny charakter, a prawo do ustalenia przesłanek odszkodowania jest wspólne dla wszystkich współwłaścicieli i ich następców prawnych. Fakt podzielności świadczenia odszkodowawczego nie wyłącza konieczności zapewnienia wszystkim uprawnionym możliwości udziału w postępowaniu.

Czy zawieszenie postępowania odszkodowawczego do czasu ustalenia następstwa prawnego stanowi naruszenie prawa własności lub innych praw konstytucyjnych?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, zawieszenie postępowania nie stanowi ograniczenia prawa własności, a realizacja prawa do odszkodowania musi odbywać się z poszanowaniem uprawnień pozostałych stron postępowania.

Uzasadnienie

Wywłaszczenie nastąpiło na podstawie dekretu, a samo zawieszenie postępowania odszkodowawczego nie ogranicza prawa własności. Prawo do odszkodowania jest realizowane na warunkach określonych w ustawie.

Czy postanowienia umowy indemnizacyjnej z Kanadą lub inne dokumenty dotyczące zaspokojenia R.P. wyłączają możliwość dochodzenia odszkodowania przez następców prawnych dawnego współwłaściciela?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie można wywodzić wygaśnięcia praw do odszkodowania na podstawie umowy indemnizacyjnej bez uprzedniego ustalenia, czy dokumenty te dotyczą następców prawnych dawnego właściciela nieruchomości.

Uzasadnienie

Bez ustalenia następców prawnych nie można stwierdzić, czy dokumenty dotyczące zaspokojenia z układu indemnizacyjnego mają znaczenie w sprawie i czy dotyczą konkretnego dawnego właściciela przedmiotowej nieruchomości.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Odrzucono skargę
Oddalono skargę kasacyjną.

Przepisy (18)

Główne

ppsa art. 183 § § 1

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 184

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 28

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

ugn art. 215 § ust. 2

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

kc art. 379 § § 1 i § 2

Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny

dekret art. 7

Dekret z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu gruntów na obszarze m.st. Warszawy

Konstytucja art. 64 § ust. 1 i 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 21 § ust. 2

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Konstytucja art. 31 § ust. 3

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Pomocnicze

ppsa art. 183 § § 2

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 193

Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 97 § § 1 pkt 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 61 § § 4

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 7

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 110 § § 1

Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego

ugn art. 136 § ust. 3

Ustawa z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami

Ustawa z dnia 13 października 1998 r. – Przepisy wprowadzające ustawy reformujące administrację publiczną art. 73

Argumenty

Skuteczne argumenty

Konieczność udziału wszystkich następców prawnych dawnego współwłaściciela w postępowaniu odszkodowawczym ze względu na szczególny charakter postępowania i wspólne ustalanie przesłanek materialnoprawnych.

Odrzucone argumenty

Argumentacja dotycząca podzielności świadczenia odszkodowawczego i możliwości indywidualnego dochodzenia roszczeń przez skarżących kasacyjnie. • Argumentacja o wygaśnięciu uprawnień na mocy umowy indemnizacyjnej z Kanadą bez uprzedniego ustalenia następstwa prawnego. • Zarzuty naruszenia przepisów Konstytucji RP w związku z zawieszeniem postępowania.

Godne uwagi sformułowania

Postępowanie odszkodowawcze prowadzone na podstawie art. 215 ust. 2 ugn ma charakter szczególny w stosunku do innych postępowań odszkodowawczych. • Prawo do ustalenia wskazanych przesłanek ma charakter wspólny dla wszystkich współwłaścicieli i ich następców prawnych. • Fakt podzielności świadczenia odszkodowawczego nie przekreśla tego, że wszystkie osoby posiadające interes prawny w postępowaniu odszkodowawczym muszą mieć zagwarantowane prawo do udziału w tym postępowaniu.

Skład orzekający

Jerzy Siegień

przewodniczący

Marek Stojanowski

sprawozdawca

Marian Wolanin

członek

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Ustalenie konieczności udziału wszystkich następców prawnych w postępowaniach odszkodowawczych dotyczących nieruchomości wywłaszczonych na podstawie dekretu warszawskiego, nawet jeśli nie złożyli oni wniosku."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prawnej związanej z dekretami warszawskimi i umową indemnizacyjną z Kanadą.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy historycznych wywłaszczeń i odszkodowań za nieruchomości w Warszawie, co może być interesujące ze względu na kontekst historyczny i prawny związany z dekretami.

“Konieczny udział wszystkich spadkobierców w sprawach o odszkodowanie za mienie z dekretu warszawskiego.”

Sektor

nieruchomości

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst