I OSK 344/25Oddalenie skargi kasacyjnej zasiłku celowego 2
Podsumowanie
Przejdź do pełnego tekstuNaczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną M. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, który oddalił skargę skarżącego na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego odmawiającą przyznania specjalnego zasiłku celowego. Skarżący zarzucał Sądowi pierwszej instancji naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 PPSA) poprzez błędne uznanie, że organy administracji prawidłowo oceniły materiał dowodowy i nie naruszyły przepisów KPA, a także naruszenie prawa materialnego (art. 41 pkt 1 i 2 w zw. z art. 2 ust. 1 i 2 oraz 3 ust. 1-4 UPS) przez błędne uznanie, że jego sytuacja nie stanowiła szczególnie uzasadnionego przypadku do przyznania zasiłku. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, stwierdzając, że Sąd pierwszej instancji prawidłowo ocenił, iż skarżący, mimo trudnej sytuacji życiowej (niska renta, problemy zdrowotne, współwłasność nieruchomości), nie wykazał zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" wymaganego przez art. 41 UPS do przyznania świadczenia wyjątkowego. Sąd podkreślił, że kontrola sądu administracyjnego w sprawach dotyczących uznania administracyjnego jest ograniczona do badania prawidłowości postępowania i zebrania materiału dowodowego, a nie zastępowania organu w ocenie zasadności przyznania świadczenia. NSA uznał również, że organy administracji zgromadziły wystarczający materiał dowodowy i prawidłowo ocenili sytuację skarżącego, nie dopuszczając się naruszeń przepisów KPA.
Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.
Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.
Wartość praktyczna
Siła precedensu: ŚredniaInterpretacja przesłanki "szczególnie uzasadnionego przypadku" w kontekście przyznawania specjalnych zasiłków celowych oraz zakres kontroli sądowej nad uznaniem administracyjnym w sprawach pomocy społecznej.
Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej skarżącego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale ugruntowuje dotychczasową linię interpretacyjną.
Zagadnienia prawne (2)
Czy sytuacja życiowa osoby samotnie gospodarującej, przekraczającej kryterium dochodowe, ale zmagającej się z problemami zdrowotnymi i posiadającej udziały w nieruchomościach, może zostać uznana za "szczególnie uzasadniony przypadek" uzasadniający przyznanie specjalnego zasiłku celowego?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Nie, jeśli sytuacja ta opisuje trwałą, trudną sytuację życiową, a nie zdarzenie o charakterze nadzwyczajnym, drastycznym i niecodziennym.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że mimo trudności życiowych skarżącego, takich jak problemy zdrowotne i posiadanie udziałów w nieruchomościach, nie wykazał on zaistnienia "szczególnie uzasadnionego przypadku" w rozumieniu art. 41 ustawy o pomocy społecznej, który jest przesłanką przyznania świadczenia wyjątkowego.
Czy organy administracji publicznej prawidłowo zebrały i oceniły materiał dowodowy w sprawie odmowy przyznania specjalnego zasiłku celowego, uwzględniając wszystkie istotne okoliczności?Ratio decidendi
Odpowiedź sądu
Tak, organy zgromadziły materiał wystarczający do rozstrzygnięcia, rozważyły istotne okoliczności i nie przekroczyły granic uznania administracyjnego.
Uzasadnienie
Sąd uznał, że organy administracji prawidłowo ustaliły dochód skarżącego, jego sytuację rodzinną, zdrowotną i majątkową, a także sposób korzystania z nieruchomości. Ocena materiału dowodowego nie była dowolna, a wnioski logicznie powiązane z zebranymi dowodami.
Rozstrzygnięcie
Przepisy (20)
Główne
u.p.s. art. 2 § ust. 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
Określa cele i zasady pomocy społecznej.
u.p.s. art. 3 § ust. 1-4
Ustawa o pomocy społecznej
Określa zasady udzielania pomocy społecznej, w tym jej pomocniczy charakter.
u.p.s. art. 8
Ustawa o pomocy społecznej
Określa kryteria dochodowe przyznawania świadczeń z pomocy społecznej.
u.p.s. art. 41 § pkt 1 i 2
Ustawa o pomocy społecznej
Przewiduje możliwość przyznania specjalnego zasiłku celowego w szczególnie uzasadnionym przypadku osobie przekraczającej kryterium dochodowe. Świadczenie ma charakter fakultatywny.
PPSA art. 174 § pkt 1 i 2
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub naruszenie przepisów postępowania.
Pomocnicze
k.p.a. art. 7
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy muszą wnikliwie wyjaśnić wszystkie istotne okoliczności sprawy.
k.p.a. art. 8
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny działać w sposób budzący zaufanie do organów państwa.
k.p.a. art. 9
Kodeks postępowania administracyjnego
Organy powinny podejmować wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego.
k.p.a. art. 77 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ obowiązany jest wyczerpująco zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy.
k.p.a. art. 78 § § 1
Kodeks postępowania administracyjnego
Strony mają prawo brać udział w postępowaniu i składać wnioski dowodowe.
k.p.a. art. 80
Kodeks postępowania administracyjnego
Organ ocenia na podstawie całokształtu materiału dowodowego, czy fakt został udowodniony.
PPSA art. 141 § § 4
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Określa wymogi dotyczące uzasadnienia wyroku WSA.
PPSA art. 145 § § 1 pkt 1 lit. c
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Podstawa uwzględnienia skargi do WSA w przypadku naruszenia przepisów postępowania.
PPSA art. 151
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Oddalenie skargi przez WSA, gdy nie ma podstaw do jej uwzględnienia.
PPSA art. 183 § § 1
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
NSA rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej.
PPSA art. 193 § zdanie pierwsze i drugie
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wyłącza stosowanie art. 141 § 4 PPSA do uzasadnienia wyroku NSA oddalającego skargę kasacyjną.
PPSA art. 209
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania między stronami.
PPSA art. 210
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dotyczy kosztów postępowania między stronami.
PPSA art. 250
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu należy się od Skarbu Państwa.
PPSA art. 258
Ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Postępowanie w sprawie przyznania wynagrodzenia pełnomocnikowi z urzędu.
Argumenty
Odrzucone argumenty
Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 151 PPSA) przez błędne uznanie, że decyzje organów obu instancji zostały uzasadnione i nie naruszały przepisów KPA, podczas gdy organy nie wyjaśniły wnikliwie wszystkich niezbędnych okoliczności, w szczególności błędnie przyjmując, iż skarżący miał możliwość samodzielnego przezwyciężenia sytuacji jako współwłaściciel nieruchomości. • Naruszenie prawa materialnego (art. 41 pkt 1 i 2 w związku z art. 2 ust. 1 i 2 oraz 3 ust. 1-4 UPS) przez błędne uznanie, że wobec skarżącego nie zachodzi szczególny przypadek uzasadniający przyznanie zasiłku osobie samotnie gospodarującej, której dochody przekraczają kryterium dochodowe, podczas gdy jego sytuacja majątkowa, zdrowotna, rodzinna i finansowa wskazują, iż skarżącemu powinna być przyznana pomoc.
Godne uwagi sformułowania
Nie chodzi więc o każdą sytuację trudną, a nawet bardzo trudną. Chodzi o sytuację wyjątkową, wyraźnie odbiegającą od typowych trudności bytowych osób korzystających z pomocy społecznej. • Sama przez się nie przesądza jednak o ziszczeniu się przesłanki szczególnie uzasadnionego przypadku. • Nie jest natomiast wystarczające przekonanie o innej niż przyjęta doniosłości poszczególnych dowodów i ich odmiennej ocenie.
Skład orzekający
Karol Kiczka
przewodniczący
Maria Grzymisławska-Cybulska
sprawozdawca
Piotr Niczyporuk
członek
Informacje dodatkowe
Wartość precedensowa
Siła: Średnia
Powoływalne dla: "Interpretacja przesłanki \"szczególnie uzasadnionego przypadku\" w kontekście przyznawania specjalnych zasiłków celowych oraz zakres kontroli sądowej nad uznaniem administracyjnym w sprawach pomocy społecznej."
Ograniczenia: Orzeczenie dotyczy specyficznej sytuacji faktycznej skarżącego i nie stanowi przełomu w orzecznictwie, ale ugruntowuje dotychczasową linię interpretacyjną.
Wartość merytoryczna
Ocena: 5/10
Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu pomocy społecznej i interpretacji przepisów dotyczących świadczeń dla osób w trudnej sytuacji życiowej. Pokazuje ograniczenia w dostępie do świadczeń wyjątkowych.
“Czy trudna sytuacja życiowa zawsze oznacza "szczególnie uzasadniony przypadek" do otrzymania pomocy? NSA wyjaśnia.”
Twój asystent do analizy prawnej.
Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.
- Analiza orzecznictwa i przepisów
- Drafting pism i dokumentów
- Odpowiedzi na pytania prawne
- Pogłębiona analiza z doktryny
Powiązane przepisy
Powiązane tematy
Pełny tekst orzeczenia
Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.