Orzeczenie · 2025-02-07

I OSK 359/24

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2025-02-07
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznazasiłek celowyuchylenie decyzjipostępowanie administracyjneprawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymiustawa o pomocy społecznejskarżący kasacyjnyNSAWSA

Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który uchylił decyzję SKO i poprzedzającą ją decyzję Burmistrza A. o uchyleniu zasiłku celowego przyznanego E.P. SKO zarzuciło WSA naruszenie prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie art. 106 ust. 5 w zw. z art. 11 ust. 2 ustawy o pomocy społecznej (ups), twierdząc, że postępowanie było prowadzone w tym trybie, co potwierdzały treść decyzji i powołanie art. 11 ust. 2 ups. Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, w tym art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 7, 8, 77, 80 kpa, przez błędne uznanie braku należytego zgromadzenia materiału dowodowego i nieustalenie stanu faktycznego, a także naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ppsa w zw. z art. 11 i 107 § 3 kpa przez uznanie uzasadnienia decyzji za ogólnikowe. Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając sprawę w granicach skargi kasacyjnej, oddalił ją. Sąd podkreślił, że postępowania określone w art. 106a ust. 1 i 3 ups oraz art. 106 ust. 5 ups są odrębnymi instytucjami i nie można ich łączyć w jednym postępowaniu. Analiza akt sprawy wykazała, że organy administracji nie powołały w podstawach prawnych decyzji przepisów art. 106a ust. 3 ani art. 106 ust. 5 ups, a jednocześnie w uzasadnieniach i notatkach służbowych odwoływały się do przesłanek obu trybów (nieodebranie świadczenia – art. 106a ust. 1 ups; brak współpracy – art. 11 ust. 2 ups). Ta kumulacja procesowa była niedopuszczalna i uniemożliwiła ustalenie zakresu postępowania. NSA podzielił również stanowisko WSA co do naruszenia przepisów kpa dotyczących postępowania dowodowego, wskazując na brak w aktach sprawy wywiadu środowiskowego oraz innych czynności dowodowych, co skutkowało brakiem ustaleń faktycznych i wadliwymi uzasadnieniami decyzji.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Niedopuszczalność łączenia różnych trybów postępowań administracyjnych w ramach jednej sprawy, konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia materiału dowodowego, wymogi formalne decyzji administracyjnej.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej materii pomocy społecznej, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Zagadnienia prawne (3)

Czy dopuszczalne jest łączenie w jednym postępowaniu administracyjnym przesłanek z art. 106a ust. 1 i 3 ustawy o pomocy społecznej (dotyczących nieodebrania świadczenia) z przesłankami z art. 106 ust. 5 tej ustawy (dotyczących uchylenia świadczenia z innych przyczyn, np. braku współpracy)?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, łączenie tych postępowań jest niedopuszczalne z uwagi na odrębność wskazanych trybów.

Uzasadnienie

Postępowania określone w art. 106a ust. 1 i 3 oraz art. 106 ust. 5 ustawy o pomocy społecznej stanowią odrębne instytucje, które nie mogą być utożsamiane ani łączone w ramach jednego postępowania administracyjnego.

Czy naruszenie przepisów postępowania, w szczególności brak należytego zgromadzenia materiału dowodowego i nieustalenie stanu faktycznego, stanowi istotne uchybienie mające wpływ na wynik sprawy?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, brak wyczerpującego materiału dowodowego i ustaleń faktycznych stanowi istotne naruszenie przepisów kpa, które uniemożliwia prawidłowe rozstrzygnięcie sprawy.

Uzasadnienie

Organy administracji nie przeprowadziły wymaganych czynności dowodowych (np. wywiadu środowiskowego), co skutkowało brakiem ustaleń faktycznych i wadliwymi uzasadnieniami decyzji, niezależnie od trybu postępowania.

