Orzeczenie · 2026-02-18

I OSK 3110/23Kara za placowke bez zezwolenia interpretacja przepisów

Sąd
Naczelny Sąd Administracyjny
Data
2026-02-18
NSAAdministracyjneWysokansa
pomoc społecznaplacówka opiekuńczazezwoleniekara pieniężnapostępowanie administracyjnesąd administracyjnyskarga kasacyjnaopieka całodobowa

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargi H.Ż. i M.K. na decyzję Ministra Rodziny i Polityki Społecznej nakładającą karę pieniężną za prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę bez zezwolenia. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając Sądowi I instancji naruszenie prawa materialnego (m.in. art. 68 i art. 130 ust. 2 pkt 1 ustawy o pomocy społecznej) oraz przepisów postępowania (m.in. art. 7, 75, 77, 78, 80 k.p.a. poprzez dowolną ocenę dowodów, a także art. 141 § 4 p.p.s.a. w zakresie braku odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji). Naczelny Sąd Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieuzasadnioną. Sąd podkreślił, że zgromadzone dowody jednoznacznie potwierdzały prowadzenie placówki całodobowej opieki nad osobami niepełnosprawnymi, przewlekle chorymi i w podeszłym wieku przy ul. "[...]" w S. Sąd powołał się na wcześniejsze orzecznictwo NSA, zgodnie z którym kompleksowe usługi świadczone w jednym budynku osobom wymagającym całodobowej opieki stanowią placówkę wymagającą zezwolenia, a formalne rozdzielenie działalności na najem i opiekę jest próbą obejścia przepisów. Sąd stwierdził również, że zarzut naruszenia art. 32 Konstytucji nie był przekonujący, a zarzut naruszenia art. 68 ustawy o pomocy społecznej był nieprecyzyjny. W konsekwencji, NSA oddalił skargę kasacyjną.

Asystent · analiza prawna

Przeanalizuj tę sprawę w pełnym kontekście orzecznictwa.

Analiza orzecznictwa · odpowiedzi na pytania · badanie przepisów · drafting pism.

Wypróbuj Asystenta

Wartość praktyczna

Siła precedensu: Wysoka
Do czego można powołać

Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia placówek opiekuńczych bez zezwolenia, ocena formalnego rozdzielenia działalności jako próby obejścia prawa.

Ograniczenia stosowania

Dotyczy specyficznej sytuacji prowadzenia placówki całodobowej opieki nad osobami starszymi/chorymi/niepełnosprawnymi.

Zagadnienia prawne (3)

Czy prowadzenie placówki zapewniającej całodobową opiekę osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku bez wymaganego zezwolenia stanowi podstawę do nałożenia kary pieniężnej?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Tak, prowadzenie takiej placówki bez zezwolenia jest podstawą do nałożenia kary pieniężnej.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że zgromadzone dowody jednoznacznie potwierdzały prowadzenie placówki całodobowej opieki, a formalne rozdzielenie działalności na najem i opiekę nie wykluczało wspólnego prowadzenia placówki i obowiązku uzyskania zezwolenia.

Czy formalne rozdzielenie działalności na wynajem lokali i świadczenie odpłatnej opieki wyklucza uznanie tego za wspólne prowadzenie placówki opiekuńczej wymagającej zezwolenia?Ratio decidendi

Odpowiedź sądu

Nie, takie rozdzielenie nie wyklucza uznania tego za wspólne prowadzenie placówki, jeśli usługi świadczone są kompleksowo.

Uzasadnienie

Sąd powołał się na orzecznictwo, zgodnie z którym jeśli w danym budynku świadczy się osobom wymagającym całodobowej opieki cały pakiet usług, należy uznać, że jest to placówka wymagająca zezwolenia, a próba rozdzielenia działalności jest próbą obejścia przepisów.

Czy naruszenie art. 32 Konstytucji RP (równouprawnienie) i art. 680 k.c. (swoboda umów najmu) może stanowić podstawę do uchylenia decyzji o karze pieniężnej za prowadzenie placówki bez zezwolenia?

Odpowiedź sądu

Nie, zarzut ten nie był przekonujący i nie miał wpływu na wynik sprawy.

Uzasadnienie

Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, w jaki sposób przepisy te miałyby ograniczać obowiązek uzyskania zezwolenia na prowadzenie placówki całodobowej opieki.

Rozstrzygnięcie

Decyzja
Oddalono skargę
Oddalono skargę kasacyjną od wyroku WSA w Warszawie.

Przepisy (16)

Główne

u.p.s. art. 130 § 2

Ustawa o pomocy społecznej

Niewłaściwe zastosowanie przepisu, polegające na bezzasadnym uznaniu, że organ był uprawniony do nałożenia kary na skarżących z uwagi na prowadzenie placówki całodobowej bez zezwolenia.

p.p.s.a. art. 174

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawy skargi kasacyjnej: naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania.

p.p.s.a. art. 184

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Podstawa prawna orzekania przez NSA.

Pomocnicze

u.p.s. art. 68

Ustawa o pomocy społecznej

Uznanie, że pod adresem skarżących prowadzono placówkę zapewniającą całodobową opiekę, podczas gdy definicja ustawowa nie pozostawała w zgodzie z umowami najmu.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie prawa materialnego przez jego niewłaściwą interpretację i zastosowanie.

p.p.s.a. art. 145 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Naruszenie przepisów postępowania mogących mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

k.p.a. art. 7

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 75 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 77 § 1

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 78

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego.

k.p.a. art. 80

Kodeks postępowania administracyjnego

Dowolna, a nie swobodna ocena materiału dowodowego.

p.p.s.a. art. 141 § 4

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Brak odniesienia się do wszystkich wskazanych zarzutów skargi skierowanej do WSA.

Konstytucja RP art. 32

Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej

Naruszenie w zakresie dyskryminacji i braku równouprawnienia w życiu społecznym i gospodarczym oraz swobody zawierania umów najmu.

k.c. art. 680

Kodeks cywilny

Dotyczy najmu lokalu, w kontekście swobody zawierania umów.

p.p.s.a. art. 183 § 1

Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi

Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej i branie z urzędu pod rozwagę jedynie nieważności postępowania.

u.p.s. art. 67 § 1

Ustawa o pomocy społecznej

Regulacja dotycząca obowiązku uzyskania zezwolenia na prowadzenie placówki.

Argumenty

Odrzucone argumenty

Niewłaściwa interpretacja i zastosowanie art. 145 § 1 pkt 1 lit a p.p.s.a. w zw. z art. 68 i art. 130 ust. 2 pkt 1 u.p.s. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.) poprzez nieuwzględnienie skargi wskutek przyjęcia ustaleń organu pomimo naruszenia przepisów k.p.a. (art. 7, 75, 77, 78, 80 k.p.a.) dotyczących oceny dowodów. • Naruszenie przepisów postępowania (art. 141 § 4 p.p.s.a.) poprzez brak odniesienia się do zarzutu naruszenia art. 32 Konstytucji RP i art. 680 k.c.

Godne uwagi sformułowania

formalnie rozdzieliła prowadzoną działalność na wynajem pokoi, którą prowadziła osobiście i na działalność w zakresie opieki prowadzona przez jej syna. Taki zabieg słusznie został uznany za próbę ominięcia obowiązków prawnych • Jeżeli w danym budynku świadczy się osobom niepełnosprawnym, przewlekle chorym lub osobom w podeszłym wieku, cały pakiet usług określonych w art. 68 ust. 1 u.p.s. należy uznać, że jest to placówka w rozumieniu art. 67 ust. 1 powołanej ustawy, do prowadzenia której wymagane jest zezwolenie • Jeśli placówka zapewniająca całodobową opiekę nie ma wymaganego przepisami o pomocy społecznej pozwolenia na działalność, wojewoda nakłada na nią sankcję

Skład orzekający

Dariusz Chaciński

sprawozdawca

Iwona Bogucka

członek

Piotr Przybysz

przewodniczący

Informacje dodatkowe

Wartość precedensowa

Siła: Wysoka

Powoływalne dla: "Interpretacja przepisów dotyczących prowadzenia placówek opiekuńczych bez zezwolenia, ocena formalnego rozdzielenia działalności jako próby obejścia prawa."

Ograniczenia: Dotyczy specyficznej sytuacji prowadzenia placówki całodobowej opieki nad osobami starszymi/chorymi/niepełnosprawnymi.

Wartość merytoryczna

Ocena: 7/10

Sprawa dotyczy ważnego społecznie tematu opieki nad osobami starszymi i chorymi oraz kwestii legalności prowadzenia takich placówek. Pokazuje, jak sądy interpretują przepisy w kontekście prób obejścia prawa.

“Czy wynajem pokoi dla seniorów to już placówka opiekuńcza? Sąd Najwyższy Administracyjny wyjaśnia.”

Sektor

opieka zdrowotna

Asystent AI dla prawników

Twój asystent do analizy prawnej.

Zadaj pytanie prawne, zleć analizę orzecznictwa i przepisów, lub poproś o projekt pisma — AI przeszuka polskie orzecznictwo i aktualne akty prawne.

  • Analiza orzecznictwa i przepisów
  • Drafting pism i dokumentów
  • Odpowiedzi na pytania prawne
  • Pogłębiona analiza z doktryny
Wypróbuj Asystenta AI za darmo

Powiązane przepisy

Powiązane tematy

Pełny tekst orzeczenia

Oryginalna treść postanowienia (niezmieniona). Otwiera się jako osobna strona.

Przeczytaj pełny tekst