Czy niepowołanie w podstawie prawnej decyzji administracyjnej właściwych przepisów materialnoprawnych, a jedynie ogólne odwołanie do przepisów ustawy, stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 kpa?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, niepodanie podstawy prawnej lub powołanie niewłaściwego przepisu stanowi naruszenie art. 107 § 1 pkt 4 kpa, co może mieć istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli uniemożliwia ustalenie zakresu postępowania.

Uzasadnienie

W analizowanej sprawie organy nie powołały w podstawach prawnych decyzji przepisów art. 106a ust. 3 ani art. 106 ust. 5 ups, a jednocześnie odwoływały się do przesłanek obu trybów, co uniemożliwiło ustalenie zakresu postępowania.

Rozstrzygnięcie
Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi od wyroku WSA w Łodzi.

Przepisy (13)

Główne

ppsa art. 184

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Pomocnicze

ups art. 106a § 1 i 3

Ustawa o pomocy społecznej

ups art. 106 § 5

Ustawa o pomocy społecznej

ups art. 11 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

ppsa art. 145 § 1 pkt 1 lit. c

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 7

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 8 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 77 § 1

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 80

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

kpa art. 107 § 3

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

ppsa art. 183 § 1 i 2

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

ppsa art. 182 § 2 i 3

Ustawa - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

kpa art. 107 § 1 pkt 4

Ustawa - Kodeks postępowania administracyjnego

Argumenty

Skuteczne argumenty

Organy administracji dopuściły się niedopuszczalnej kumulacji procesowej, łącząc w jednym postępowaniu odrębne tryby dotyczące świadczeń z pomocy społecznej (art. 106a ust. 1 i 3 ups oraz art. 106 ust. 5 ups). • Organy nie zgromadziły wyczerpującego materiału dowodowego, co uniemożliwiło prawidłowe ustalenie stanu faktycznego i doprowadziło do wadliwych uzasadnień decyzji. • Niepowołanie w podstawach prawnych decyzji właściwych przepisów materialnoprawnych uniemożliwiło ustalenie zakresu postępowania.

Odrzucone argumenty

Argumentacja SKO, że postępowanie było prowadzone na podstawie art. 106 ust. 5 ups, co potwierdzały treść decyzji i powołanie art. 11 ust. 2 ups. • Argumentacja SKO o braku naruszenia przepisów postępowania, w tym o należycie zgromadzonym materiale dowodowym i prawidłowym uzasadnieniu decyzji.

Godne uwagi sformułowania

organy obu instancji istotnie dokonały swoistej kumulacji procesowej, łącząc w ramach jednego postępowania administracyjnego przepisy art. 106a ust. 1 i 3 ups oraz art. 106 ust. 5 ups, co jednak z uwagi na odrębność wskazanych postepowań nie było dopuszczalne • brak jest w ogóle ustaleń dotyczących przesłanek wydania decyzji, niezależnie od tego czy postępowanie dotyczyło art. 106a ust. 1 i 3 ups czy też art. 106 ust. 5 ups

Skład orzekający

Marek Stojanowski

przewodniczący sprawozdawca

Marian Wolanin

sędzia

Jakub Zieliński

sędzia del. WSA

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Niedopuszczalność łączenia różnych trybów postępowań administracyjnych w ramach jednej sprawy, konieczność prawidłowego ustalenia stanu faktycznego i zgromadzenia materiału dowodowego, wymogi formalne decyzji administracyjnej."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej materii pomocy społecznej, ale zasady proceduralne mają szersze zastosowanie.

Wartość merytoryczna

Ocena: 6/10

Sprawa dotyczy ważnych kwestii proceduralnych w postępowaniu administracyjnym, które mają wpływ na prawa obywateli w kontekście świadczeń socjalnych. Pokazuje, jak błędy formalne mogą prowadzić do uchylenia decyzji.

Błąd proceduralny organów administracji kosztował uchyleniem decyzji o odebraniu zasiłku.

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka 1,4 mln orzeczeń i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo
Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst